.jpeg)
သင်မှာ ဒူးအဆစ်နာကျင်ခြင်း၊ ဒူးဖောင်းခြင်း၊ ဒူးကို တင်ညှို/တည့်အောင် ဆန့်လို့မကောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ဒူးအဆစ်အတွင်း အသံထွက်ခြင်း ရှိပါက ဤလက္ခဏာများသည် ဒူးအတွင်းရှိ မီနစ်ကပ်စ် (meniscus) စုတ်ပြဲမှု၏ သတိပေးလက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ မီနစ်ကပ်စ် စုတ်ပြဲမှုသည် မတော်တဆအန္တရာယ်ကြောင့်သာ ဖြစ်ပွားခြင်းမဟုတ်ဘဲ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း၊ အားကစားကစားခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို လှည့်ကွေ့ရာတွင် မမှန်ကန်သော လှည့်ကွေ့မှု၊ သို့မဟုတ် လဲကျချော်လဲခြင်းတို့ကြောင့်လည်း အသက်အရွယ်၊ လိင်မရွေး မီနစ်ကပ်စ် ပြဿနာ ဖြစ်ပွားစေနိုင်ပါသည်။ မကုသဘဲ လျစ်လျူရှုထားပါက အရိုးနု ပျက်စီးစားယိုမှုနှင့် နောက်ဆုံးတွင် ဒူးအဆစ်ယိုယွင်းခြင်း (knee osteoarthritis) သို့ ဦးတည်သွားနိုင်ပါသည်
ဒူးအတွင်း မီနစ်ကပ်စ်ကို သိရှိကြစို့
ဒူးအတွင်း မီနစ်ကပ်စ်သည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွက် အရေးကြီးသော လုပ်ဆောင်ချက်ရှိပြီး ဒူးပေါ်သို့ ထိခိုက်တက်လာသည့် အကျိုးသက်ရောက်မှု အင်အား (impact) ကို စုပ်ယူပေးပါသည်။ ရပ်ခြင်း၊ လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ ပြေးခြင်း၊ ခုန်ခြင်း သို့မဟုတ် နေ့စဉ်ဘဝအတွင်း လှုပ်ရှားမှုများတွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် အင်အားကို ထိန်းညှိပေးပါသည်။ ၎င်းသည် လိုက်လျောနိုင်သော (elastic) တစ်သျှူးအဖြစ် ရှိပြီး ခြေထောက်အောက်ပိုင်းအရိုး (tibia) နှင့် တင်ပေါင်အရိုး (femur) ကြားတွင် ဒူးအတွင်းဘက်နှင့် အပြင်ဘက် နှစ်ဖက်လုံး၌ တည်ရှိပါသည်။ ထို့အပြင် ဒူးအဆစ်၏ တည်ငြိမ်မှုကို တိုးမြှင့်ပေးသော အခန်းကဏ္ဍလည်း ရှိပါသည်။
ဒူးအတွင်း မီနစ်ကပ်စ်သည် သွေးလည်ပတ်မှု ပမာဏနည်းသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းဖြစ်သောကြောင့် စုတ်ပြဲသွားပါက ကိုယ်တိုင် ပြန်လည်ပြုပြင်နိုင်စွမ်း မများလှဘဲ ထိခိုက်မှုကို စုပ်ယူနိုင်စွမ်းလည်း လျော့နည်းသွားပါသည်။ ဒူးအဆစ် မတည်ငြိမ်လာပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဒူးအဆစ်ယိုယွင်းမှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။
ဒူးအတွင်း မီနစ်ကပ်စ်စုတ်ပြဲမှု လက္ခဏာများကို သိရှိကြစို့
မီနစ်ကပ်စ်စုတ်ပြဲမှုကြောင့် ဖြစ်သော ထိခိုက်ဒဏ်ရာတွင် လူနာများသည် နေ့စဉ်ဘဝအသုံးချမှုကို ထင်ရှားစွာ သက်ရောက်စေသော မမှန်ကန်မှုများကို မကြာခဏ သတိပြုမိတတ်ပါသည်။ အများဆုံးတွေ့ရပြီး အရေးပေးသင့်သော သတိပေးလက္ခဏာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
- ဒူးနာခြင်း — အသုံးပြုလာသလို ပိုနာလာတတ်ပြီး ဒူးကို အလွန်ကွေးရသည့် အနေအထားများ (ဥပမာ— ထိုင်ချုံ့ထိုင်ခြင်း) တွင် ပိုမိုနာကျင်တတ်သည်
- ဒူးဖောင်းခြင်း — ဒဏ်ရာရပြီး ချက်ချင်းဖောင်းနိုင်သလို အသုံးပြုမှုအပေါ်မူတည်၍ ဖောင်းလိုက် လျော့လိုက် ဖြစ်နိုင်သည်
- ဒူးအဆစ်တင်းကျပ်/တားဆီးခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး တည့်အောင်ဆန့်ခြင်း သို့မဟုတ် ကွေးခြင်း မပြည့်စုံခြင်း
- ဒူးအဆစ် လော့ခ်ဖြစ်ခြင်း — အနေအထားတစ်ခုတွင် တင်းကျပ်စွာ ပိတ်မိနေခြင်း
ဒူးအတွင်း မီနစ်ကပ်စ်စုတ်ပြဲမှုကို စစ်ဆေးကုသခြင်း
ဒူးအတွင်း မီနစ်ကပ်စ်စုတ်ပြဲမှုကို စစ်ဆေးနှင့် ခွဲခြားအတည်ပြုရာတွင် အားကစားဆေးပညာဆရာဝန်က MRI (Magnetic Resonance Imaging) စမ်းသပ်ရန် ညွှန်းပို့ပြီးနောက် ကုသမှုကို အကြံပြုပါမည်။ အခြေခံအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ပါဝင်သည်။
- ဒူးအဆစ်ကို အနားပေး၍ အသုံးပြုမှု ရပ်နားခြင်း
- ထပ်မံဒဏ်ရာရနိုင်မှု အန္တရာယ်ကို လျှော့ချခြင်း
- အအေးပတ်တင်ခြင်း၊ ခြေထောက်ကို မြှင့်ထားခြင်း နှင့် ရောင်ရမ်းသက်သာဆေး သုံးစွဲခြင်း
- စုတ်ပြဲမှု ပြင်းထန်ပါက ဆရာဝန်က အင်ဒိုစကိုပ် (arthroscopy) ဖြင့် ဒူးခွဲစိတ်ကုသရန် အကြံပြုမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် စံနှုန်းကုသမှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်ဒဏ်ရာသေးငယ်စေ၍ ကြွက်သားနှင့် အနီးအနား အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ထိခိုက်မှုကို လျှော့ချပြီး ပြန်လည်သန်စွမ်းမှု မြန်စေသည်
အင်ဒိုစကိုပ်ဖြင့် ဒူးအတွင်း မီနစ်ကပ်စ်ကို ချုပ်ဆွဲပြုပြင်ခြင်း (Arthroscopic Meniscus Repair)
မီနစ်ကပ်စ်သည် ထိခိုက်မှုအင်အားကို စုပ်ယူပေးသော အရေးကြီးအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းဖြစ်သဖြင့် စုတ်ပြဲမှုရှိသော အခါ အင်ဒိုစကိုပ်ဖြင့် ချုပ်ဆွဲပြုပြင်ခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်ခြင်းသည် နာကျင်မှုကို လျှော့ချရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဒူးအဆစ်ကို ပြန်လည်အသုံးချနိုင်ပြီး လေ့ကျင့်ခန်း သို့မဟုတ် အားကစားကို အပြည့်အဝ ထိရောက်စွာ ပြန်လုပ်နိုင်စေကာ အနာဂတ်တွင် ဒူးအဆစ်ယိုယွင်းမှု ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကိုလည်း လျှော့ချပေးပါသည်။ သို့သော် အချိန်ကြာကြာ မကုသဘဲ ထားရှိခြင်း သို့မဟုတ် သွေးလည်ပတ်မှုနည်းသော နေရာတွင် စုတ်ပြဲခြင်း ဖြစ်ပါက မီနစ်ကပ်စ်ကို ချုပ်ဆွဲပြုပြင်၍ မရနိုင်တော့နိုင်ပါသည်။ ထိုအခါ ဆရာဝန်က အင်ဒိုစကိုပ်ဖြင့် မီနစ်ကပ်စ်ကို ဖြတ်တောက်ညှိနှိုင်း (trim) လုပ်ရန် ခွဲစိတ်ကုသမှုကို အကြံပြုပါမည်။
အင်ဒိုစကိုပ်ဖြင့် ဒူးအတွင်း မီနစ်ကပ်စ် ချုပ်ဆွဲပြုပြင်ခွဲစိတ်မှု၏ အားသာချက်များ
အင်ဒိုစကိုပ်နည်းပညာဖြင့် ဒူးခွဲစိတ်ရာတွင် ပတ်ဝန်းကျင်တစ်သျှူးများ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ နည်းစေပြီး ခွဲစိတ်ချိန်လည်း အားကစားဆေးပညာ အထူးကုဆရာဝန်များက လျှော့ချနိုင်ပါသည်။ ခေတ်မီကင်မရာပါ သေးငယ်သော ကိရိယာများကို အသုံးပြုနိုင်ခြင်းကြောင့် မီနစ်ကပ်စ်၏ နေရာအမျိုးမျိုးကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ချုပ်ဆွဲပြုပြင်နိုင်ပါသည်။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ဒူးတင်းကျပ်ပိတ်မိခြင်းကဲ့သို့သော 합병증 ဖြစ်နိုင်ခြေကိုလည်း လျှော့ချပေးပါသည်။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ပြန်လည်သန်စွမ်းမှု မြန်ပြီး နာကျင်မှုနည်းကာ မေ့ဆေးဆရာဝန်က သင့်လျော်သော နာကျင်မှုထိန်းချုပ်မှုကို စီမံပေးပြီး ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကုထုံး (physiotherapy) အဖွဲ့ကလည်း ချက်ချင်းနီးကပ်စွာ ဆက်လက်စောင့်ရှောက်ပေးပါသည်။ ကြွက်သားအားဖြည့်ခြင်း၊ အလေးချိန်ချခြင်းလေ့ကျင့်မှုနှင့် ဒူးအဆစ်၏ သင့်လျော်သော လှုပ်ရှားနိုင်မှုအတိုင်းအတာ (range of motion) ကို လေ့ကျင့်ပေးပါသည်။ အချို့လူနာများတွင် ပြင်းထန်စွာ စုတ်ပြဲနေသော မီနစ်ကပ်စ်ကို ချုပ်ဆွဲပြုပြင်ထားပါက ဆရာဝန်က 4–6 ပတ်အတွင်း ထိုဘက်ခြေထောက်ပေါ် အလေးချိန်မချရန်နှင့် ဒူးကို အလွန်ကွေးခြင်းကို ရှောင်ရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။
အင်ဒိုစကိုပ်ဖြင့် ဒူးအတွင်း မီနစ်ကပ်စ် ချုပ်ဆွဲပြုပြင်ခွဲစိတ်မှု — နာကျင်မှုနည်း၊ ပြန်လည်သန်စွမ်းမှုမြန်၊ Bangkok Hospital ၏ အားကစားဆေးပညာနှင့် လေ့ကျင့်ခန်းဗဟိုဌာနတွင်
မီနစ်ကပ်စ်စုတ်ပြဲမှုသည် အသက်အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့်အဆင့်ထိ မကြီးမားနိုင်သော်လည်း မကုသဘဲ လျစ်လျူရှုထားပါက ဘဝအရည်အသွေးကို သက်ရောက်စေနိုင်ပြီး ပြန်လည်မပြန်နိုင်သော ဒူးအဆစ်ယိုယွင်းမှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် မီနစ်ကပ်စ်စုတ်ပြဲမှုဟု သံသယရှိသည့် မမှန်ကန်လက္ခဏာများရှိပါက သင့်လျော်သော စစ်ဆေးအတည်ပြုခြင်းနှင့် ကုသမှု ရရှိရန် ဆရာဝန်ကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် တွေ့ဆုံရန် အကြံပြုပါသည်။ ထို့အပြင် Bangkok Hospital ၏ အားကစားဆေးပညာနှင့် လေ့ကျင့်ခန်းအင်စတီကျု (BASEM) သည် ခွဲစိတ်နှင့် မခွဲစိတ် ကုသမှုနှစ်မျိုးစလုံးအပါအဝင် အထူးကျွမ်းကျင်သော အမျိုးမျိုးပညာရပ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့ဆရာဝန်များနှင့်အတူ ပြုစုစောင့်ရှောက်ရန် အသင့်ရှိပြီး ပြန်လည်သန်စွမ်းမှု မြန်စေသော အသေးဒဏ်ရာနည်း ခွဲစိတ်နည်းပညာများလည်း ရရှိနိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် အသက်အရွယ်မရွေး လူနာများအတွက် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဝန်ဆောင်မှုနှင့် အရိုးကျန်းမာရေး အပြည့်အဝ အကဲဖြတ်စစ်ဆေးမှုများကိုလည်း ကဏ္ဍစုံဖြင့် ပံ့ပိုးပေးပါသည်
- ဆရာဝန်ရှာဖွေခြင်း: https://www.bangkokhospital.com/th/bangkok/doctor
- ချိန်းဆိုခြင်း: https://www.bangkokhospital.com/th/bangkok/appointment/step1
- ဆက်သွယ်ရန်: https://www.bangkokhospital.com/th/bangkok/contact
အင်ဒိုစကိုပ်ဖြင့် ဒူးအတွင်း မီနစ်ကပ်စ် ချုပ်ဆွဲပြုပြင်ခွဲစိတ်မှုတွင် ကျွမ်းကျင်သော ဆရာဝန်
န.တ. ဒေါက်တာ ပေါန်သက် မာမာနီး ရ.န. အရိုးနှင့်အဆစ် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်၊ အားကစားဆေးပညာနှင့် လေ့ကျင့်ခန်း ဆိုင်ရာ အထူးပြု၊ Bangkok Hospital
