စင်တာများနှင့် ဆေးရုံများ
အထူးပြုမှု
Internal Medicine
ထပ်ဆင့် အထူးပြုမှု
Gastroenterology
ကက်ဆူးလ်အတွင်းကြည့်မှန်ပြောင်း သို့မဟုတ် ကက်ဆူးလ်ကင်မရာကို မျိုချခြင်းသည် ဆေးပြားအရွယ်ခန့်ရှိသော ကင်မရာငယ်တစ်ခုကို အသုံးပြု၍ အူသိမ်ကို စစ်ဆေးသည့် နည်းပညာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ခွဲစိတ်မှုမရှိဘဲ သွေးယိုခြင်း၊ အနာ သို့မဟုတ် အူရောင်ခြင်းကဲ့သို့သော အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါများကို တိကျစွာ ရောဂါရှာဖွေရာတွင် ကူညီပေးသည်။
ESD (အတွင်းကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် ခွဲစိတ်ကုသမှု) သည် အစာခြေလမ်းကြောင်းရှိ အကျိတ်များနှင့် အစောပိုင်းအဆင့် ကင်ဆာများကို ဖယ်ရှားပေးသည့် ခွဲစိတ်မှုမလိုအပ်သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အနာကို လုံးဝဖယ်ရှားနိုင်စေပြီး အမာရွတ်အနည်းဆုံး၊ အမြန်ဆုံးပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေခြင်းနှင့် ကင်ဆာဖြစ်ပွားမှုအန္တရာယ်ကို လျော့နည်းစေသည်။
POEM သည် အစာမျိုပြွန်ကြွက်သားများ တောင့်တင်းခြင်း (achalasia) အတွက် ခွဲစိတ်မှုမလိုအပ်သော endoscopic ကုသမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် ခွဲစိတ်မှုအသေးစား၊ နာကျင်မှုအနည်းဆုံး၊ အမြန်ဆုံးပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခြင်း၊ အစာအိမ်ထဲသို့ အစာများ စီးဆင်းမှုပိုမိုကောင်းမွန်လာခြင်းနှင့် အောင်မြင်မှုနှုန်းမြင့်မားခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
ဘန်ကောက်ဆေးရုံကြီးတွင် endoscopic cholangiopancreatography (ERCP) ဖြင့် သည်းခြေပြွန်၊ သည်းခြေအိတ်၊ ပန်ကရိယနှင့် အသည်းရောဂါများကို စစ်ဆေးကုသရာတွင် ကျွမ်းကျင်ပါသည်။
သည်းခြေပြွန်နှင့် ပန်ကရိယတို့သည် ပုံမှန်မဟုတ်သောအခါတွင် ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသော အရေးကြီးသော အင်္ဂါများဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများကို ဖြစ်စေပြီး အခြားအင်္ဂါများသို့ ပျံ့နှံ့သွားစေနိုင်သောကြောင့် သည်းခြေပြွန်နှင့် ပန်ကရိယ (ERCP) ကို endoscopic စစ်ဆေးရန် အရေးကြီးပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် အတွင်း၌ ဖုံးကွယ်ထားသော မူမမှန်မှုများကို ရှာဖွေရန် ကူညီပေးသောကြောင့် သင့်လျော်သော စောင့်ရှောက်မှုကို ရရှိစေသည်။ endoscopic cholangiopancreatography (ERCP) ဆိုတာဘာလဲ။ Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography (ERCP) သည် အသည်း၊ သည်းခြေအိတ်၊ သည်းခြေပြွန်၊ သည်းခြေပြွန်များနှင့် ပန်ကရိယဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန်နှင့် ကုသရန်အတွက် အသုံးပြုသည့် အထူးလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး endoscopy နှင့် X-rays တို့ကို အသုံးပြု၍ အဆိုပါနေရာများကို ကြည့်ရှုကာ ကျောက်ကိုဖယ်ရှားခြင်းကဲ့သို့သော ကုသမှုများ ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။ သို့မဟုတ် ပြွန်ထည့်ခြင်း။ သည်းခြေပြွန်နှင့် ပန်ကရိယ (ERCP) ၏ endoscopic စစ်ဆေးမှုကို မည်သူလိုအပ်သနည်း။ လူနာများသည် အောက်ပါအကြောင်းများကြောင့် ERCP စမ်းသပ်မှုပြုလုပ်လိုသည်- ● သည်းခြေပြွန်ကျောက်များ- သည်းခြေပြွန်ကျောက်များကို ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ဖယ်ရှားခြင်း။ ● Biliary stricture- သည်းခြေပြွန်အတွင်း ကျဉ်းမြောင်းမှုကို အကဲဖြတ်ခြင်းနှင့် ကုသခြင်း။ ၎င်းသည် ရိုးရိုးတင်းကျပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကင်ဆာဖြစ်နိုင်သည်။ ● ပန်ကရိယပြွန်အခြေအနေများ- ပန်ကရိယပြွန်အတွင်းရှိ ကျောက်များ သို့မဟုတ် တင်းကျပ်မှုများကို စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ကုသခြင်း။ ● သံသယရှိသော သည်းခြေပြွန် သို့မဟုတ် ပန်ကရိယကင်ဆာ- ဤနေရာများတွင် ကင်ဆာရောဂါရှာဖွေရန် အသားစဥ်စစ်ဆေးခြင်း။ ● Idiopathic အသားဝါခြင်း- အခြားစစ်ဆေးမှုပုံများ မရှင်းလင်းသောအခါ အသားဝါခြင်း၏အကြောင်းရင်းကို ဆုံးဖြတ်ခြင်း။ ● Bile duct infection- သည်းခြေပြွန်ကူးစက်မှုကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း။ endoscopic cholangiopancreatography (ERCP) ၏ အားသာချက်များ ● မှန်ကန်သောရောဂါရှာဖွေခြင်း- သည်းခြေပြွန်နှင့် ပန်ကရိယပြွန်အကြောင်း အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ပုံများနှင့် ပံ့ပိုးပေးပါသည်။ ● ကုသနိုင်မှု- ကျောက်များကို ဖယ်ရှားခြင်း၊ ပြွန်ထည့်ခြင်း၊ တင်းကျပ်မှုကို ကျယ်စေခြင်းစသည့် ချက်ချင်းကုသမှု ပေးနိုင်ပါသည်။ ● ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မှုနည်းသည်- ခွဲစိတ်မှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ERCP သည် ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မှုနည်းပြီး ပြန်လည်နာလန်ထချိန်ပိုမိုမြန်ဆန်သည်။ ● အသားစယူစစ်ဆေးနိုင်မှု- ဇီဝဗေဒစစ်ဆေးမှုအတွက် သည်းခြေပြွန်နှင့် ပန်ကရိယပြွန်တို့မှ အသားစယူနိုင်သည်။ endoscopic cholangiopancreatography (ERCP) မလုပ်မီ ဘယ်လိုပြင်ဆင်ရမလဲ။ ● အစာရှောင်ခြင်း- လူနာများသည် ဗိုက်ဗိုက်ဗလာမဖြစ်စေရန် စစ်ဆေးမှုမပြုလုပ်မီ အနည်းဆုံး 6-8 နာရီအတွင်း အစာနှင့်ရေကို ရှောင်ရပါမည်။ ● ဆေးဝါးပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း- သင်လက်ရှိသောက်နေသော ဆေးဝါးများအားလုံးအကြောင်း သင့်ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ။ Anticoagulants များ ဆီးချိုဆေး အချို့သောဖြည့်စွက်စာများကို ချိန်ညှိရန် သို့မဟုတ် ခေတ္တရပ်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ ● ဓာတ်မတည့်မှု အချက်အလက်- အထူးသဖြင့် ဆေးဝါးနှင့် ထုံဆေးများတွင် ဓာတ်မတည့်မှုတစ်ခုခုအကြောင်း သင့်ဆရာဝန်ကို ပြောပြပါ။ ● ကျန်းမာရေးအကဲဖြတ်ခြင်း- သင့်ကျန်းမာရေးရာဇဝင်နှင့် ထုံဆေး သို့မဟုတ် ထုံဆေးအပေါ် ယခင်တုံ့ပြန်မှုများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် အကြိုစစ်ဆေးမှုအကဲဖြတ်ခြင်းကို လုပ်ဆောင်ပါမည်။ ● ခွင့်ပြုချက်- လူနာသည် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို လက်ခံရန် သဘောတူညီချက်ပေးရမည်။ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော အကျိုးကျေးဇူးများနှင့် အန္တရာယ်များအတွက် endoscopic cholangiopancreatography (ERCP) မှာ ဘယ်လိုမျိုးလဲ။ ● မေ့ဆေး- လူနာအား သက်တောင့်သက်သာနှင့် သက်တောင့်သက်သာရှိစေရန် သက်သာစေသောဆေးများပေးသည်။ သတိလစ်နေချိန် သို့မဟုတ် ယေဘူယျ မေ့ဆေးပေးခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ● နေရာချထားခြင်း- ဘယ်ဘက်ခြမ်း သို့မဟုတ် ဗိုက်ပေါ်တွင် လှဲလျောင်းရန် နေရာချထားမည်ဖြစ်သည်။ ● endoscope ထည့်သွင်းခြင်း- ဆရာဝန်သည် endoscope ကို ပါးစပ်မှတဆင့် ထည့်သွင်းပြီး အစာပြွန်၊ အစာအိမ်နှင့် duodenum အတွင်းသို့ ညင်သာစွာ တွန်းပို့ပေးပါသည်။ ● Catheterization- သေးငယ်သော catheter ကို သည်းခြေပြွန်နှင့် ပန်ကရိယပြွန်ထဲသို့ ဆန့်ကျင်ဘက်ပစ္စည်းများ ထိုးသွင်းရန် အသုံးပြုသည်။ ● Fluoroscopy- ပြွန်များကိုကြည့်ရန်နှင့် မူမမှန်မှုများကို သိရှိရန်အတွက် X-ray ပုံများကို အသုံးပြုပါသည်။ ● ကုသမှု- လိုအပ်ပါက ကျောက်ထုတ်ခြင်း၊ သားဥပြွန်ထည့်သွင်းခြင်း သို့မဟုတ် အသားစဥ်စစ်ဆေးခြင်းကဲ့သို့သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ပြုလုပ်ပါမည်။ endoscopic cholangiopancreatography (ERCP) ကို ဘယ်လိုဂရုစိုက်ရမလဲ။ ● ပြန်လည်ထူထောင်ချိန်- မေ့ဆေးပျောက်သည်အထိ လူနာအား ပြန်လည်ကောင်းမွန်သည့်နေရာတွင် စောင့်ကြည့်ပါမည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ၁-၂ နာရီခန့် ကြာသည်။ ● အစားအသောက်- ကြည်လင်သောအရည်များဖြင့် စတင်နိုင်ပြီး ခံနိုင်ရည်ရှိသကဲ့သို့ ပုံမှန်အစားအစာသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ပါသည်။ ● လှုပ်ရှားမှုများ- ထိုနေ့တွင် ပြင်းထန်သောလှုပ်ရှားမှုများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ ● နောက်ဆက်တွဲ- နောက်ဆက်တွဲ- ပုံမှန်ဆေးဝါးပြန်လည်စတင်ရမည့်အချိန်နှင့် နောက်ဆက်တွဲရက်ချိန်းနှင့်ပတ်သက်၍ လူနာများသည် တိကျသောညွှန်ကြားချက်များကို လက်ခံရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ● သတိပေးလက္ခဏာများ- သင့်တွင် ပြင်းထန်ဝမ်းဗိုက်နာခြင်း၊ ဖျားခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း သို့မဟုတ် အသားစယူသည့်နေရာ၌ နီခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်းခြင်းကဲ့သို့သော ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းလက္ခဏာများရှိပါက သင့်ဆရာဝန်ထံ ဆက်သွယ်ပါ။ endoscopic cholangiopancreatography (ERCP) ၏ အန္တရာယ်များနှင့် ရှုပ်ထွေးမှုများ ● ပန်ကရိယရောင်ခြင်း- ဤသည်မှာ အဖြစ်အများဆုံး နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးဖြစ်သည်။ ပြင်းထန်မှုမှာ အပျော့စားကနေ ပြင်းထန်မှုအထိ ကွဲပြားပါတယ်။ ● ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း- သည်းခြေပြွန် သို့မဟုတ် ပန်ကရိယတွင် ရောဂါပိုးကူးစက်နိုင်ခြေရှိသည်။ ● သွေးထွက်ခြင်း- သည်းခြေပြွန်နှင့် ပန်ကရိယပြွန်ကြားရှိ ကြွက်သားများကို ဖြတ်တောက်ပါက အထူးသဖြင့် မှန်ပါသည်။ ● အပေါက်ဖောက်ခြင်း- မကြာခဏဆိုသလို၊ endoscope သို့မဟုတ် ကိရိယာသည် အူသိမ်၊ သည်းခြေပြွန် သို့မဟုတ် ပန်ကရိယတွင် အပေါက်တစ်ခု ဖန်တီးပေးနိုင်သည်။ ● မေ့ဆေးနှင့်ဆက်စပ်သောအန္တရာယ်များ- ၎င်းတို့တွင်အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာပြဿနာများ သို့မဟုတ် မေ့ဆေးနှင့်မတည့်သောတုံ့ပြန်မှုများပါဝင်သည်။ ERCP (Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography) သည် အသည်း၊ သည်းခြေပြွန်၊ သည်းခြေအိတ်နှင့် ပန်ကရိယတို့၏ ရောဂါများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန်နှင့် ကုသရန် အသုံးပြုသည့် ရှုပ်ထွေးပြီး အနည်းငယ်သော ထိုးဖောက်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒါပေမယ့် အန္တရာယ်တွေရှိတယ်။ စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို နားလည်ခြင်း။ ကုသမှုရလဒ်များအတွက် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အကျိုးကျေးဇူးများနှင့် အန္တရာယ်များသည် အရေးကြီးပါသည်။ endoscopic biliary and pancreatic duct (ERCP) အထူးပြု ဆရာဝန် ကုသမှုအတွက် endoscopy ကို အထူးပြုသော အတွင်းလူနာ ဒေါက်တာ Arun Siripun ၊ အစာအိမ်နှင့်အသည်းရောဂါစင်တာ ဘန်ကောက်ဆေးရုံ သင်ကိုယ်တိုင် ရက်ချိန်းယူရန် ဤနေရာကိုနှိပ်ပါ။ သည်းခြေပြွန်နှင့် ပန်ကရိယ (ERCP) ၏ endoscopy ကို အထူးပြုသော ဆေးရုံ။ အစာအိမ်နှင့်အသည်းရောဂါစင်တာ ဘန်ကောက်ဆေးရုံ ပန်ကရိယနှင့် သည်းခြေပြွန်၏ မူမမှန်မှုများကို ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် စောင့်ရှောက်မှုပေးရန် အဆင်သင့်။ ကျွမ်းကျင်သော ဆရာဝန်များ၊ သူနာပြုများနှင့် ခေတ်မီစက်ကိရိယာများနှင့် နည်းပညာများဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားသော သည်းခြေပြွန်နှင့် ပန်ကရိယ (ERCP) ကို endoscopic စစ်ဆေးခြင်းဖြင့်၊ ကောင်းမွန်သောလူနေမှုဘဝအတွက်နေ့စဉ်
အစာခြေစနစ်မှာ မူမမှန်တဲ့အခါ ဘယ်အင်္ဂါပဲဖြစ်ဖြစ်၊ နေ့စဉ်ဘ၀ကို ထိခိုက်စေပါလိမ့်မယ်။ လက္ခဏာတွေက မပြင်းထန်ပေမယ့် ဒါပေမယ့် မင်းထင်ထားတာထက် ဘဝကို ပိုပြီးအနှောင့်အယှက်ပေးတယ်။ အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းအတွင်း မူမမှန်မှုများကို စစ်ဆေးရန် Endoscopic Ultrasound (Endoscopic Ultrasound - EUS) သည် ရောဂါရှာဖွေရာတွင် အထောက်အကူပြုရုံသာမက။ သို့သော် အချိန်မနှောင်းမီ ရောဂါပြင်းထန်မှုကို လျှော့ချပါ။
လက်ရှိတွင်၊ သည်းခြေပြွန်နှင့် ပန်ကရိယပြွန်၏ endoscopic diagnosis ကို တစ်ခုတည်းသောကုသမှုအဖြစ် သည်းခြေပြွန်ကျောက်တည်ခြင်းနှင့် သည်းခြေအိတ်ကျောက်တည်ခြင်းကို ကုသရန်အတွက် laparoscopic ခွဲစိတ်မှုဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။