รู้จัก VO2 max
VO2 max คือ ค่าหรือเครื่องมือที่บ่งบอกถึงสมรรถภาพของร่างกาย ซึ่งใช้มากทางเวชศาสตร์การกีฬา เป็นการวัดประสิทธิภาพสูงสุดในการนำออกซิเจนจากในเลือดส่งไปยังกล้ามเนื้อ เพื่อให้ร่างกายนำไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ในทางทฤษฎีคนที่มีค่า VO2 max มาก แสดงว่ามีความสามารถในการออกกำลังกายแบบใช้ออกซิเจน (Aerobic Exercise) ได้ดีกว่า ดังนั้น ค่า VO2 max จึงเป็นตัวบ่งบอกถึงระดับความฟิตของร่างกายได้ นักกีฬาผู้นั้นจึงมีโอกาสที่จะมีความฟิตมากกว่า ออกกำลังได้ดีกว่า และนานกว่า
ค่า VO2 max จะขึ้นกับเพศ อายุ ระดับการออกกำลังกาย สภาพของหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงกรรมพันธุ์ ซึ่งโดยทั่วไปค่านี้จะมีค่าสูงในช่วงอายุ 15 – 35 ปี และค่อย ๆ ลดลงตามช่วงอายุที่เพิ่มมากขึ้น นักกีฬาที่มีค่า VO2 max ต่ำ มีความสามารถที่จะนำออกซิเจนไปใช้ได้น้อย ส่งผลให้มีการสะสมของของเสียมากขึ้น คือ กรดแลกติก ซึ่งจะทำให้กล้ามเนื้อมีการปวดและเมื่อยล้า เพราะฉะนั้นนักกีฬาที่ความฟิตต่ำหรือมีค่า VO2 max ต่ำ จะผลิตกรดแลกติกเร็ว และจะมีปัญหากับความเหนื่อยล้ามากกว่านักกีฬาที่มีความฟิตกว่า หรือมีค่า VO2 max สูง ในการออกกำลังกายที่ระดับความหนักเดียวกัน
วัดสมรรถภาพความฟิตหาค่า VO2 max
วิธีการวัดสมรรถภาพความฟิตของร่างกาย หรือการหาค่า VO2 max ผู้ถูกทดสอบจะถูกทดสอบโดยการวิ่งบนลู่วิ่ง (Threadmill) โดยผู้ถูกทดสอบจะมีอุปกรณ์มาติดตั้งเพื่อใช้ในการคำนวณหาค่า VO2 max เพื่อประเมินหาค่าระดับความฟิตของร่างกาย ผู้ถูกทดสอบจะมีโปรแกรมการวิ่งเพื่อให้ร่างกายมีการออกกำลังในระดับที่เพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยการเพิ่มความเร็วและความชันบนลู่วิ่งจนถึงระดับที่ร่างกายของผู้ถูกทดสอบไม่สามารถเพิ่มระดับความหนักของการออกกำลังกายได้อีก เมื่อถึงจุดนี้เครื่องที่ใช้คำนวณค่าความฟิตของร่างกายจะได้ค่าออกซิเจนที่ไปประมวลผลค่า VO2 max ของผู้ถูกทดสอบ
ประโยชน์ของ VO2 max
ประโยชน์ที่ได้รับจากการทดสอบหาค่า VO2 max คือ ผู้ถูกทดสอบจะทราบค่าระดับความฟิตของร่างกายเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในการออกแบบโปรแกรมการออกกำลังกายที่เหมาะสมในแต่ละบุคคล เพื่อใช้ในการเพิ่มความฟิตของร่างกายได้ต่อไปในอนาคต
