จี้ก้อนไทรอยด์ (Thyroid Ablation) คืออะไร ทางเลือกการรักษาแบบไม่ผ่าตัดเหมาะกับใคร

ก้อนไทรอยด์ที่พบเมื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดจะมีทั้งกลุ่มเนื้องอกที่ไม่ใช่มะเร็งและกลุ่มเนื้องอกที่เป็นมะเร็ง ในกรณีที่ก้อนไทรอยด์ไม่ใช่มะเร็งสามารถรักษาด้วยการจี้ก้อนไทรอยด์แบบไม่ต้องผ่าตัด (Thyroid Ablation) ซึ่งผลข้างเคียงน้อย ใช้เวลาไม่นาน ไม่ต้องพักฟื้น และไม่กลับมาเป็นซ้ำ

ก้อนไทรอยด์อันตรายหรือไม่

ผู้ป่วยที่มีก้อนไทรอยด์ หากมีขนาดเล็กจนไม่แสดงอาการหรือคลำแทบไม่พบย่อมไม่กระทบการใช้ชีวิตมากนัก แต่หากคลำพบก้อนที่คอและก้อนไทรอยด์มีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ แม้จะไม่ใช่มะเร็ง แต่ก็ส่งผลกับการใช้ชีวิตประจำวัน อาทิ กลืนลำบาก ติดคอ จุกแน่นที่คอ เป็นต้น การรีบพบแพทย์เพื่อทำการรักษาโดยเร็วจึงเป็นเรื่องสำคัญ ซึ่งสามารถรักษาได้หลายวิธี ทั้งการรับประทานยา การกลืนแร่ การผ่าตัด และปัจจุบันสามารถรักษาได้โดยการจี้ก้อนไทรอยด์ (Thyroid Ablation) ที่ผลข้างเคียงน้อย ซึ่งวิธีการรักษาขึ้นอยู่กับการประเมินของแพทย์เป็นสำคัญ

จี้ก้อนไทรอยด์ (Thyroid Ablation) คืออะไร

จี้ก้อนไทรอยด์ (Thyroid Ablation) คือ การจี้ก้อนไทรอยด์แบบไม่ต้องผ่าตัด โดยใช้เข็มส่งผ่านพลังงานคลื่นความร้อนไปยังตำแหน่งที่มีก้อนไทรอยด์ โดยมีเครื่องอัลตราซาวนด์ตรวจหาตำแหน่งก้อนไทรอยด์ เมื่อเข็มปล่อยคลื่นพลังงานผ่านหัวเข็มเข้าสู่ก้อนไทรอยด์ ก้อนที่ได้รับความร้อนจะค่อย ๆ หดตัวและเล็กลง ใช้เวลารักษาไม่นาน ไม่ต้องพักฟื้นที่โรงพยาบาล ผลข้างเคียงต่ำ ทั้งนี้การเลือกวิธีรักษาขึ้นอยู่กับแพทย์เฉพาะทางและความรุนแรงของโรคเป็นสำคัญ

จี้ก้อนไทรอยด์แบบไม่ต้องผ่าตัด (Thyroid Ablation) มีกี่แบบ

การจี้ก้อนไทรอยด์ (Thyroid Ablation) แบบไม่ต้องผ่าตัด เหมาะกับก้อนไทรอยด์ที่ไม่ใช่เนื้อร้าย มีหลายวิธี อาทิ

• จี้ก้อนไทรอยด์ด้วยคลื่นความถี่วิทยุ (Radiofrequency Ablation – RFA) ได้รับความนิยมมากที่สุด เหมาะกับก้อนไทรอยด์ที่ไม่ใช่มะเร็งและขนาดไม่ใหญ่มาก โดยใช้เข็มชนิดพิเศษสอดเข้าไปยังตำแหน่งก้อนไทรอยด์แล้วปล่อยคลื่นความร้อน RF เป็นพลังงานวิทยุผ่านปลายเข็มเข้าไปทำลายก้อนไทรอยด์ วิธีนี้เน้นความชำนาญของแพทย์เป็นสำคัญ
• จี้ก้อนไทรอยด์ด้วยคลื่นไมโครเวฟ (Microwave Ablation – MWA) โดยใช้เข็มปล่อยคลื่นไมโครเวฟเข้าไปที่ก้อนไทรอยด์ ทำให้ก้อนเนื้อค่อย ๆ ยุบตัวลง วิธีนี้เหมาะกับคนทุกช่วงวัย ลดผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นจากการผ่าตัด
• จี้ก้อนไทรอยด์ด้วยเลเซอร์ (Laser Ablation – LA) โดยใช้เข็มนำพลังงานเลเซอร์ส่งผ่านใยแก้วนำแสงเข้าไปส่งพลังงานความร้อนในก้อนไทรอยด์ ทำให้ก้อนเนื้อฝ่อและยุบตัวลง วิธีนี้ช่วยลดผลกระทบต่อเนื้อเยื่อข้างเคียง

ตรวจวินิจฉัยก่อนจี้ก้อนไทรอยด์แบบไม่ต้องผ่าตัด (Thyroid Ablation)

• ตรวจชิ้นเนื้อต่อมไทรอยด์ทางห้องปฏิบัติการ
• ตรวจระดับฮอร์โมนไทรอยด์ (Thyroid Stimulating Hormone, TSH)
• ตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (Complete Blood Count, CBC)
• ตรวจวัดการแข็งตัวของเลือด (Activated Clotting Time)

ใครที่เหมาะกับการจี้ก้อนไทรอยด์แบบไม่ต้องผ่าตัด (Thyroid Ablation)

• ผู้ที่ผ่านการประเมินโดยแพทย์เฉพาะทางแล้วว่ามีก้อนไทรอยด์ชนิดไม่ร้ายแรง
• ผู้ที่มีก้อนขนาดใหญ่และกระทบต่อการใช้ชีวิต เช่น แน่นคอ กลืนลำบาก เสียงแหบ คอนูนโตเห็นก้อนชัดเจน
• ผู้ที่ไม่ต้องการผ่าตัดและแพทย์เห็นสมควรว่าสามารถก้อนไทรอยด์แบบไม่ต้องผ่าตัดได้
• ผู้ที่ไม่อยากมีแผลเป็นหรือต้องทานยาฮอร์โมนไทรอยด์ไปตลอดชีวิต
• ผู้ที่มีโรคประจำตัวความเสี่ยงสูง ไม่พร้อมดมยาสลบหรือผ่าตัดใหญ่

ขั้นตอนการจี้ก้อนไทรอยด์แบบไม่ต้องผ่าตัด (Thyroid Ablation)

1. ประเมินโดยแพทย์เฉพาะทาง ซักประวัติ ตรวจร่างกาย และประเมินผลการตรวจทั้งหมด
2. อัลตราซาวนด์ก้อนไทรอยด์ (Thyroid Ultrasound) ประเมินตำแหน่ง ขนาด ลักษณะก้อน
3. ตรวจเซลล์ก้อนไทรอยด์หากมีข้อบ่งชี้ เพื่อยืนยันว่าก้อนเนื้องอกไทรอยด์ไม่ใช่มะเร็ง โดยเจาะดูดด้วยเข็มขนาดเล็ก (Fine Needle Aspiration: FNA) เพื่อยืนยันว่าก้อนเนื้องอกไทรอยด์ไม่ใช่มะเร็ง
4. จี้ก้อนไทรอยด์แบบไม่ต้องผ่าตัด (Thyroid Ablation)
   • เจาะเลือดประเมินความสี่ยง เช่น ความเข้มข้นเลือด (CBC), การทำงานของต่อมไทรอยด์ (TFT)
   • งดน้ำและอาหารก่อนจี้ก้อนไทรอยด์อย่างน้อย 4 ชั่วโมง
   • แพทย์ฉีดยาชาบริเวณก้อนไทรอย์ที่จะทำการจี้
   • แพทย์นำเข็มเข้าไปยังตำแหน่งก้อนไทรอยด์ โดยนำทางด้วย Ultrasound ทำให้เห็นตำแหน่งอย่างต่อเนื่อง
   • เมื่อจี้เสร็จเรียบร้อยแพทย์จะให้สังเกตอาการ 1 ชั่วโมง หากไม่มีภาวะแทรกซ้อนสามารถกลับบ้านได้
5. ดูแลหลังจี้ก้อนไทรอยด์แบบไม่ต้องผ่าตัด (Thyroid Ablation)
   • พบแพทย์ตามนัดหมายเพื่อติดตามอาการและประเมินการเปลี่ยนแปลงของก้อนไทรอยด์
   • หากมีไข้ ปวด บวม แดงบริเวณแผล เสียงแหบ ให้รีบมาพบแพทย์ทันที

ข้อดีของการจี้ก้อนไทรอยด์ (Thyroid Ablation)

• ใช้เวลารักษาไม่นาน
• ไม่มีแผลผ่าตัด
• ไม่ต้องดมยาสลบ
• ลดภาวะแทรกซ้อน
• ไม่ต้องนอนโรงพยาบาล
• ฟื้นตัวเร็ว
• ไม่ทำให้ฮอร์โมนไทรอยด์ผิดปกติ

ข้อจำกัดของการจี้ก้อนไทรอยด์ (Thyroid Ablation)

• ไม่สามารถใช้กับก้อนไทรอยด์ทุกชนิด เช่น ก้อนเนื้อร้ายหรือมะเร็ง ก้อนใหญ่เกินไป ก้อนที่มีการกระจายตัว
• หญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่นอนราบไม่ได้
• ผู้ป่วยโรคเลือด
• ผู้ที่ใส่เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจ (Pacemaker)
• ไม่สามารถใช้แทนการผ่าตัดได้ในทุกกรณี

จี้ก้อนไทรอยด์ (Thyroid Ablation) ต่างจากการผ่าตัดไทรอยด์อย่างไร

การรักษาก้อนไทรอยด์ ทั้งจี้ก้อนไทรอยด์ (Thyroid Ablation) และการผ่าตัดไทรอยด์มีข้อดีและข้อจำกัดที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับการตรวจวินิจฉัยเพื่อประเมินวิธีการรักษาโดยแพทย์เฉพาะทาง

โรงพยาบาลที่ชำนาญการจี้ก้อนไทรอยด์ (Thyroid Ablation)

THYROID COMPLETE CARE ศูนย์เบาหวาน ไทรอยด์ และต่อมไร้ท่อ โรงพยาบาลกรุงเทพ ดูแลครบเรื่องไทรอยด์ ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางหลายสาขา (Multidisciplinary Thyroid Team) ประกอบด้วยอายุรแพทย์ต่อมไร้ท่อ ศัลยแพทย์ รังสีแพทย์ แพทย์เวชศาสตร์นิวเคลียร์ และพยาธิแพทย์ ร่วมกันวิเคราะห์ผลการตรวจและวางแผนการดูแลเฉพาะบุคคลที่มากด้วยประสบการณ์ พร้อมเทคโนโลยีที่ทันสมัยและทีมสหสาขาที่พร้อมวางแผนการดูแลรักษาและให้คำปรึกษาอย่างใกล้ชิด ตั้งแต่การตรวจวินิจฉัย รักษาด้วยการจี้ก้อนไทรอยด์ (Thyroid Ablation) ไปจนถึงติดตามระยะยาว พร้อมคืนคุณภาพชีวิตที่ดีให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตอย่างมั่นใจอีกครั้ง

แพทย์ที่ชำนาญการดูแลรักษาโรคไทรอยด์

นพ.ณัฐนนท์ มณีเสถียร อายุรแพทย์โรคต่อมไร้ท่อและเมตะบอลิสม โรงพยาบาลกรุงเทพ

สามารถคลิกที่นี่เพื่อทำนัดหมายได้ด้วยตนเอง