ปัญหาการนอนหลับของเด็กนั้นมีหลากหลาย บางภาวะเป็นเพียงแค่ชั่วคราว บางภาวะเป็นความปกติตามช่วงวัย แต่ก็มีหลายภาวะที่บ่งบอกถึงการเป็นโรคที่รุนแรง ส่งผลกระทบต่อสุขภาพและพัฒนาการได้ การรู้เท่าทันปัญหาการนอนหลับที่พบได้บ่อยในเด็กจึงเป็นเรื่องที่ไม่ควรละเลย
1. ปัญหาการนอนของทารก
ลักษณะการนอนของทารกที่คุณพ่อคุณแม่มือใหม่ต้องรู้ คือ ในช่วงเดือนแรก ๆ ทารกจะนอนเป็นส่วนใหญ่ และตื่นมาเพียงช่วงสั้น ๆ เพื่อกินนมและเล่นเท่านั้น โดยรอบการหลับและการตื่นจะไม่สอดคล้องกับการใช้ชีวิตของคุณพ่อคุณแม่ ซึ่งรูปแบบการนอนของทารกในลักษณะนี้เป็นเรื่องปกติ แต่จะค่อย ๆ ดีขึ้นจากการที่คุณพ่อคุณแม่ค่อย ๆ ปรับสภาพแวดล้อมให้ตรงตามเวลาจริง คือ กลางวันสว่าง กลางคืนมืด เพื่อใช้สัญญาณธรรมชาติในการตั้งระบบนาฬิกาชีวิตของทารกให้ตรงตามรอบ นำไปสู่การนอนหลับในเวลากลางคืนเมื่อทารกเติบโตขึ้นต่อไป
2. ปัญหาเข้านอนยาก
การเข้านอนยากเป็นปัญหาหลักของวัยเตาะแตะและปฐมวัย โดยเด็กมักจะต่อรองเพื่อจะได้เข้านอนช้า มีเวลาเล่นนานขึ้น การแก้ปัญหาทำได้โดยกำหนดกติกาการเข้านอนให้ชัดเจน แต่ในเด็กที่มีปัญหารุนแรงหรือไม่สามารถนอนได้ในช่วงเวลาเข้านอนตามปกติ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะสม
3. ปัญหานอนกรน
เด็กนอนกรนสาเหตุจะแตกต่างจากผู้ใหญ่ เพราะการนอนกรนของเด็กมักจะเกิดจากต่อมทอนซิลหรือต่อมอะดีนอยด์ในส่วนของคอหอยมีขนาดใหญ่ ทำให้ทางเดินหายใจแคบลงจนเกิดอาการกรนได้ หรือมีโครงสร้างใบหน้าและการสบฟันผิดปกติ หากเด็กมีปัญหานอนกรนจึงต้องพบแพทย์โดยเร็ว เพราะอาจกระทบต่อพัฒนาการในระยะยาวได้
4. ปัญหาละเมอ
คุณพ่อคุณแม่อาจได้ยินเสียงหัวเราะหรือเสียงพูดของลูก ๆ ขณะที่กำลังหลับในบางคืน ซึ่งไม่ได้บ่งบอกว่าเจ้าตัวเล็กป่วยเป็นโรค เว้นแต่ในกรณีที่เจ้าตัวเล็กตื่นขึ้นมากลางดึกแล้วร้องไห้เสียงดัง หรือตื่นมาแล้วดูงง ๆ พูดจาไม่รู้เรื่อง หรือลุกเดินออกไปจากเตียงนอนแล้วทำกิจวัตรเหมือนตอนที่ตื่นอยู่ อาการเหล่านี้อาจบ่งบอกถึงโรคละเมอ (Parasomnia) ที่จำเป็นต้องประเมินโดยแพทย์ผู้ชำนาญการเพื่อทำการรักษาอย่างถูกต้องต่อไป
5. ปัญหาการนอนดิ้น
การนอนดิ้นเป็นพฤติกรรมของเจ้าตัวเล็กที่อาจบ่งบอกถึงโรคบางอย่างได้ เช่น อาการคัดจมูกหรือจมูกตันตอนกลางคืนจากโรคภูมิแพ้จมูกอักเสบ ทำให้ต้องปรับท่านอนให้หายใจสะดวก หรือปัญหาของสภาพแวดล้อมในห้องนอนที่ไม่เหมาะสมก็ทำให้เจ้าตัวเล็กนอนดิ้นได้
6. ปัญหาแขนขากระตุกขณะหลับ
แขนขากระตุกขณะหลับอาจเกิดขึ้นชั่วคราวในช่วงที่เด็กหลับใหม่ ๆ ซึ่งลักษณะนี้ไม่จัดว่าเป็นโรค แต่หากเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องและรุนแรงจนทำให้เด็กตื่นขึ้นกลางดึก ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจอาการให้แน่ชัดว่าเกิดจากสาเหตุใด
7. ปัญหาง่วงนอนตอนกลางวัน
ง่วงนอนตอนกลางวันเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยมากในปัจจุบัน ส่วนใหญ่มักเกิดจากการที่เด็กพักผ่อนไม่เพียงพอในตอนกลางคืน หรือเป็นโรคการนอนหลับที่ทำให้คุณภาพการนอนแย่ลง หากเด็กมีการนอนหลับตอนกลางคืนตามระยะเวลาที่ควรจะเป็นตามช่วงวัย แต่ยังมีอาการง่วงนอนตอนกลางวันมาก ควรมาตรวจการนอนหลับเพื่อดูร่องรอยของโรคการนอนหลับ เช่น โรคหยุดหายใจในขณะหลับจากการอุดกั้น (OSA) หรือโรคลมหลับ (Narcolepsy) เป็นต้น
โรงพยาบาลที่ชำนาญการรักษาปัญหาการนอนในเด็กที่ไหนดี
ศูนย์กุมารเวช โรงพยาบาลกรุงเทพ พร้อมให้การดูแลรักษาทุกปัญหาสุขภาพการนอนของเด็ก ด้วยความชำนาญของทีมกุมารแพทย์ที่มีความชำนาญเฉพาะทาง ทีมพยาบาล ทีมสหสาขาวิชาชีพ และเทคโนโลยีการรักษาที่ทันสมัย เพื่อให้เจ้าตัวเล็กนอนหลับอย่างมีคุณภาพ พัฒนาการดี เติบโตสมวัย
แพทย์ที่ชำนาญการรักษาปัญหาการนอนในเด็ก
นพ.วรสิทธิ์ ศิริพรพาณิชย์ กุมารแพทย์ผู้ชำนาญการด้านการนอนหลับ ศูนย์กุมารเวชโรงพยาบาลกรุงเทพ
