ဆီးလမ်းကြောင်းတွင် ကျောက်တည်ခြင်း၏ လက္ခဏာများ အနောက်ကျောနာကျင်မှုသည် ကြွက်သားနာခြင်းသာ မဟုတ်နိုင်သည်

ဆီးလမ်းကြောင်းကျောက် သည် လက္ခဏာမပါဘဲလည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော အခြေအနေတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ကျောက်သည် ကျောက်ကပ်အတွင်း၌ပဲ ရှိနေပြီး ဆီးလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့မှု မဖြစ်စေသေးသောအခါ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လူနာအချို့သည် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု၊ အယ်လ်ထရာဆောင်း သို့မဟုတ် ကွန်ပျူတာတိုင်မှန်ရိပ်မြင် (CT) စစ်ဆေးမှုများမှ မတော်တဆ ကျောက်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရှိတတ်သည်။

ဒါဆို ဆီးလမ်းကြောင်းကျောက်၏ လက္ခဏာတွေက ဘာတွေလဲ?

ယေဘုယျအားဖြင့် ကျောက်ကပ်မှ ယူရီတာ (ureter) သို့ ကျောက်ကွဲလျားပြီး ဆီးစီးဆင်းမှုကို အတားအဆီးဖြစ်စေသောအခါ လက္ခဏာများ ပိုမိုထင်ရှားလာတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်အတွင်း ဖိအားတိုးလာပြီး ပြင်းထန်သော နာကျင်မှု ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ဆီးလမ်းကြောင်းကျောက်၏ အတွေ့ရများသော လက္ခဏာများ

ကျောက်၏ လက္ခဏာများသည် တည်နေရာ၊ အရွယ်အစားနှင့် ကျောက်ကွဲလျားမှုအပေါ်မူတည်၍ ကွဲပြားနိုင်ပြီး အများအားဖြင့် တွေ့ရသည်များမှာ-

• အနံဘက် (flank) သို့မဟုတ် ခါးပိုင်းတွင် ကျိန်ကွက်နာကျင်ခြင်း
• အောက်ဗိုက် သို့မဟုတ် ပေါင်ခြံသို့ နာကျင်မှု ပြန့်နှံ့ခြင်း
• ဆီးတွင် သွေးပါခြင်း
• ဆီးသွားရာတွင် စပ်ကန်ကန်/ခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးသွားချင်တာ မကြာခဏဖြစ်ခြင်း
• ပျို့ခြင်း သို့မဟုတ် အန်ခြင်း
• နာကျင်မှုကြောင့် ချွေးထွက်များခြင်း သို့မဟုတ် မျက်နှာဖြူဖျော့ခြင်း
• အချို့တွင် ကူးစက်ရောဂါ ပါဝင်နေပါက ဖျားနာခြင်း သို့မဟုတ် တုန်ခါခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်

1. အနံဘက် သို့မဟုတ် ခါးပိုင်းတွင် ကျိန်ကွက်နာကျင်ခြင်း

ယူရီတာအတွင်းရှိ ကျောက်တွင် အတွေ့ရများသော လက္ခဏာမှာ အနံဘက် သို့မဟုတ် ခါးပိုင်းတွင် ကျိန်ကွက်နာကျင်ခြင်း ဖြစ်ပြီး မကြာခဏ ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်ကာ အလွန်ပြင်းထန်၍ အချိန်အတန်တစ်ခါ씩 ဖြစ်တတ်သည်။

လူနာအချို့တွင် နာကျင်မှုက အလွန်ပြင်းထန်သဖြင့် ထိုင်မနေရ သို့မဟုတ် လဲလျောင်းတည်ငြိမ်မနေရပဲ မတ်တပ်ထရပ်လျှောက်ရင်း သို့မဟုတ် အနေအထားပြောင်းလဲရင်း နေရတတ်သည်။ ဤသဘောသဏ္ဍာန်သည် အနားယူလျှင် သက်သာလေ့ရှိသော ကြွက်သားနာခြင်း သို့မဟုတ် ယေဘုယျ ခါးနာခြင်းနှင့် ကွာခြားသည်။

ကျောက်က ယူရီတာတစ်လျှောက် အောက်သို့ ဆင်းလာသည်နှင့်အမျှ နာကျင်သည့် တည်နေရာသည် ကျောက်တည်နေရာအလိုက် ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ဥပမာ-

• ကျောက်ကပ် သို့မဟုတ် ယူရီတာ အပေါ်ပိုင်းရှိ ကျောက် သည် အနံဘက် သို့မဟုတ် နောက်ကျောပိုင်းတွင် နာကျင်စေနိုင်သည်
• ယူရီတာ အောက်ပိုင်းရှိ ကျောက် သည် အောက်ဗိုက်၊ ပေါင်ခြံ၊ အဏ္ဍပေါင်း (testis) သို့မဟုတ် အပြင်လိင်အင်္ဂါ နှုတ်ခမ်းကြီး (labia majora) သို့ နာကျင်မှု ပြန့်နှံ့စေနိုင်သည်

ထို့ကြောင့် နာကျင်မှုတည်နေရာ ပြောင်းလဲလာခြင်းသည် အမြဲတမ်း ကျောက်အရွယ်အစား ကြီးလာခြင်းကို မဆိုလိုဘဲ ယူရီတာအတွင်း ကျောက်ရွေ့လျားခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။

2. ဆီးတွင် သွေးပါခြင်း

ကျောက်က ဆီးလမ်းကြောင်း အတွင်းအလွှာကို ပွတ်တိုက်နိုင်ပြီး ထို့ကြောင့် ဆီးနှင့်အတူ သွေးပါလာနိုင်သည်။

လူနာအချို့သည် ဆီးအရောင် ပန်းရောင်၊ အနီရောင် သို့မဟုတ် အညိုရောင် ဖြစ်နေသည်ကို သတိပြုမိနိုင်သော်လည်း အချို့တွင် သွေးပမာဏ နည်းသဖြင့် မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်ဘဲ ဆီးစစ်ဆေးမှုမှသာ တွေ့ရှိနိုင်သည်။

ဆီးအရောင် ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်လာတောင်မှ ကျောက်က ခန္ဓာကိုယ်မှ ထွက်သွားပြီးပြီဟု အမြဲတမ်း မဆိုလိုပါ။ အခြား မမှန်ကန်သည့် လက္ခဏာများ ရှိနေသေးပါက နောက်ထပ်အကဲဖြတ်ရန် ဆရာဝန်နှင့် တွေ့သင့်သည်။

3. ပျို့ခြင်းနှင့် အန်ခြင်း

ကျောက်ကြောင့် ဖြစ်သော ပြင်းထန်နာကျင်မှုသည် အလိုအလျောက် အာရုံကြောစနစ်ကို လှုံ့ဆော်နိုင်ပြီး ပျို့ခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ ချွေးထွက်များခြင်း သို့မဟုတ် မျက်နှာဖြူဖျော့ခြင်းတို့ကို တွဲဖက်ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ဤလက္ခဏာများသည် များသောအားဖြင့် နာကျင်မှုနှင့်အတူ ဖြစ်လာပြီး နာကျင်မှု လျော့သွားသောအခါ သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့မှု၏ အကြောင်းရင်းကို ကုသပြီးနောက် သက်သာလာနိုင်သည်။

4. ဆီးသွားချင်တာ မကြာခဏဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးသွားရာတွင် နာကျင်ခြင်း

ကျောက်က ယူရီတာအဆုံးပိုင်းတွင် ဆီးအိမ်နားသို့ ဆင်းလာသောအခါ လူနာတွင် အောက်ပါ လက္ခဏာများ ဖြစ်နိုင်သည်-

• ဆီးသွားချင်တာ မကြာခဏဖြစ်ခြင်း
• ဆီးသွားရာတွင် နာကျင်ခြင်း
• ဆီးနည်းနည်းစီ ထွက်ခြင်း
• အောက်ဗိုက်တွင် မသက်မသာ ခံစားရခြင်း

ဤလက္ခဏာများသည် ဆီးအိမ်ရောင်ရမ်းခြင်း (cystitis) နှင့် ဆင်တူနိုင်သည်။ ကူးစက်ရောဂါ မတွေ့ရှိဘဲ လက္ခဏာများ ဆက်ရှိနေပါက ဆရာဝန်က ယူရီတာအဆုံးပိုင်းရှိ ကျောက်ကို ရှာဖွေရန် နောက်ထပ် စစ်ဆေးမှုများကို စဉ်းစားနိုင်သည်။

ကျောက်ကြီးရင် ကျောက်သေးထက် ပိုနာရမလား?

အမြဲတမ်း မဟုတ်ပါ

လက္ခဏာ၏ ပြင်းထန်မှုသည် ကျောက်အရွယ်အစားတစ်ခုတည်းပေါ် မမူတည်ပါ။ မီလီမီတာ အနည်းငယ်သာရှိသော ကျောက်ပင် ယူရီတာအတွင်း ဆင်းလာပြီး ကပ်နေသွားပါက ပြင်းထန်သော နာကျင်မှု ဖြစ်စေနိုင်သည်။

တစ်ဖက်တွင် ကျောက်ကြီးကြီးသည် ကျောက်ကပ်အတွင်းတွင်ပဲ ရှိနေပြီး ပိတ်ဆို့မှု မဖြစ်စေပါက လက္ခဏာမရှိနိုင်ပါ။

ထို့ကြောင့် ဆရာဝန်များသည် နာကျင်မှုအဆင့်တစ်ခုတည်းဖြင့် ရောဂါပြင်းထန်မှုကို မခန့်မှန်းနိုင်ဘဲ ကျောက်၏ တည်နေရာနှင့် အရွယ်အစား၊ လေဘာရိုထရီ စစ်ဆေးချက်များနှင့် ရေဒီယိုလိုဂျီ စစ်ဆေးမှုရလဒ်များကိုလည်း တွဲဖက်စဉ်းစားရန် လိုအပ်သည်။

ဆီးလမ်းကြောင်းကျောက်မှာ လက္ခဏာမရှိနိုင်ပါသလား?

ရနိုင်သည်

ကျောက်အချို့၊ အထူးသဖြင့် ကျောက်ကပ်အတွင်း၌ပဲ ရှိနေပြီး ဆီးစီးဆင်းမှုကို မတားဆီးသေးသော ကျောက်များသည် လက္ခဏာ မဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် လူနာသည် အခြားအကြောင်းရင်းကြောင့် ပြုလုပ်သော ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု သို့မဟုတ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရုပ်ပုံစစ်ဆေးမှုမှတစ်ဆင့် တွေ့ရှိမှသာ ကျောက်ရှိနေသည်ကို သိနိုင်တတ်သည်။

ထို့ကြောင့် “လက္ခဏာမရှိ” ဟုသာ အခြေခံ၍ ကျောက်မရှိဟု သို့မဟုတ် ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်တွင် မမှန်ကန်မှုမရှိဟု ဆုံးဖြတ်မထားသင့်ပါ။

ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန်ကို အမြန်သွားတွေ့သင့်သလဲ?

ဆီးလမ်းကြောင်းကျောက်ဟု သံသယရှိပါက အကဲဖြတ်မှု ခံယူရန် ဆရာဝန်ကို တွေ့သင့်သည်။ အထူးသဖြင့် အောက်ပါ လက္ခဏာများ ရှိပါက-

• နာကျင်မှုသက်သာဆေးဖြင့်တောင် မသက်သာနိုင်အောင် အနံဘက် သို့မဟုတ် ခါးပိုင်းနာကျင်မှု အလွန်ပြင်းထန်ခြင်း
• နာကျင်မှုနှင့်အတူ ဖျားနာခြင်း သို့မဟုတ် တုန်ခါခြင်း
• ပျို့ခြင်း သို့မဟုတ် အန်ခြင်း အလွန်များ၍ အစာစားခြင်း၊ ရေသောက်ခြင်း မလုပ်နိုင်ခြင်း
• ဆီးထွက်ပမာဏ အလွန်နည်းခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးမထွက်ခြင်း
• ဆီးထဲတွင် သွေးပမာဏ များခြင်း သို့မဟုတ် သွေးခဲ (clot) ရှိခြင်း
• ကျောက်ကပ် တစ်ဖက်သာရှိသူတွင် နာကျင်မှု ဖြစ်ခြင်း
• နာတာရှည် ကျောက်ကပ်ရောဂါ ရှိပြီး ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်၏ မမှန်ကန်သည့် လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း

နာကျင်မှုနှင့်အတူ ဖျားနာခြင်း သို့မဟုတ် တုန်ခါခြင်း (အထူးသဖြင့် ဆီးလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့မှုရှိသော အခြေအနေတွင်) သည် ကူးစက်ရောဂါ၏ အချက်ပြတစ်ရပ်ဖြစ်နိုင်ပြီး အရေးပေါ်ကုသမှု လိုအပ်နိုင်သည်

ဆီးလမ်းကြောင်းကျောက် လက္ခဏာများ အကျဉ်းချုပ်

ဆီးလမ်းကြောင်းကျောက်သည် လက္ခဏာမရှိနိုင်သည်—ကျောက်ကပ်အတွင်း၌ပဲ ရှိနေပြီး ပိတ်ဆို့မှု မဖြစ်စေသေးပါက ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကျောက်က ယူရီတာသို့ ရွေ့လျားသွားပါက အနံဘက် သို့မဟုတ် ခါးပိုင်းတွင် ကျိန်ကွက်နာကျင်ခြင်း၊ အောက်ဗိုက် သို့မဟုတ် ပေါင်ခြံသို့ နာကျင်မှု ပြန့်နှံ့ခြင်း၊ ဆီးတွင် သွေးပါခြင်း၊ ပျို့ခြင်း၊ အန်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးသွားချင်တာ မကြာခဏဖြစ်ခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

လက္ခဏာ၏ ပြင်းထန်မှုသည် ကျောက်အရွယ်အစားတစ်ခုတည်းပေါ် မမူတည်ပါ။ နာကျင်မှု အလွန်ပြင်းထန်ခြင်း၊ ဆီးမထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် နာကျင်မှုနှင့်အတူ ဖျားနာခြင်းနှင့် တုန်ခါခြင်းတို့ ရှိပါက သင့်လျော်သော ရောဂါခွဲခြားစစ်ဆေးခြင်းနှင့် ကုသမှုရယူရန် ဆရာဝန်ကို အမြန်သွားတွေ့သင့်သည်။

နောက်လာမည့် ဆောင်းပါးတွင်: ဆီးလမ်းကြောင်းကျောက်ကို ရောဂါခွဲခြားစစ်ဆေးသည့် နည်းလမ်းများ—ဆီးစစ်ဆေးမှု၊ အယ်လ်ထရာဆောင်းမှ စ၍ ကွန်ပျူတာတိုင်မှန်ရိပ်မြင် (CT) စစ်ဆေးမှုအထိ—နှင့် စစ်ဆေးမှုနည်းလမ်းတစ်ခုချင်းစီသည် လူနာအုပ်စုတစ်ခုချင်းစီအတွက် အဘယ်ကြောင့် သင့်လျော်သနည်းကို သိရှိပါ