သတင်းကောင်း။ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ စိတ်ကျရောဂါဝေဒနာရှင်များအတွက် အနောက်ကမ္ဘာတွင် ရေပန်းစားသော စိတ်ကျရောဂါကုသခြင်းဆိုင်ရာ နောက်ဆုံးပေါ်ခေတ်ရေစီးကြောင်းနှင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများအကြောင်း လာကြည့်ပါ၊ ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောစနစ်ဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုများကို ကုသပေးပြီး ဦးနှောက်လုပ်ဆောင်ချက် ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေသည့် Transcranial Magnetic Stimulation (TMS)။ ၎င်းသည် ပြင်ပလူနာ (OPD) လူနာအဖြစ် လက်ခံနိုင်သော၊ အဆင်ပြေပြီး မြန်ဆန်သော ကုသမှုနည်းလမ်းအသစ်ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ထိပ်တန်းဆေးရုံများတွင် စတင်မိတ်ဆက်နေပြီဖြစ်သည်။
ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများအတွက် ဆန်းသစ်သော ကုသမှုများ သိသိသာသာ တိုးတက်လာသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ သိပါသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောရောဂါများအတွက် TMS ကုသမှုသည် ၎င်း၏ရိုးရှင်းမှုကြောင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာကိရိယာများကို ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းသို့ ထိုးသွင်းရန်မလိုအပ်ဘဲ ၎င်း၏ရိုးရှင်းမှုကြောင့် လူနာများ၏ စိတ်ကျေနပ်မှုကို သိသိသာသာရရှိစေသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ၎င်းသည် ခွဲစိတ်မှု၊ ဝါယာကြိုးများ သို့မဟုတ် မေ့ဆေးမလိုအပ်ပါ။ ဦးနှောက်နှင့် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများကို ထိခိုက်မှု အနည်းဆုံး သို့မဟုတ် မရှိစေဘဲ အလွန်လုံခြုံပါသည်။ ကုသမှုခံယူရန် ဆရာဝန်နှင့်ပြသပြီးနောက် လူနာများသည် အိမ်သို့ ချက်ချင်းပြန်နိုင်သည်။
Transcranial magnetic stimulation (TMS) သည် ထိခိုက်နေသော ဧရိယာရှိ ဦးနှောက်ကို လှုံ့ဆော်ရန် သံလိုက်လှိုင်းများကို အသုံးပြုသည်၊ သို့မဟုတ် transcranial magnetic stimulation (TMS)။ Transcranial magnetic stimulation (TMS) သည် အားကောင်းသော သံလိုက်စက်ကွင်းကို ဖန်တီးပေးပြီး ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန်နှင့် ကုသရန်အတွက် သံလိုက်လှိုင်းများကို အသုံးပြုသည်။ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းကို ကုသခြင်းအပြင်၊ ဦးနှောက်သို့ သွေးထောက်ပံ့မှု နည်းပါးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ရသည့် ဦးနှောက်အမြှေးပါးနှင့် လေငန်းရောဂါရှိသူများတွင်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းသည် ဦးနှောက်လုပ်ဆောင်ချက်ကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပြီး ခန္ဓာကိုယ်၏ တစ်ဖက် သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် အားနည်းစေသည်။ ၎င်းသည် လူနာများကို မလှုပ်မယှက်ဖြစ်စေပြီး စကားပြောခြင်းနှင့် မျိုချခြင်းအပါအဝင် အခြားသောပြဿနာများစွာကို ဖြစ်စေသည်။ ထို့အပြင် ဤအခြေအနေများသည် ကြွက်သားလုပ်ဆောင်မှုကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေရန် ကုသရန် လိုအပ်သော စိတ်ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေပါသည်။ Migraines၊ obsessive-compulsive disorder၊ လေဖြတ်ခြင်း၊ ဝက်ရူးပြန်ရောဂါ၊ ပါကင်ဆန်ရောဂါနှင့် ဦးနှောက်နှင့်ဆက်စပ်သော အခြား နာကျင်မှုအခြေအနေများကို လည်း ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းပေးပါသည်။
ဆရာဝန်တွေက ဘာကြောင့် TMS ကို လူနာတွေကို အကြံပြုတာလဲ။
အရည်အချင်းပြည့်မီပြီး TMS ကုသမှုကို ခံယူနိုင်သော လူနာများတွင် အောက်ပါလက္ခဏာများရှိသည်။
- အောက်ပါလူနာများ၏ အဓိက လက္ခဏာများကို ကုသရန် အသုံးပြုသည်။
- စိတ်ကျရောဂါကို မတုံ့ပြန်နိုင်တော့တဲ့ စိတ်ကျရောဂါဝေဒနာရှင်များ (Resistant Stimulation)၊
- Migraine နှင့် migraine ခေါင်းကိုက်သောလူနာ
- Obsessive compulsive disorder (OCD) လူနာများ
- အခြားလူနာအမျိုးအစားများကို ကုသရာတွင် အသုံးပြုသည်။
- အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါဝေဒနာရှင်များ
– ကျောရိုးရှိ ဦးနှောက်ပျက်စီးခြင်း။
– မတော်တဆ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရခဲ့ပြီး ဦးနှောက် ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။
– Hemiplegia သို့မဟုတ် hemiplegia (Post Stroke Hemiparesis)
– ataxia နှင့် စကားပြောပုံမမှန်ခြင်းကဲ့သို့သော ဦးနှောက်ချို့ယွင်းသောကလေးများ
(Aphasia) စကားထစ်ခြင်း (Stuttering) မျိုချခြင်း ပုံမမှန်ခြင်း (Dysphagia)၊
– ဝက်ရူးပြန်ရောဂါရှိခြင်း။
– ပါကင်ဆန်ရောဂါ (Parkinsonism) နှင့် ဆင်တူသော ပုံမှန်မဟုတ်သော ခန္ဓာကိုယ်လှုပ်ရှားမှုများ ရှိသည်။
– နာတာရှည် ကြွက်သားနာကျင်ခြင်း (Fibromyaligia) နာတာရှည် နာကျင်ခြင်း (Chronic Pain)၊
– နာကျင်မှုသည် အာရုံကြောများ (Neuropathic Pain) ကြောင့်ဖြစ်သည်။
- အမျိုးမျိုးသော ရောဂါလက္ခဏာများဖြစ်သည့် စိတ်ရောဂါအမျိုးအစားအချို့ရှိ လူနာများ၊
– စိတ်ကျရောဂါရှိခြင်း၊ နားထင်ယောင်ခြင်း သို့မဟုတ် သတ်သေချင်စိတ်တောင် ပေါက်ခြင်းစသည့် စိတ်ကျရောဂါဝေဒနာ ခံစားရခြင်း။
– စီးကရက်စွဲနေသူ (Tobacco Addiction) သို့မဟုတ် မူးယစ်ဆေးဝါး (Drug Addiction)၊
– ပုံမှန်မဟုတ်သော စားသောက်မှုပုံစံ (Eating Disorder) လူနာများ၊
– Autism လူနာများ၊ အာရုံစူးစိုက်မှုအားနည်းရောဂါ (ADHD) လူနာများ၊
TMS ကုသမှုကို စိတ်ဝင်စားတယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုပြင်ဆင်ရမလဲ။
- ဆရာဝန်သည် လူနာ၏ဦးနှောက်ရှိ လှုံ့ဆော်မှုတည်နေရာကို အကဲဖြတ်ခြင်းဖြင့် ကုသမှုကို စတင်သည်။
- ကုသမှုအတွက် သင့်လျော်သော လျှပ်စစ်လှိုင်းပါဝါအား စစ်ဆေးရန် (Motor Threshold)၊
- အဆင့် 1 နှင့် 2 ပြီးသည်နှင့်၊ လှုံ့ဆော်ကိရိယာကိုနေရာချထားသည်။ နှိုးဆွမှုသည် စည်းချက်ညီညီဖြစ်ပြီး နှိပ်လိုက်သောအသံနှင့် လှုံ့ဆော်ပေးကိရိယာအောက်ရှိ အရေပြားပေါ်ရှိ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော ထိတွေ့မှုနှင့်အတူ စည်းချက်ရှိသည်။ ဒါက မနာကျင်ဘူး။
- ကုသမှုသည် မိနစ် 30 မှ 60 ခန့်ကြာမြင့်ပြီး ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရပါမည်။ TMS ဦးနှောက်ကို နှိုးဆွသည့်အကြိမ်အရေအတွက်သည် ကုသမှုခံယူနေသည့် ရောဂါအပေါ် မူတည်သည်။
TMS ကုသမှုခံယူ နေသည့် လူနာများအတွက် ကြိုတင်ကာကွယ်မှုများ
- နှိုးဆွရန် ဒဏ်ရာ သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာမရရှိစေရပါ။
- ဖမ်းမိတဲ့ ရာဇဝင်တော့ မရှိပါဘူး။
- သွေးထွက်လွယ်တဲ့ ရာဇဝင်မရှိပါဘူး။
- လူနာသည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိပေ။
TMS ကုသ မှုအတွက်တားမြစ်ချက်များ
- Permanent Pacemaker၊ နှလုံးခုန်နှုန်းထိန်းကိရိယာ၊ Dochlear implant၊ Deep brain stimulators၊ Ocular implants၊ Vagus nerve stimulators၊ Implanted medication pumps၊ Intracardiac lines ကဲ့သို့သော အစားထိုးထည့်သွင်းထားသော ကိရိယာများ မရှိရပါ။
- Aneurysm clips သို့မဟုတ် Stents၊ Metallic hair clips သို့မဟုတ် metal hair clips ကဲ့သို့သော ခေါင်းဧရိယာအတွင်း မည်သည့်သတ္တုကိုမျှ မထည့်ပါနှင့်။
Transcranial magnetic stimulation (TMS) သည် ဖျားနာမှုများကို ထိရောက်စွာ ကုသခြင်းအဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ လက်ခံထားသော ခေတ်မီ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အရေးကြီးသည်မှာ ထိရောက်သော ကုသမှုကို သေချာစေရန် စဉ်ဆက်မပြတ် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရန် လိုအပ်ပြီး လူနာများကို ၎င်းတို့၏ ရောဂါမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေပြီး ကျန်းမာပြီး ပုံမှန်ဘဝသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်စေမည်ဖြစ်သည်။
မှ ဆုမွန်ကောင်း တောင်းအပ်ပါသည်။
အာရုံကြောပါရဂူ
