အချိန်မနှောင်းမီ သိပါ။ Osteoporosis သည် အသံတိတ်ပြီး ကာကွယ်နိုင်သော ရောဂါဖြစ်သည်။

Osteoporosis သည် အသံတိတ်ပြီး အန္တရာယ်ရှိသောရောဂါဖြစ်ပြီး လျစ်လျူမရှုသင့်ပေ။ အရိုးကျိုးသည်အထိ လက္ခဏာများ မပေါ်တတ်ပါ။

Osteoporosis သည် အသေးစားမတော်တဆမှုတစ်ခုပြီးနောက်တွင်ပင် အရိုးသိပ်သည်းဆ လျော့နည်းသွားသည့် အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်ပြီး သာမန်ထက်ပိုမိုလွယ်ကူစွာ အရိုးကျိုး သွားနိုင်သည်။ အရိုးကျိုးခြင်းသည် အရိုးဆုံးရှုံးမှုအတွက် အရေးကြီးသောနေရာများဖြစ်သည့် တင်ပါးနှင့် ကျောရိုးတို့တွင် အဖြစ်များပြီး သေဆုံးနိုင်ခြေကို တိုးလာစေပြီး မသန်မစွမ်းဖြစ်မှုနှင့် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများ လုပ်ဆောင်နိုင်မှု ကျဆင်းစေပါသည်။

ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အချက်အလက်များအရ အသက် 50 နှစ်အထက် အမျိုးသားများတွင် အမျိုးသမီးများတွင် 289 ကြိမ်နှင့် လူတစ်သိန်းလျှင် အမျိုးသား 114 ကြိမ်နှင့် အသက် 75 နှစ်အထက် အမျိုးသမီး 100,000 တွင် တစ်နှစ်လျှင် 1,011 ကြိမ်အထိ တိုးလာပါသည်။

အရိုးပွရောဂါကို ဘယ်သူတွေ စစ်ဆေးသင့်လဲ။

• အသက် 65 နှစ်နှင့်အထက် အမျိုးသမီးများနှင့် 70 နှစ်နှင့်အထက် အမျိုးသားများ
• အသက် 45 နှစ်မတိုင်မီ သွေးဆုံးသော အမျိုးသမီးများသည် သားဥအိမ် နှစ်ခုလုံးကို ဖယ်ရှားဖူးသူများ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
• ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်နှင့် နို့တိုက်ချိန်မှလွဲ၍ မီးယပ်သွေးမဆုံးမီ 1 နှစ်ထက်ပို၍ estrogen အဆင့်နိမ့်သော အမျိုးသမီးများ။
• သွေးဆုံးပြီး အသက် 65 နှစ်အောက် အမျိုးသမီးများ သို့မဟုတ် အသက် 70 နှစ်အောက် အမျိုးသားများတွင် အောက်ပါအန္တရာယ်အချက်များထဲမှ တစ်ခုရှိသည်-

1. 1. အသေးစားမတော်တဆမှု (fragility fracture) မှ အရိုးကျိုးခြင်း ရာဇဝင်ရှိခြင်း၊
   2. အသေးစား မတော်တဆမှုတစ်ခုကြောင့် တင်ပါးရိုးကျိုးနေသော ဖခင် သို့မဟုတ် မိခင်ရှိပါစေ။
   3. ခန္ဓာကိုယ်ထုထည်ညွှန်းကိန်း 20 ကီလိုဂရမ်/m2 ထက်နည်းသည်။
   4. အမြင့်ဆုံး သမိုင်းဝင် အရပ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အမြင့် 4 စင်တီမီတာ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ ဆုံးရှုံးမှု သို့မဟုတ် အမြင့် မှတ်တမ်းနှစ်ခုမှ 2 စင်တီမီတာ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသည်။
   5. Prednisolone 5 mg/day သို့မဟုတ် ညီမျှသော အရိုးထုထည် လျင်မြန်စွာ ဆုံးရှုံးစေသော ဆေးကို အနည်းဆုံး ၃ လ ဆက်တိုက် ခံယူပါ။
   6. ရင်သားကင်ဆာအတွက် aromatase inhibitor ကုထုံးကို ခံယူသော အမျိုးသမီးများ သို့မဟုတ် အမျိုးသားများသည် ဆီးကျိတ်ကင်ဆာအတွက် Testosterone လျှော့နည်းသော ကုထုံးကို ခံယူကြသည်။
   7. X-rays သည် ကျိုးသွားသော vertebra မှ အရိုးများ ပါးသွားခြင်း သို့မဟုတ် ကျောရိုးပုံသဏ္ဍာန်ကို ပြသသည်။

• အရိုးပွရောဂါဆေးမသောက်မီ ကုသမှုခံယူပြီး 1-2 နှစ်အကြာတွင် နောက်ဆက်တွဲ ကုသမှုခံယူပါ။
• ဆရာဝန်မှ စစ်ဆေးရန် သင့်လျော်သည်ဟု ယူဆသောကြောင့် အရိုးထုထည် ကျဆင်းသွားနိုင်သည့် အခြားသော ဆက်စပ်ရောဂါများလည်း ရှိသေးသည်။

အရိုးပွရောဂါ စစ်ဆေးခြင်းကို အောက်ပါတို့က လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။

• DXA စကင်န်ဖြင့် အရိုးသိပ်သည်းဆ စမ်းသပ်ခြင်း။
• Fracture Risk Assessment Tool (FRAX) ဖြင့် သင်၏ အရိုးကျိုးနိုင်ခြေကို အကဲဖြတ်ပါ။

DXA စကင်န် (Dual Energy X-Ray Absorption) သည် အရိုးပွရောဂါအတွက် စစ်ဆေးသည့် ပမာဏနည်းသော ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (HDA) စကင်န်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရင်ဘတ်ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်းထက် နည်းသော ပမာဏနည်းသော ဓာတ်ရောင်ခြည်ကို အသုံးပြုသည်။ အစာရှောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းမရှိဘဲ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ စကင်န်ဖတ်ခြင်းသည် 10-15 မိနစ်သာကြာမြင့်ပြီး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) မှ အရိုးပွရောဂါရှာဖွေခြင်းအတွက် စံနည်းလမ်းဖြစ်သည်။

ကြိုတင်သတိပေးချက်များ

ကိုယ်ဝန်ရှိနေသောအမျိုးသမီး သို့မဟုတ် ဆန့်ကျင်ဘက်မီဒီယာကို စစ်ဆေးမှုမပြုလုပ်မီ သုံးရက်အလိုတွင် ကုသမှုမခံယူမီ ဆရာဝန်အား အကြောင်းကြားရန် လိုအပ်ပါသည်။

စာမေးပွဲရလဒ်များ (T-Score) ၏ စကားပြန်

တိုင်းတာထားသော အရိုးသတ္တုသိပ်သည်းဆကို ထုထည်/စတုရန်းအရိုးဧရိယာ (g/sq. cm, grams/square centimeter) ဖြင့် တိုင်းတာသည်။ ဤတိုင်းတာသည့်တန်ဖိုးသည် အသက် 30 မှ 40 နှစ်ကြား လူရွယ်အုပ်စုရှိ သာမာန်ဆိုလိုရင်း (လူငယ် – အရွယ်ရောက်ပြီးသူဆိုလိုသည်) နှင့် နှိုင်းယှဉ်ရမည်ဖြစ်ပြီး စံသွေဖည်မှု (စံသွေဖည်မှု) အရေအတွက်အရ T-score ဟုခေါ်သော ရောဂါရှာဖွေရေးတန်ဖိုးအဖြစ် အသုံးပြုသည်။

• T ရမှတ် -1 (အနှုတ် 1) ထက် ကြီးသည် ကို ပုံမှန် အရိုးသိပ်သည်းဆဟု သတ်မှတ်သည်။
• T ရမှတ် -1 အောက်တွင်သော်လည်းကောင်း -2.5 အထက်တွင် အရိုးပွခြင်းဟု ယူဆပါသည်။
• -2.5 ထက်နည်းသော T ရမှတ်ကို အရိုးပွရောဂါဟု သတ်မှတ်သည်။

Fracture Risk Assessment Tool (FRAX) သည် အရေးကြီးသောနေရာများ (ကျောရိုး၊ တင်ပါးဆုံရိုး၊ မြေဆီလွှာနှင့် လက်မောင်းအပါအဝင်) တင်ပါးရိုးကျိုးနိုင်ခြေ ရာခိုင်နှုန်းကို တွက်ချက်ရန် အသုံးပြုသည့် ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်ပြီး အသက် 40 နှစ်မှ 90 နှစ်ကြား လူနာများတွင် 10 နှစ်တာကာလအတွင်း အရိုးပွရောဂါအတွက် ဆေးမခံယူရသေးပါ။ အသက်၊ ကျား၊ မ၊ ခန္ဓာကိုယ်ထုထည်ညွှန်းကိန်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ အရက်သောက်ခြင်းနှင့် comorbidities မှတ်တမ်း၊ သို့မဟုတ် DXA စကင်န်မှရရှိသော အရိုးသတ္တုသိပ်သည်းဆတန်ဖိုးများနှင့်အတူ တွက်ချက်နိုင်သည်။ (ထိုင်းလူဦးရေအတွက်) အရိုးပွရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေကို အကဲဖြတ်ရန် နှိပ်ပါ။

Fracture Risk Assessment Tool (FRAX) တွက်ချက်မှု- တင်ပဆုံရိုးရိုးကျိုးနိုင်ခြေ 3% ထက်ပိုပါက သို့မဟုတ် DXA စကင်န်ဖြင့် စစ်ဆေးပြီးနောက် အပါအဝင် 20% ထက်ပိုသော နေရာများတွင် အရိုးကျိုးနိုင်ခြေသည် ရလဒ်များကို အဓိပ္ပာယ်ပြန်ဆိုရန်နှင့် ကုသမှုခံယူရန်အတွက် လူနာများအား ဆေးဝါးများနှင့် ထပ်လောင်းကုသနိုင်ခြေအဆင့်အလိုက် အုပ်စုဖွဲ့နိုင်ရန် အကြံပြုချက်ရယူရန်အတွက် အထူးကုဆရာဝန်ထံ ပြသသင့်ပါသည်။ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု ခံယူရန် သို့မဟုတ် ဆရာဝန်နှင့်ပြသရန် ရက်ချိန်းယူနိုင်သည် ။ ဤနေရာကိုကလစ်နှိပ်ပါ။