ไม่มีใครคาดคิดว่าจะต้องอยู่ในสถานการณ์เบียดเสียดจนหายใจไม่ออกและยิ่งไม่มีใครคาดคิดว่าจะอันตรายถึงแก่ชีวิต ดังนั้นจึงต้องทำความเข้าใจและรู้วิธีการดูแลตัวเองเพื่อเอาตัวรอดหากวันหนึ่งต้องตกอยู่ในสถานการณ์เช่นนี้
6 เรื่องที่คุณต้องรู้หากเจอกับสถานการณ์ถูกเบียดจนหายใจไม่ออกเพื่อจะได้รับมือได้ทันท่วงที
1) การเบียดกันจนเสียชีวิต (Crowd Crush หรือ Crowd Surge)
คือ การที่คนจำนวนมากเบียดเสียดกันแน่นมากในพื้นที่แคบ ทรวงอกจะถูกบีบอัดจนทำให้หายใจได้ลำบากแม้อยู่ในพื้นที่โล่งอากาศถ่ายเท ส่งผลให้หมดสติและเสียชีวิตได้ ส่วนการเหยียบกันจนเสียชีวิต (Stampede) จะเป็นการที่หมู่คนจำนวนมากเคลื่อนที่แล้วมีผู้เสียหลักล้มลงแล้วถูกเหยียบย่ำบนร่างกายจนเสียชีวิต ความเสี่ยงจะเพิ่มมากขึ้นในสถานการณ์ที่มีการแตกตื่นและพยายามหนีเอาตัวรอด
2) ภาวะขาดออกซิเจนจากการถูกกดทับ (Compressive Asphyxia)
คือ การที่ร่างกายถูกกดทับจากภายนอกจนหายใจเข้า – ออกไม่ได้ และการไหลเวียนเลือดผิดปกติจนหมดสติ หากหายใจไม่ได้นานเกิน 3 – 5 นาทีจะทำให้ขาดออกซิเจนจนเป็นอันตรายถึงชีวิต หัวใจหยุดเต้นได้
3) ประเมินความหนาแน่นของคน
เป็นเรื่องที่ต้องใส่ใจสังเกตเมื่ออยู่ในบริเวณที่มีคนจำนวนมาก ควรประเมินความหนาแน่นของคนดังนี้
- ไม่มีการสัมผัสทางกายภาพกับคนรอบข้าง แสดงว่ามีความหนาแน่นน้อยและอยู่ในสถานการณ์ปกติ
- มีการสัมผัสกับคนรอบข้างโดยไม่ตั้งใจ 1 – 2 คน แสดงว่าเริ่มมีความหนาแน่น แออัด แต่ยังไม่อันตราย แนะนำให้หาทางออกจากพื้นที่
- มีการสัมผัสแบบใกล้ชิดจนไม่สามารถขยับมือหรือยกมือแตะหน้าผากตัวเองได้ แสดงว่าหนาแน่นมากและกำลังจะเข้าสู่สถานการณ์อันตราย ควรตั้งสติให้ดีและพยายามออกมาโดยเร็วที่สุด
4) วิธีเอาตัวรอดจากเหตุการณ์เบียดจนเสียชีวิต
- ตั้งเป้าหมายว่าต้องออกจากพื้นที่เกิดเหตุโดยเร็วที่สุด อย่าลังเล มีสติ ใจเย็น สอดส่องเส้นทางเสมอ
- คาดการณ์ว่าจุดไหนคนอยู่เยอะที่สุดแล้วพยายามเคลื่อนไปทางที่คนน้อยกว่าหรือหากปีนได้ควรปีนขึ้นที่สูง
- หากไม่สามารถออกจากจุดนั้นได้ พยายามทรงตัวให้มั่นคง รักษาสมดุลไม่ให้ล้มลงเด็ดขาด
- ยกแขนสองข้างตั้งการ์ดบริเวณทรวงอกและใบหน้าให้มีระยะห่าง 2 – 3 เซนติเมตร เพื่อกันพื้นที่ให้สามารถหายใจได้เมื่อถูกเบียดแรงขึ้น
- มีสติ ควบคุมการหายใจ สูดลมหายใจเข้าออก
- เมื่อตกอยู่ในฝูงชนที่มีการเคลื่อนที่ ควรเคลื่อนตัวไปโดยเดินไปพร้อม ๆ กัน ไม่เร่ง ไม่ฝืน ไม่ผลัก เพราะอาจเสียหลักล้มลงจนถูกเหยียบได้
- ออกห่างจากสิ่งกีดขวางที่ปีนไม่ได้ เช่น รั้ว กำแพง วัตถุแข็ง ฯลฯ เพื่อไม่ให้ร่างกายถูกอัด
- ระวังไม่ให้เสียหลักล้มขณะเดิน เช่น ระวังพื้นที่ลื่น ลาดเอียง เศษวัสดุบนพื้น และสิ่งกีดขวางที่สะดุดล้ม
- ถ้าล้มลงให้รีบลุกขึ้นโดยเร็วหรือร้องขอความช่วยเหลือทันที
5) การช่วยเหลือเบื้องต้นและการ CPR
เพื่อช่วยชีวิตเมื่อพบผู้หมดสติ ได้แก่
- โทร. 1669 หรือ 1724 หรือตะโกนให้คนที่อยู่ใกล้เคียงโทรขอความช่วยเหลือ
- นำผู้หมดสติไปอยู่ในพื้นที่ปลอดภัย จัดท่าให้นอนหงายบนพื้นราบ
- ตรวจการตอบสนองด้วยการเรียกและกระตุ้นโดยการตบไหล่ พร้อมสังเกตการหายใจของทรวงอกและท้อง
- หากไม่ตอบสนองและไม่หายใจภายในสิบวินาทีอาจหัวใจหยุดเต้น
- เปิดทางเดินหายใจโดยจับอ้าปากและกดหน้าผากพร้อมกับยกคางให้หน้าแหงนขึ้น
- ถ้าผู้ป่วยยังไม่หายใจให้เป่าปาก 2 ครั้ง หรือถ้าไม่สามารถเป่าปากช่วยหายใจได้ให้เริ่มกดหน้าอกทันที
- กดหน้าอกโดยผู้ช่วยเหลือวางมือข้างหนึ่งที่กึ่งกลางหน้าอกผู้ป่วยแล้ววางมืออีกข้างซ้อนกัน กดให้ลึกลงไปอย่างน้อย 2 นิ้วฟุต อัตราการกดหน้าอก 100 – 120 ครั้ง/นาที เช่น กดตามจังหวะเพลง Baby Shark
- กดหน้าอก 30 ครั้ง สลับกับการการเป่าปาก 2 ครั้ง
- ทำต่อเนื่องจนกว่าผู้หมดสติจะรู้สึกตัวหรือมีหน่วยแพทย์มาช่วยเหลือ
6) การเตรียมพร้อมเมื่อต้องเข้าไปในเหตุการณ์ที่มีผู้คนจำนวนมาก
- หลีกเลี่ยงไม่เข้าไปในบริเวณที่มีคนเบียดเสียดกันแน่นมาก
- ถ้าประเมินว่ามีคนแออัดมากเกินไปให้รีบออกจากพื้นที่
- แต่งกายรัดกุม เลี่ยงชุดยาวที่อาจสะดุดล้ม หรือถูกเหยียบ
- สวมรองเท้าที่คล่องตัว ผูกเชือกรองเท้าให้ดี ไม่หลุดลุ่ยจนถูกเหยียบ
- วางแผนการเดินทางให้ไม่เร่งรีบในการเข้า – ออกจากพื้นที่ เพื่อเลี่ยงการเบียดเสียดระหว่างทาง
