မီးခိုးမြူပြဿနာကို ရင်ဆိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်ပါ။

နှစ်စဉ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ဧပြီလအတွင်း ဖြစ်ပွားသည့် တောမီးလောင်ကျွမ်းမှုကြောင့် မြူခိုးများသည် မြောက်ပိုင်းဒေသရှိ ပြည်သူများအတွက် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကျန်းမာရေးပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ မီးခိုးမြူကြောင့်ဖြစ်ရတဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေဟာ အရေပြားဓာတ်မတည့်မှု၊ မျက်မြှေးရောင်တာ၊ နှလုံးရောဂါနဲ့ ဓါတ်မတည့်တဲ့ လည်ချောင်းနာ၊ ပန်းနာရင်ကျပ်နဲ့ emphysema လိုမျိုး အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါတွေအထိ ဖြစ်ပါတယ်။ မီးလောင်ခြင်းသည် အမှုန်အမွှားများနှင့် ကြီးမားသော အမှုန်အမွှားများကို ထုတ်ပေးသည်။ သို့သော် အသက်ရှုလမ်းကြောင်းစနစ်ကို ထိခိုက်စေသော အမှုန်အမွှားများသည် 10 microns (PM10) ထက်သေးငယ်သော အမှုန်အမွှားများဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းအောက်ပိုင်းသို့ ရောက်သွားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ PM10 အပြင်၊ 2.5 microns ထက်သေးငယ်သော PM2.5 (အမှုန်အမွှားများ) လည်း သေးငယ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် အလားတူသက်ရောက်မှုရှိသည်။

ထို့ကြောင့် မီးခိုးမြူရာသီ ရောက်ရှိလာပါက မီးခိုးမြူအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားသင့်ပါသည်။ အကြံပြုထားသော အလေ့အကျင့်များသည် လေအရည်အသွေးညွှန်းကိန်း (AQI) ကို အခြေခံထားသည်။ AQI ကို 1 နာရီ ပျမ်းမျှ အိုဇုန်း ၊ 1 နာရီ ပျမ်းမျှ နိုက်ထရိုဂျင်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ၊ 8 နာရီ ပျမ်းမျှ ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ် ၊ 24 နာရီ ပျမ်းမျှ ဆာလဖာဒိုင်အောက်ဆိုဒ် နှင့် 24 နာရီ ပျမ်းမျှ အမှုန်အမွှား 24 နာရီ ပျမ်းမျှ အမှုန်အမွှားများ အပါအဝင် လေထုညစ်ညမ်းမှု စံနှုန်းများကို နှိုင်းယှဉ်ကာ AQI ကို အခြေခံ၍ တွက်ချက်ထားပါသည်။ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးကို စတင်ထိခိုက်စေသည့် PM 10၊ PM 2.5 သို့မဟုတ် လေအရည်အသွေးအညွှန်းကိန်းနှင့် အကောင်အထည်ဖော်ရန် လမ်းညွှန်ချက်များသည် နိုင်ငံတစ်ခုစီပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွက် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ၂၄ နာရီပျမ်းမျှ PM 10 အဆင့်ကို တစ်ကုဗမီတာလျှင် ၅၀ မိုက်ခရိုဂရမ်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ကျန်းမာရေးကို စတင်ထိခိုက်စေသည့် ပျမ်းမျှ 24 နာရီ PM 10 အဆင့်ကို 150 မိုက်ခရိုဂရမ်/ကုဗမီတာတွင် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေသည့် ပျမ်းမျှ 24 နာရီ PM 10 အဆင့်ကို 120 မိုက်ခရိုဂရမ်/ကုဗမီတာတွင် သတ်မှတ်ထားသည်။

ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် လေထုညစ်ညမ်းမှုထိန်းချုပ်ရေးဦးစီးဌာနတို့၏ ၂၀၁၅ ခုနှစ် လေထုအရည်အသွေးညွှန်းကိန်းနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များကို ဇယားတွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း PM 10 အဆင့်အရ အဆင့် ၅ ဆင့် ခွဲခြားထားသည်။

(ထိုင်းနိုင်ငံ လေထုညစ်ညမ်းမှု ထိန်းချုပ်ရေးဌာနသည် ၎င်း၏ အကဲဖြတ်မှုတွင် PM 2.5 ဖုန်မှုန့်အဆင့်ကို အသုံးမပြုသေးပါ။)

^* အန္တရာယ်ရှိသူများတွင် ပန်းနာရင်ကျပ်၊ emphysema၊ နှလုံးရောဂါ၊ ကလေးသူငယ်များ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များကဲ့သို့သော အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါများ ပါဝင်သည်။

www.epa.gov မှ United States အတွက် Air Quality Index နှင့် လမ်းညွှန်ချက်များကို ဇယားတွင်ပြထားသည့်အတိုင်း အဆင့် 6 ဆင့်ခွဲထားသည်။

အထက်ပါအကြံပြုချက်များသည် အလားတူပင်ဖြစ်သည်။ လေထုအရည်အသွေးသည် သင့်ကျန်းမာရေးကို စတင်ထိခိုက်စေပါက၊ လေ့ကျင့်ခန်း၊ အမြန်လမ်းလျှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြေးခြင်းကဲ့သို့သော ပြင်းထန်သောပြင်ပလှုပ်ရှားမှုများကို လျှော့ချခြင်း သို့မဟုတ် ရှောင်သင့်သည်၊ ၎င်းသည် သင့်အသက်ရှူနှုန်းကို တိုးစေပြီး ဖုန်မှုန့် သို့မဟုတ် လေထုညစ်ညမ်းမှုကို ပိုမိုရှူရှိုက်မိစေသည်။ ဖြစ်နိုင်ရင် အိမ်တွင်းလေ့ကျင့်ခန်းလုပ်မယ့်အစား အိမ်တွင်းလှုပ်ရှားမှုတွေကို ရွှေ့ပါ။ အထူးသဖြင့် အန္တရာယ်ရှိသော အုပ်စုများအတွက် လေထုအရည်အသွေးသည် သင့်ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေသည့် နေ့ရက်များတွင် ပြင်ပလှုပ်ရှားမှုများ အမှန်တကယ်လိုအပ်ပါက၊ သင်သည် ဖုန်မှုန့်မျက်နှာဖုံးကို ဝတ်ဆင်သင့်သည်။ အကောင်းဆုံးကတော့ PM 2.5 ဖုန်မှုန့် (အနည်းဆုံး 0.3 microns ထက် ပိုကြီးတဲ့ ဖုန်မှုန့် 95% ) ကို ပိတ်ဆို့နိုင်တာကြောင့် N95 mask ကို အသုံးပြုသင့်ပါတယ်။ အိမ်တွင်းရှိချိန်တွင် ပြတင်းပေါက်များပိတ်ခြင်း၊ ပြင်ပလေကို ဆွဲထုတ်မည့်အစား အိမ်တွင်းလေကို လည်ပတ်စေရန် လေအေးပေးစက်ကိုဖွင့်ခြင်းဖြင့် ဖုန်မှုန့်အဆင့်ကို လျှော့ချနိုင်သည် သို့မဟုတ် လေသန့်စင်စက်ကို အသုံးပြုရန် စဉ်းစားပါ။

မှတ်ချက်

• PM 10 အဆင့်နှင့် လေအရည်အသွေးကို pcd.go.th (ညစ်ညမ်းမှုထိန်းချုပ်ရေးဌာန) သို့မဟုတ် air4thai အပလီကေးရှင်း (Android & iOS) မှ အဆင့်မြှင့်တင်နိုင်သည် *သို့သော် လေထုအရည်အသွေးကို အကဲဖြတ်ရန် PM 2.5 ကို အသုံးမပြုပါ။
• PM 2.5 အဆင့်အကဲဖြတ်မှုမှ လေထုအရည်အသွေးကို ခြေရာခံလိုပါက aqicn.org (ပေကျင်းရှိ စင်တာတစ်ခုဖြင့် နိုင်ငံများစွာနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည့် ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့အစည်း) သို့မဟုတ် Airquality အက်ပ်လီကေးရှင်း (Android) သို့မဟုတ် Air visual application (Android & iOS) တို့မှ ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
• နှာစေးခြင်း၊ နှာရည်ယိုခြင်း၊ ရင်ဘတ်တင်းကျပ်ခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အသက်ရှုရခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် အခြားသော မူမမှန်သည့်လက္ခဏာများ ခံစားရပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပါသည်။

အကိုးအကားစာရွက်စာတမ်းများ- လေထုညစ်ညမ်းမှုအန္တရာယ်ရှိနေရာများအား စောင့်ကြည့်လမ်းညွှန်ချက်များ၊ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန 2015၊ WHO 2005၊ Air Quality index US EPA 2014၊ www.epa.gov

ဒေါက်တာ Sompop Mahatthanaphak
အဆုတ်အထူးကုနှင့် အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ အရေးပေါ်ကုသရေး သမားတော်
Bangkok Hospital Chiang Mai Tel. ၀-၅၂၀၈-၉၈၂၃