ဘောလုံးသမားတွေမှာ အဖြစ်အများဆုံး ဒဏ်ရာကတော့ ခြေကျင်းဝတ် ဒဏ်ရာပါ။ အရှေ့ဘက် cruciate အရွတ်စုတ်ပြဲခြင်း။ သာမန်လူတွေမှာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ လေ့ကျင့်ခန်း သို့မဟုတ် လှည့်ခြင်း၊ လှည့်ခြင်း လှုပ်ရှားမှုများ ပါဝင်ပြီး ဘောလုံး၊ ဘတ်စကက်ဘော၊ ကြက်တောင်ရိုက်၊ နှင်းလျှောစီးခြင်း အစရှိသည့် ထိန်းချုပ်မှု ဆုံးရှုံးသွားပါက ကုသမှုသည် လပေါင်းများစွာ ကြာပါသည်။ ထို့ကြောင့် မူမမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် အရှေ့ဘက်တွင် အရွတ်စုတ်ပြဲသည်ဟု သံသယရှိပါက၊ သင်သည် ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်းတိုင်ပင်ပြီး ယခင်ကဲ့သို့ ကောင်းမွန်သော ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံအတွက် ကုသမှုခံယူသင့်ပါသည်။
ဒူးခေါင်း၏ အရှေ့ဘက် cruciate အရွတ်၏ အရေးပါမှု
Anterior Cruciate Ligament (ACL) သည် ဒူး၏ အဓိက အရွတ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒူးဆစ်၏အလယ်နက်ရှိုင်းသောဧရိယာတွင်တည်ရှိသည်။ လှုပ်ရှားမှုတွင် ဒူးဆစ်၏ တည်ငြိမ်မှုကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ ၎င်း၏လုပ်ဆောင်ချက်မှာ ဒူးဆစ်များ လိမ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်ဖြစ်သည်။ ကျောရိုးအရွတ် စုတ်ပြဲသွားသောအခါတွင် ဒူးခေါင်းအတွင်း ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် သွေးထွက်သံများ ကြားရလိမ့်မည်။ ကုသမှုခံယူရန် ကျွမ်းကျင်သောဆရာဝန်နှင့် အမြန်ဆုံးပြသသင့်သည်။ ခွဲစိတ်ကုသမှုခံယူမည်ဆိုပါက ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကုထုံးဖြင့် ၆ လခန့် ကုသရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဆောလျင်စွာ မကုသပါက အရွယ်မတိုင်မီ ဒူးဆစ်များ ယိုယွင်းလာနိုင်သည်။
အရှေ့ဘက် cruciate ligament စုတ်ပြဲရခြင်း အကြောင်းရင်းများ
- ယာဉ်တိုက်မှုကြောင့် ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့သည်။
ဒူးခေါင်းအတွင်း အရွတ်အရွတ်စုတ်ပြဲခြင်း အပါအဝင်၊- ရိုက်ခတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိုးသွင်းခြင်းတွင် ဒူးကို လိမ်ခြင်း။
- ခုန်ခြင်း သို့မဟုတ် လျင်မြန်စွာ ခြေထောက်ကို မြှောက်ပါ။
- ယာဉ်တိုက်မှုကြောင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာ မရှိပါဘူး။
ကြွက်သားများ တင်းကျပ်ခြင်း၊ ပျော့ပြောင်းခြင်း သို့မဟုတ် အားနည်းခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ ဒူးဒဏ်ရာကို ဖြစ်စေတယ်။ ဒါပေမယ့် ရုတ်တရက် တုန်လှုပ်ပြီး မျက်ရည်ကျတာထက် တဖြည်းဖြည်း သို့မဟုတ် တိုးပွားလာတတ်ပါတယ်။
အခြေခံ ရှေးဦးသူနာပြုနည်း
ဒူး၏ရှေ့လက်ဆုံအရွတ်တွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရပါက၊ အခြေခံ ရှေးဦးသူနာပြုစုခြင်းကို အောက်ပါအတိုင်း လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။
- ငြိမ်ငြိမ်အိပ်ပါ၊ ရွှေ့ဖို့မကြိုးစားပါနဲ့၊ မင်းကိုကူညီမယ့်သူတစ်ယောက်ကို စောင့်ပါ။
- အအေးခံထားသော ပိုက်ကို အမြန်ဆုံး လိမ်းပါ။
- အချိန်တစ်ခုချန်ထားပါ။ ပြီးရင် ဒူးတွေကို ရွှေ့ပါ၊ ဒူးကိုကွေးပြီး ကိုယ်အလေးချိန်ကို ဖြေးဖြေးချင်းတင်ပြီး ဒူးကို ဖြောင့်အောင်ထားပါ။
- နာကျင်တဲ့နေရာကို သတိထားပါ။ ချက်ချင်းရောင်နေသလား။ မတော်တဆမှုအတွင်း အရွတ်စုတ်ပြဲသံ ကျယ်လောင်စွာ ထွက်ပေါ်နေပါသလား။
- နာကျင်မှုက အရမ်းဆိုးရင် လှုပ်လို့မရတော့ဘူး။ သစ်သား သို့မဟုတ် စက်ကိရိယာများဖြင့် ပံ့ပိုးပေးရမည်။ ထို့နောက် ခိုင်ခံ့စေရန် အဝတ်ကို ခြုံပါ။
- သင့်ဒူးဆစ်သည် ပုံပျက်နေသည် သို့မဟုတ် ပုံပျက်နေပါက ၎င်းကို ကိုယ်တိုင်ဖိ၊ တွန်း၊ ဆွဲ၊ သို့မဟုတ် ချိန်ညှိခြင်းမပြုပါနှင့်။ ခွဲစိပ်ဆရာဝန်ထံ ရောက်သည်အထိ ထားပါ။
့
မှန်ကန်သောကုသမှု
ဒူးခေါင်းရှိ အရှေ့ဘက် cruciate အရွတ်စုတ်ပြဲခြင်းကို ကုသရန် ဆရာဝန်သည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာစစ်ဆေးမှု၊ မှတ်တမ်း၊ ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် MRI စကင်န်ဖြင့် စတင်မည်ဖြစ်ပြီး ကုသမှုသည် လူနာ၏ဒဏ်ရာအပေါ် မူတည်မည်ဖြစ်သည်။ လူနာမှာ ဒူးခေါင်းရောင်နေတယ်ဆိုရင် အစပိုင်းမှာ ချက်ခြင်းလုပ်ပါ။ ယင်းက ဒူးခေါင်းတွင် မျက်ရည်ထွက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ စာရင်းဇယားများအရ 80% ကျော်သည် စုတ်ပြဲနေသော Anterior Cruciate Ligament သို့မဟုတ် ACL (Anterior Cruciate Ligament) ဖြစ်ပြီး 60% ကျော်တွင် စုတ်ပြဲနေသော Anterior Cruciate Ligament သည် စုတ်ပြဲနေသော ဒူးအချပ်ပြားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေမျိုးတွင်၊ ဆရာဝန်သည် များသောအားဖြင့် ပျော့ပျောင်းသောအဆစ်ကို သွင်းပြီး ရောင်ရမ်းခြင်း နှင့် စူးရှသော ရောင်ရမ်းမှု သက်သာသွားသည်အထိ တစ်ပတ်ခန့် ရောင်ရမ်းမှု သက်သာစေသော ဆေးများ ပေးပါသည်။ နောက်တစ်ကြိမ် ပြုပြင်ရန်အတွက် ဆရာဝန်သည် endoscopic ခွဲစိတ်မှုကို စဉ်းစားမည်ဖြစ်သည်။
Arthroscopic ခွဲစိတ်မှု သည် ဒူးခေါင်းအတွင်း စုတ်ပြဲနေသော ကျောရိုးရှိ အရွတ်ကို ပြုပြင်ရန်
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဒူးခေါင်း၏ အရှေ့ဘက် cruciate ligament သည် အရွတ်ထဲတွင် တင်းမာနေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် အရွတ်စုတ်ပြဲသွားသောအခါ အရွတ်၏အဆုံးတစ်ခုစီသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ပိုမိုဝေးကွာသွားကာ အရွတ်၏အနာကျက်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းမဟုတ်ပါ။ ထို့ကြောင့်၊ အူလမ်းကြောင်းအရွတ်စုတ်ပြဲခြင်းကို ကုသရန် အဆစ်ခွဲစိတ်ပြုပြင်ခြင်းသည် လူနာများအား ဘဝအရည်အသွေးကောင်းများ တစ်ဖန်ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန် ကူညီပေးသည့် အခြားသောကုသမှုနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
- ကောင်းကောင်းအလုပ်လုပ်တယ်။
- မြန်မြန်နေကောင်းပါစေ
- ပထမ 24 နာရီအတွင်း ဒူးကွေးနိုင်သည်။
- ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကုထုံးဖြင့် အမြန်ပြန်ကောင်းလာပါစေ။
- လမ်းလျှောက်ရာတွင်၊ ချိုင်းထောက်အသုံးပြုမှုမှာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိထားသော ကိုယ်အင်္ဂါအလိုက် ကွဲပြားသည်။ လုံးဝအသုံးမပြုခြင်းမှ အပြည့်အဝအသုံးမပြုခြင်းအထိ 4 ပတ်ကြာသည်။
Alter-G ဖြင့် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ဒူးကြွက်သားများကို ပြန်လည်ထူထောင်ပါ။
စုတ်ပြဲနေသော အရှေ့ဘက် cruciate အရွတ်ကို ပြုပြင်ရန် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ဒူးကြွက်သားများ ပြန်လည်ရရှိရန် အရေးကြီးပါသည်။ လူနာများသည် အဆစ်နှင့် ကြွက်သားလှုပ်ရှားမှုကို ဖန်တီးရန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရန် လိုအပ်သည်။ အဆုတ်နဲ့ နှလုံးကို အပြည့်အဝအလုပ်လုပ်စေတယ်။ စွမ်းအင်ဖန်တီးရန် အောက်ဆီဂျင်ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် သင်၏ကြံ့ခိုင်မှုကို မြှင့်တင်ပါ။ လျင်မြန်စွာ လှုပ်ရှားနိုင်စေရန်၊ ဒူးနှင့် ခြေချင်းဝတ် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် အားကစားသမားများ သို့မဟုတ် လူနာများကို ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ကူညီပေးသည်။ Alter-G (Anti – Gravity Treadmill) ဖြင့် ခန္ဓာကိုယ် ကြံ့ခိုင်စေရန် ခန္ဓာကိုယ် အလေးချိန် များသော သူများ အပါအဝင် ၊ အလေးမသည့် အခြေအနေတွင်ရှိသော ပြေးစက် သည် ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းရန် လေအိတ်ကဲ့သို့ ကိရိယာ ပါရှိစေရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကုထုံးစက် ဖြစ်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်၏ 80% အထိ ပြေးတဲ့အခါ ကိုယ်အလေးချိန်ရဲ့ 20% ကိုသာ ပြဿနာရှိတဲ့နေရာကို ချထားပြီး ကိုယ်အလေးချိန်တင်တဲ့အခါ နာကျင်မှုကို ကာကွယ်ပေးပါတယ်။ မီးပုံးပျံထဲမှာ လမ်းလျှောက်တာနဲ့တူတယ်။
အားကစားသမားများနှင့် လူနာအများအပြားသည် ဒူးခေါင်းရှေ့ရှိ အရွတ်စုတ်ပြဲသွားသည်နှင့် ပုံမှန်လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ပြန်မရနိုင်တော့မည်ကို စိုးရိမ်နေကြသည်။ အထူးသဖြင့် အားကစားကို ရေရှည်ရပ်ထားရမယ့် အားကစားသမားတွေပါ။ ကုသရေးတွေ တိုးတက်လာတာနဲ့အမျှ၊ ဒူးမက္ကင်းမှုတို့ကို ပိုမိုနားလည်လာစေသည်။ မူရင်းအသုံးပြုမှုအနီးသို့ ပြန်သွားရန် ၎င်းကို ပြုပြင်မွမ်းမံနိုင်စေသည်။ ဒါပေမယ့် ကာကွယ်ခြင်းက ကုသခြင်းထက် ပိုကောင်းပါတယ်။ ထို့ကြောင့် အားကစားသမားများအတွက်၊ ကောင်းမွန်ပြီး လုံလောက်သော သွေးပူလေ့ကျင့်ခန်း၊ ကွင်းအခြေအနေ၊ ဖိနပ်နှင့် ကစားသမားများ၏ သဘောထားစသည့် အရေးကြီးသောအချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သည်။ ဒူးအတွင်းက အချက်တွေဖြစ်တဲ့ အတိတ်က ဒဏ်ရာတွေပါ။ ကြွက်သားများ လုံလောက်စွာ မပျော့ပြောင်းနိုင်ပါ။ ဒါတွေအားလုံးဟာ ဒူးခေါင်းနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အခြားအစိတ်အပိုင်းတွေကို ထိခိုက်ဒဏ်ရာမရအောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။
