ဆီးချိုသမားများအတွက် ကာကွယ်ဆေးများ- စဉ်ဆက်မပြတ် ကျန်းမာရေးအတွက် လမ်းကြောင်းတစ်ခု

ဆီးချိုရောဂါသည် နှလုံးရောဂါ၊ လေဖြတ်ခြင်း၊ သွေးတိုးခြင်း ၊ နှင့် နာတာရှည် ကျောက်ကပ်ရောဂါ ကဲ့သို့သော အလေ့အထ သို့မဟုတ် လူနေမှုပုံစံကြောင့်ဖြစ်သော ရောဂါများ အုပ်စုတွင် ဆီးချိုရောဂါသည် အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုအဖြစ် ရှိနေသေးသည်။ ဤရောဂါများသည် ပိုးမွှားကြောင့်မဟုတ်ဘဲ လူမှလူသို့ ကူးစက်ခြင်း မပြုနိုင်ပါ။ ၎င်းတို့သည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ရောဂါလက္ခဏာများ တဖြည်းဖြည်း တိုးပွားလာပါသည်။ လက္ခဏာတွေပေါ်လာရင် နာတာရှည်ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။

• • ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးစာရင်းဇယားများအရ 2022 ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၌ ဆီးချိုဝေဒနာရှင်ပေါင်း 3.3 သန်းရှိပြီး တစ်နှစ်လျှင် လူနာသစ် 300,000 တိုးလာကြောင်း သိရသည်။
  • ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် ဆီးချိုရောဂါရှိသူပေါင်း ၅၃၇ သန်းကျော်ရှိသည်။
  • 5 စက္ကန့်တိုင်း၊ ဆီးချိုရောဂါသည်တစ်ဦးသေဆုံးသည်။

endocrinologist နှင့် metabolism အထူးကုဆရာဝန် ဒေါက်တာ Promphan က ဆီးချိုဝေဒနာရှင်များအတွက် ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း၏ အရေးပါပုံနှင့် ဖျားနာခြင်း၊ ဆေးရုံတက်ခြင်းနှင့် ရောဂါပိုးကူးစက်မှုပြင်းထန်မှုကို လျှော့ချပေးနိုင်သည့် အကြံပြုထားသော ကာကွယ်ဆေးများအကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။ ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးစင်တာ (CDC) သည် ကာကွယ်ဆေးများကို အောက်ပါအတိုင်း ခြောက်မျိုးခွဲခြားထားသည်။

1. သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏကို ကောင်းစွာမထိန်းချုပ်ပါက ဆီးချိုရောဂါရှိသူများသည် သာမန်လူများထက် ပြင်းထန်သော COVID-19 ကူးစက်ခံရနိုင်ခြေပိုများပြီး အဆုတ်ကူးစက်မှုနှင့် သေဆုံးမှုနှုန်း ပိုများသည်။ ထို့ကြောင့် ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအနေဖြင့် ရောဂါပြင်းထန်မှုကို လျှော့ချရန်အတွက် နှစ်စဉ် COVID-19 ကာကွယ်ဆေး ထိုးသင့်ပါသည်။ သို့သော် COVID-19 ကာကွယ်ဆေးထိုးထားသူများပင် ကူးစက်နိုင်သေးသည်။ ထို့ကြောင့် ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအနေဖြင့် နှာခေါင်းစည်းတပ်ရန်၊ လက်ကို မကြာခဏဆေးကြောရန်၊ လူစုလူဝေးဖြင့် ခပ်ခွာခွာနေရန်၊ ၎င်းတို့၏ ရောဂါလက္ခဏာများကို ပုံမှန်စစ်ဆေးသင့်သည်။
2. သွေးကြောကျဉ်းသော ဆီးချိုဝေဒနာရှင်များတွင် တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးသည် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါဖြစ်နှုန်းနှင့် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါကြောင့် သေဆုံးနှုန်းကို လျှော့ချပေးနိုင်ကြောင်း အထောက်အထားများရှိသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယင်းသည် ကပ်ရောဂါ စတင်သည့် ကာလဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နှစ်စဉ် တုပ်ကွေးရောဂါ ဖြစ်ပွားနေသဖြင့် ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးဌာန၏ စာရင်းဇယားများအရ အဆုတ်ပိုးဝင်ခြင်း၊ အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုများနှင့် ပြင်းထန်စွာ သေဆုံးသည်အထိ ဖြစ်နိုင်သည်။ တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးကို တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ထိုးသင့်သည်။ တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးကို တစ်နှစ်ပတ်လုံး ထိုးနိုင်သော်လည်း သင့်လျော်သောအချိန်များမှာ မေလတွင် မိုးရာသီမတိုင်မီ သို့မဟုတ် အောက်တိုဘာလတွင် ဆောင်းရာသီမတိုင်မီဖြစ်သည်။
3. ဆုံဆို့နာ၊ ကြက်ညှာချောင်းဆိုးနှင့် မေးခိုင်ကာကွယ်ဆေး (Tetanus-Diphtheria-Pertussis (Tdap) vaccine) ဆီးချိုဝေဒနာရှင်များသည် ဆုံဆို့နာဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။ လက္ခဏာများတွင် မကြာခဏ အဖျားတက်ခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ချမ်းတုန်ခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်းနှင့် အစာမျိုရခက်ခဲခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ကြက်ညှာချောင်းဆိုးခြင်းသည် ပြင်းထန်သော ချောင်းဆိုးခြင်းသို့ ဦးတည်စေကာ အစာစားခြင်း၊ သောက်ခြင်းနှင့် အသက်ရှုခြင်းတို့ကို ထိခိုက်စေသော ဆက်တိုက် ချောင်းဆိုးခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။ မေးခိုင်ရောဂါ ကူးစက်ခံရပါက အာရုံကြောစနစ်ကို ပျက်စီးစေကာ ကြွက်သားများ ကျုံ့သွားခြင်း၊ အကြောဆွဲခြင်း၊ မေးရိုးတောင့်တင်းခြင်း၊ ပါးစပ်မဖွင့်နိုင်ခြင်း၊ လည်ပင်းတောင့်တင်းခြင်း၊ တက်ခြင်းနှင့် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းတို့ ဖြစ်စေသည်။ ပြင်းထန်သောရောဂါများသည် အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်သည်။ ဆီးချိုသမားများသည် ဆုံဆို့၊ ကြက်ညှာချောင်းဆိုးနှင့် မေးခိုင်တို့ကို ၁၀ နှစ်တစ်ကြိမ် ကာကွယ်ဆေးထိုးသင့်သည်။
4. အသည်းရောင်အသားဝါ B ကာကွယ်ဆေး- ဆီးချိုဝေဒနာရှင်များသည် သာမန်လူဦးရေထက် အသည်းရောင်အသားဝါ B ကူးစက်နိုင်ခြေ ပိုများသည် ( အမေရိကန်ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးဌာန (CDC) ကို ရည်ညွှန်း၍) အသက် 60 နှစ်အောက် ဆီးချိုဝေဒနာရှင်များအား ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် အကြံပြုထားသည်။ အသည်းရောင်အသားဝါ B သည် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကူးစက်ခံရပြီးနောက်တွင် အသည်းရောင်အသားဝါ B နှင့် ကင်ဆာရောဂါလက္ခဏာများ တိုးလာတတ်သောကြောင့် လူအများက သတိမမူမိကြပေ။ ကာကွယ်ဆေးမထိုးခင်မှာ အသည်းရောင်အသားဝါ ဘီပိုး ခုခံအားကို စစ်ဆေးဖို့ သွေးစစ်သင့်တယ်။ ကိုယ်ခံအားမရှိရင် အသက် 60 ကျော်သူတွေအတွက် ကာကွယ်ဆေး သုံးကြိမ်ထိုးသင့်ပြီး ရောဂါပိုးကူးစက်နိုင်ခြေကို တစ်ဦးချင်းအလိုက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်ပါတယ်။
5. Pneumococcal vaccine (PCV-13 နှင့် PPSV-23) ဆီးချိုသမားများသည် ဘက်တီးရီးယားပိုးဝင်နိုင်ခြေ ပိုများသည်။ Pneumococcal ဘက်တီးရီးယားသည် ဆီးချိုရောဂါရှိသူများတွင် မကြာခဏ အဆုတ်ပိုးဝင်ခြင်းကို ဖြစ်စေပြီး သွေးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး သေဆုံးနိုင်ခြေ 50 ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးလာနိုင်သည်။ အဆုတ်ရောင်ရောဂါ ကာကွယ်ဆေး နှစ်မျိုးရှိသည်- 13-valent pneumococcal conjugate vaccine (PCV-13) နှင့် 23-valent pneumococcal polysaccharide vaccine (PPSV-23)။ အမျိုးအစား နှစ်မျိုးလုံးကို အနည်းဆုံး တစ်နှစ်ခြား ထားရန် အကြံပြုထားသည်။ ဆေးပညာအရ ညွှန်ပြပါက အားတိုးဆေးထိုးရန် လိုအပ်ပါသည်။
6. Zoster vaccine- ရေယုန်ပိုးဝင်ခြင်းတွင်၊ ဆီးချိုဝေဒနာရှင်များသည် ယေဘူယျလူများထက် ပိုမိုပြင်းထန်သော အဖုများပေါက်ခြင်း၊ အနာကျက်ခြင်း နှေးကွေးပြီး ပြင်းထန်သော အာရုံကြောရောဂါများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ ရေယုန်ပေါက်ခြင်းသည် ရေယုန် ဇစ်တာဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ အဖုသည် အရည်ကြည်ဖုများအဖြစ် ပေါ်လာမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် အဖုများနှင့် အနာဖေးများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားမည်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာ၊ ကိုယ်လုံး၊ သို့မဟုတ် လက်နှင့် ခြေထောက်တစ်ဖက်ကို ထိခိုက်စေတတ်သည်။ ဗိုင်းရပ်စ်သည် အာရုံကြော ganglia တွင် သူ့ကိုယ်သူ မြှုပ်နှံထားသောကြောင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ အဖုအထစ်များ ဖြစ်ခဲ့သည့် ဧရိယာအတွင်း အာရုံကြောရောဂါ၊ မီးလောင်ရာလေပင့် ဝေဒနာကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ပြန်ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းသည် ရောဂါပိုးကူးစက်နိုင်ခြေကို လျော့ကျစေမည်ဖြစ်ပြီး အဖုပမာဏကို လျှော့ချပေးကာ အဖုများ အမြန်သက်သာလာစေရန်၊ ပြန့်ပွားခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်ကာ မကြာခဏ ပြန်ဖြစ်ခြင်းများကို ကာကွယ်ပေးပါသည်။ ကာကွယ်ဆေးတစ်ချက်ထိုးရုံဖြင့် တစ်သက်တာကာကွယ်မှုပေးနိုင်သည် ။

သင့်တွင် ဆီးချိုရောဂါရှိနေပါက သို့မဟုတ် သင့်အနီးနားရှိ တစ်စုံတစ်ဦးတွင် သင့်ဆရာဝန် အကြံပြုထားသော ကာကွယ်ဆေးများအားလုံးကို ၎င်းတို့ ရရှိထားကြောင်း စစ်ဆေးကြည့်ပါ။ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းသည် ဆီးချိုရောဂါရှိသူများတွင် ပြင်းထန်သောလက္ခဏာများနှင့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ကာကွယ်နိုင်သော်လည်း အကောင်းဆုံးကြိုတင်ကာကွယ်မှုမှာ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်စေရန်၊ အစားအသောက်ထိန်းခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းခြင်း၊ ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူနှင့် ပုံမှန်တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းတို့ကို သတိရပါ။ တိုင်ပင်ဆွေးနွေး ရန်အတွက် သင့်ဆရာဝန် နှင့် ဆေးရုံ၏အာဟာရအဖွဲ့ကို ဆက်သွယ်ရန် ဤနေရာကို နှိပ်ပါ ။ ဆုမွန်ကောင်းတောင်းရင်း ဒေါက်တာ Promphan Phruksakorn, Endocrinologist and Metabolist , Internal Medicine | Bangkok Hospital Chiang Mai, Tel. ၀၅၂ ၀၈၉ ၈၈၈ သို့မဟုတ် call center 1719