ဆီးချိုဆိုတာဘာလဲ။
ဆီးချိုရောဂါသည် ခန္ဓာကိုယ်မှ အင်ဆူလင် မလုံလောက်သော ချို့ယွင်းချက်ကြောင့် ဖြစ်ရသည်။ ၎င်းသည် ခန္ဓာကိုယ်မှ သကြားဓာတ်ကို ထိရောက်စွာ သုံးစွဲခြင်းမှ တားဆီးကာ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ပမာဏကို မြင့်မားစေသည်။ ရေရှည်တွင် ယင်းသည် သွေးကြောများကို ပျက်စီးစေပြီး ဆီးချိုရောဂါကို ပိုမိုပြင်းထန်စေသည်။
ဆီးချိုရောဂါက ဘယ်လောက်အဖြစ်များလဲ။
ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ အစီရင်ခံစာအရ လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် ဆီးချိုရောဂါရှိသူပေါင်း ၄၂၅ သန်းကျော်ရှိပြီး ယင်းအရေအတွက်သည် 2025 ခုနှစ်တွင် 642 သန်းအထိ တိုးလာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
2014 ခုနှစ် 2014 ခုနှစ် နောက်ဆုံးရ ထိုင်းပြည်သူ့ကျန်းမာရေး စစ်တမ်းအရ ထိုင်းလူမျိုး 4.8 သန်းခန့် ဆီးချိုရောဂါရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ပြီး အရေအတွက်သည် တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် တိုးလာပါသည်။
ကိန်းဂဏန်းများအရ အရွယ်ရောက်ပြီးသူ 11 ယောက်တွင် 1 ယောက်သည် ဆီးချိုရောဂါရှိကြပြီး ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းသော ဆီးချိုရောဂါရှိသူများသည် ၎င်းတို့တွင် ရောဂါရှိသည်ကို သတိမထားမိကြပေ။ သင်သည် ၎င်းတို့ထဲမှ တစ်ယောက် ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် စောစီးစွာစစ်ဆေးခြင်းနှင့် အချိန်မီကုသခြင်းသည် ရောဂါ၏နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို လျှော့ချနိုင်သည်။
ဆီးချိုရောဂါဖြစ်နိုင်ချေရှိပြီး စစ်ဆေးမှုခံယူသင့်သူများတွင်-
- အသက် 35 နှစ်အထက်လူများ
- အဝလွန်သူများ (ခန္ဓာကိုယ်ထုထည်ညွှန်းကိန်း (BMI) 25 ထက်များသော) ဆီးချိုရောဂါရှိသူများနှင့် ပထမအဆင့် ဆွေမျိုးရှိသည်။
- သွေးတိုးရှိလား။
- ပုံမှန်မဟုတ်သောသွေး lipid အဆင့်
- ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဆီးချိုရောဂါရှိဖူးခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်အလေးချိန် 4 ကီလိုဂရမ်ထက်ပိုသော ကလေးမွေးဖွားခြင်းရာဇဝင်ရှိခြင်း။
- နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါရှိခြင်း။
- Polycystic Ovary Syndrome ရှိသော အမျိုးသမီးများ
ဆီးချိုရောဂါကို အောက်ပါအတိုင်း နည်းလမ်းလေးမျိုးဖြင့် စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။
- အနည်းဆုံး 8 နာရီအစာရှောင်ပြီးနောက်အစာရှောင်ခြင်းသွေးသကြားဓာတ်စစ်ဆေးမှု (FPG) ။ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်သည် ဒီစီလီလီတာလျှင် ၁၂၆ မီလီဂရမ်ထက် များနေပါက ဆီးချိုရောဂါကို ညွှန်ပြသည်။
- ခံတွင်းဂလူးကို့စ်သည်းခံနိုင်ရည်စစ်ဆေးမှု (OGTT) ကို အနည်းဆုံး 8 နာရီအစာရှောင်သူများတွင်ပြုလုပ်သည်။ ဆရာဝန်သည် ဂလူးကို့စ်ရည်ကို မသောက်မီ ပထမအပ်မှ သွေးကိုထုတ်ယူပြီး အဖြေကိုသောက်ပြီးနောက် ဒုတိယဆေးထိုးမှ သွေးကိုထုတ်ယူမည်ဖြစ်သည်။ တန်ဖိုးသည် ဒီစီလီတာလျှင် ၂၀၀ မီလီဂရမ်ထက် သို့မဟုတ် ညီမျှပါက၊ လူတွင် ဆီးချိုရှိသည်။
- ဆီးချိုရောဂါလက္ခဏာများနှင့်အတူ 200 mg/dL ထက်များသော သို့မဟုတ် တူညီသော သွေးတွင်းသကြားဓာတ်အဆင့် လျင်မြန်သောသွေးသကြားဓာတ်စစ်ဆေးမှု (RPG)။
ဥပမာအားဖြင့်၊ မကြာခဏဆီးသွားခြင်း၊ မကြာခဏရေငတ်ခြင်း၊ အမြင်မှုန်ဝါးခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်းတို့က ဆီးချိုရောဂါကို ညွှန်ပြသည်။ - HbA1c (HbA1c) စစ်ဆေးခြင်း- ဤစစ်ဆေးမှုသည် အစာရှောင်ရန်မလိုအပ်သော်လည်း သင့်ဆရာဝန်သည် သင့်အသက်အရွယ် သို့မဟုတ် သွေးအားနည်းရောဂါရှိနေခြင်းကဲ့သို့သော အခြားအချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။ 6.5% နှင့်အထက်ဖတ်ခြင်းသည်ဆီးချိုရောဂါကိုညွှန်ပြသည်။
ဆီးချိုရောဂါရဲ့ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာတွေက ဘာတွေလဲ။
ဆီးချိုရောဂါ၏ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများတွင် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ၊ လေဖြတ်ခြင်း ၊ အစွန်း သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါနှင့် မျက်စိ၊ ကျောက်ကပ် သို့မဟုတ် အစွန်အာရုံကြောများကို ထိခိုက်သည့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ပါဝင်သည်။ အဖြစ်များဆုံး နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးမှာ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများ၏ သုံးပုံတစ်ပုံအထိ ဖြစ်ပွားသည့် မျက်စိရောဂါများဖြစ်သည်။
ဆီးချိုရောဂါ၏ပြင်းထန်မှု
တစ်နေ့လျှင် လူ ၂၀၀ သည် ဆီးချိုရောဂါကြောင့် သို့မဟုတ် တစ်နာရီလျှင် လူ ၈ ဦး သေဆုံးကြပြီး ဆီးချိုရောဂါရှိသူများ၏ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကသာ ရှုပ်ထွေးမှုများမရှိဘဲ အသက်ရှင်နေပါသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တစ်နှစ်လျှင် ဆီးချိုရောဂါဖြင့်သေဆုံးသူဦးရေ ပျမ်းမျှ ၈၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းကြောင့် ဆီးချိုရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေပိုများကြောင်း မျိုးဆက်သစ်များက တွေ့ရှိခဲ့သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆီးချိုသွေးချိုအဖွဲ့ချုပ် (IDF) မှ နှစ်စဉ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့ကို ကမ္ဘာ့ဆီးချိုရောဂါနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ 2018-19 ခုနှစ်အတွက် ဆောင်ပုဒ်မှာ "မိသားစုနှင့် ဆီးချိုရောဂါ" ဖြစ်သည်။ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ မိသားစုဝင်တွေအပေါ် ဆီးချိုရောဂါရဲ့ သက်ရောက်မှုကို အသိပညာပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများကို မည်ကဲ့သို့ စီမံခန့်ခွဲရန်နှင့် ဂရုစိုက်ရမည်ကို မိသားစုဝင်များအား အသိပညာပေးခြင်းအပြင် လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် ဆီးချိုရောဂါကို ကာကွယ်ရန်လည်း ရည်ရွယ်ပါသည်။
ဒေါက်တာ Usanee Damrongpipatkul
Endocrinologist နှင့် Metabolist
ဘန်ကောက်ဆေးရုံ ချင်းမိုင်
052-089-823 ကိုခေါ်ဆိုပါ။
