การตรวจไทรอยด์มีความสำคัญอย่างมากในการบ่งบอกความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ โดยเฉพาะการตรวจอัลตราซาวนด์ต่อมไทรอยด์ (Thyroid Ultrasound) และการตรวจไทรอยด์ FNA (Fine Needle Aspiration) ที่ช่วยประเมินความเสี่ยงและวินิจฉัยก้อนไทรอยด์ได้อย่างชัดเจน
ตรวจต่อมไทรอยด์สำคัญอย่างไร
ก้อนไทรอยด์เป็นความผิดปกติที่เกิดขึ้นได้ โดยอาจจะเกิดขึ้นข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้าง แบ่งออกเป็น
- เนื้องอกต่อมไทรอยด์ชนิดไม่ร้ายแรง (Thyroid Adenoma)
- ถุงน้ำในต่อมไทรอยด์ (Thyroid Cyst)
- มะเร็งไทรอยด์ (Thyroid Carcinoma)
ตรวจอัลตราซาวนด์ต่อมไทรอยด์คืออะไร
การตรวจอัลตราซาวนด์ต่อมไทรอยด์ (Thyroid Ultrasound) คือ การตรวจต่อมไทรอยด์ด้วยคลื่นเสียงความถี่สูงที่สร้างภาพต่อมไทรอยด์และเนื้อเยื่อบริเวณคออย่างละเอียด ทำให้เห็นขนาด รูปร่าง และลักษณะโครงสร้างภายใน ช่วยตรวจหาก้อนเนื้อ ถุงน้ำ หรือหินปูนได้อย่างชัดเจน ไม่เจ็บและไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย แพทย์จึงประเมินความเสี่ยงและวินิจฉัยได้อย่างถูกต้อง
ตรวจอัลตราซาวนด์ต่อมไทรอยด์ตรวจเช็กอะไร
- ลักษณะก้อน
- ขนาดก้อน
- ตำแหน่งก้อน
- จำนวนก้อน
- ถุงน้ำหรือก้อนเนื้อ
- ก้อนที่สงสัยมะเร็ง
ตรวจอัลตราซาวนด์ต่อมไทรอยด์เหมาะกับใคร
- ผู้ที่คลำพบก้อนที่คอ ก้อนนูน คอโต
- ผู้ที่มีความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ เคยฉายรังสีที่คอในวัยเด็ก
- ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นไทรอยด์หรือมะเร็งไทรอยด์
- ผู้ที่มีเสียงแหบเรื้อรัง กลืนลำบาก หายใจติดขัดโดยไม่รู้สาเหตุ
- ผู้ที่ตรวจพบฮอร์โมนไทรอยด์ผิดปกติสูงหรือต่ำเกินไป
- ผู้ที่ต้องตรวจติดตามก้อนไทรอยด์
ข้อดีของการตรวจอัลตราซาวนด์ต่อมไทรอยด์
- ตรวจหาความผิดปกติของก้อนไทรอยด์อย่างละเอียด
- ไม่เจ็บ
- ใช้เวลาไม่นาน
- ตรวจซ้ำได้
- ไม่ต้องฉีดยาชาหรือเจาะเลือดก่อนตรวจ
- ไม่ใช้รังสีที่เป็นอันตราย
ตรวจไทรอยด์ FNA (Fine Needle Aspiration) คืออะไร
การตรวจไทรอยด์ FNA (Fine Needle Aspiration) คือ การเจาะชิ้นเนื้อโดยใช้เข็มขนาดเล็กเจาะดูดเซลล์จากก้อนบริเวณต่อมไทรอยด์ ก่อนนำเซลล์ไปตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์เพื่อวินิจฉัยว่าเป็นก้อนธรรมดาหรือก้อนที่เสี่ยงมะเร็ง ใช้เวลาไม่นาน เจ็บน้อย แพทย์มักส่งตรวจร่วมกับตรวจอัลตราซาวนด์ต่อมไทรอยด์ เพื่อให้วินิจฉัยได้ชัดเจน
ตรวจ FNA ไทรอยด์เช็กอะไร
- ก้อนไทรอยด์
- มะเร็งต่อมไทรอยด์
ตรวจ FNA ไทรอยด์เหมาะกับใคร
- ผู้ที่ก้อนไทรอยด์โตเร็วผิดปกติ
- ผู้ที่มีก้อนไทรอยด์น่าสงสัยจากการตรวจอัลตราซาวนด์
- ผู้ที่ผลอัลตราซาวนด์ก้อนไทรอยด์บ่งชี้ว่ามีความเสี่ยง เช่น ก้อนไม่เรียบ มีหินปูนข้างใน
- ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นไทรอยด์หรือมะเร็งไทรอยด์
- ผู้ที่เคยฉายรังสีบริเวณคอ
ข้อดีของการตรวจ FNA ไทรอยด์
- แยกก้อนไทรอยด์ธรรมดาและก้อนมะเร็งไทรอยด์
- เจ็บน้อย มีรอยเข็มขนาดเล็ก
- ใช้เวลาไม่นาน
- ช่วยวางแผนการรักษา ลดการผ่าตัดที่ไม่จำเป็น
ผู้ที่มีก้อนไทรอยด์จำเป็นต้องตรวจ FNA หรือไม่
ผู้ที่มีก้อนไทรอยด์ไม่จำเป็นต้องตรวจไทรอยด์ FNA (Fine Needle Aspiration) เสมอไปขึ้นอยู่กับการประเมินโดยแพทย์เฉพาะทาง โดยพิจารณาจากลักษณะก้อน ขนาดก้อน การเปลี่ยนแปลงของก้อน อาการร่วม ประวัติครอบครัว หากความเสี่ยงต่ำ สามารถตรวจติดตามอาการได้ เพราะก้อนบางชนิดอาจเปลี่ยนแปลงตามเวลาที่เปลี่ยนไป
การตรวจก้อนไทรอยด์จำเป็นต้องตรวจทั้งสองอย่างหรือไม่
การตรวจก้อนไทรอยด์ขึ้นอยู่กับการประเมินความรุนแรงโดยแพทย์เฉพาะทางเป็นสำคัญ ซึ่งการตรวจอัลตราซาวนด์ต่อมไทรอยด์ (Thyroid Ultrasound) และการตรวจไทรอยด์ FNA (Fine Needle Aspiration) มีหน้าที่แตกต่างกันการตรวจควบคู่กันจะช่วยให้แพทย์วินิจฉัยโรคได้ชัดเจนขึ้นและเลือกแนวทางการดูแลรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย
ตรวจอัลตราซาวนด์ต่อมไทรอยด์ VS ตรวจ FNA ไทรอยด์ต่างกันอย่างไร
|
หัวข้อ |
ตรวจอัลตราซาวนด์ต่อมไทรอยด์ (Thyroid Ultrasound) |
ตรวจไทรอยด์ FNA (Fine Needle Aspiration) |
|
เป้าหมาย |
ตรวจเมื่อคลำพบก้อนที่คอ ต่อมไทรอยด์ผิดปกติ ประเมินลักษณะ ขนาด จำนวน ตำแหน่ง ความเสี่ยงมะเร็ง ตรวจติดตาม |
ตรวจเมื่อมีข้อบ่งชี้ ก้อนไทรอยด์ผิดปกติหรือเสี่ยงมะเร็ง โดยขึ้นอยู่กับการประเมินของแพทย์เฉพาะทาง |
|
ลักษณะการตรวจ |
ตรวจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูงเพื่อให้เห็นภาพต่อมไทรอยด์และเนื้อเยื่อบริเวณคออย่างละเอียด |
ใช้เข็มขนาดเล็กเจาะชิ้นเนื้อไทรอยด์แล้วไปตรวจวินิจฉัยด้วยกล้องจุลทรรศน์ มักตรวจร่วมกับตรวจอัลตราซาวนด์ต่อมไทรอยด์ |
|
การตรวจวินิจฉัย |
ประเมินรูปร่างก้อน ขนาดก้อน ความหนาแน่น หินปูน การไหลเวียนเลือด ต่อมน้ำเหลืองที่คอ แต่วิธีนี้ไม่สามารถยืนยันว่าเป็นมะเร็งได้ |
ประเมินลักษณะเซลล์ภายในก้อน เพื่อจำแนกความเสี่ยงมะเร็ง วินิจฉัยได้ชัดกว่าการอัลตราซาวนด์อย่างเดียว |
|
ข้อดี |
ตรวจความผิดปกติของก้อนไทรอยด์ ไม่เจ็บ ไม่ใช้รังสี ไม่มีแผล ตรวจซ้ำเพื่อติดตามก้อนได้ |
แยกก้อนมะเร็งไทรอยด์ เจ็บน้อย รอยเข็มเล็กวางแผนการรักษาและลดการผ่าตัดที่ไม่จำเป็น |
|
ข้อจำกัด |
ไม่สามารถยืนยันชนิดของเซลล์หรือวินิจฉัยมะเร็งได้ |
วินิจฉัยมะเร็งไทรอยด์ได้ แต่บางกรณีตัวอย่างเซลล์ไม่เพียงพออาจต้องตรวจซ้ำ |
การตรวจอัลตราซาวนด์ต่อมไทรอยด์ร่วมกับการตรวจไทรอยด์ FNA ประเมินโรคใดบ้าง
- ก้อนไทรอยด์ชนิดไม่ร้ายแรง (Benign Thyroid Nodule)
- ซีสต์ต่อมไทรอยด์ (Thyroid Cyst)
- ไทรอยด์อักเสบ (Thyroiditis)
- เนื้องอกต่อมไทรอยด์ (Thyroid Nodules)
- มะเร็งไทรอยด์บางชนิด (Thyroid Cancer)
โรงพยาบาลที่ชำนาญการดูแลรักษาโรคไทรอยด์
THYROID COMPLETE CARE ศูนย์เบาหวาน ไทรอยด์ และต่อมไร้ท่อ โรงพยาบาลกรุงเทพ ดูแลครบเรื่องไทรอยด์ ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางหลายสาขา (Multidisciplinary Thyroid Team) ที่มากด้วยประสบการณ์ เทคโนโลยีที่ทันสมัย และทีมสหสาขาที่พร้อมวางแผนการดูแลรักษาและให้คำปรึกษาอย่างใกล้ชิด ตั้งแต่การตรวจวินิจฉัย ด้วยการตรวจอัลตราซาวนด์ต่อมไทรอยด์ (Thyroid Ultrasound) ตรวจไทรอยด์ FNA (Fine Needle Aspiration) ไปจนถึงวางแผนการรักษา ดูแลติดตามระยะยาว พร้อมคืนคุณภาพชีวิตที่ดีให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตอย่างมั่นใจอีกครั้ง
แพทย์ที่ชำนาญการดูแลรักษาโรคไทรอยด์
นพ.ณัฐนนท์ มณีเสถียร อายุรแพทย์โรคต่อมไร้ท่อและเมตะบอลิสม โรงพยาบาลกรุงเทพ
สามารถคลิกที่นี่เพื่อทำนัดหมายได้ด้วยตนเอง
