PM 2.5 ဖုန်မှုန့်သည် ဓာတ်မတည့်မှုကို ပိုမိုလှုံ့ဆော်ပေးသည်။

PM 2.5 ဖုန်မှုန့်သည် လေထုထဲတွင် အလွန်သေးငယ်သော အဆိပ်အတောက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်က ဒီလိုဖုန်မှုန့်တွေရလာတဲ့အခါ လေပြွန်ထဲကို စိမ့်ဝင်သွားပါတယ်။ လည်ချောင်းတစ်ဝိုက်နှင့် alveoli ရောင်ရမ်းခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ ၎င်းသည် အသက်ရှုလမ်းကြောင်းစနစ်ကို ထိခိုက်စေသည်။ အထူးသဖြင့် ဓာတ်မတည့်တဲ့ လူနာတွေမှာ အရင်ကထက် ပိုပြင်းထန်တဲ့ လက္ခဏာတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ 

PM 2.5 ဖုန်မှုန့် သည် ဓာတ်မတည့်မှုနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည်။

PM 2.5 ဖုန်မှုန့်သည် ဓာတ်မတည့်မှုနှင့် ပြင်းထန်စွာ ဆက်စပ်နေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရောင်ရမ်းမှု ယန္တရားသည် အပေါ်ပိုင်းနှင့် အောက် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းထဲသို့ နက်ရှိုင်းစွာ ရောက်သွားသောကြောင့် အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဓာတ်မတည့်မှုနှင့် အရေပြားဓာတ်မတည့်မှုတို့ကို ထိခိုက်စေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရှူသွင်းလိုက်သောအခါတွင် နှာခေါင်းဓာတ်မတည့်ခြင်း၊ နှာချေခြင်း၊ ချွဲများ၊ နှာပိတ်ခြင်း၊ ထိပ် ကပ်နာများအထိ ပျံ့နှံ့သွားခြင်း ကဲ့သို့ အသက်ရှူလမ်းကြောင်း အပေါ် ပိုင်း ရောင်ရမ်းခြင်းကို ဖြစ်စေပါသည်။ ထို့ကြောင့် PM 2.5 သည် ဖုန်မှုန့်များသာမက၊ ဓာတ်မတည့်ခြင်းများနှင့် ဆက်စပ်၍ ၎င်းသည် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါနှင့်လည်း သက်ဆိုင်ပါသည်။ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတာက အဲဒါကို ညွှန်ပြတဲ့ အချက်အလက်တွေရှိတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်က PM 2.5 အမှုန်အမွှားတွေ ပိုရလာတဲ့အခါ လူနာဟာ မူလဓာတ်မတည့်တဲ့ ဓါတ်မတည့်မှုကို ပိုမြန်စေတယ်။ နှင့် ဓာတ်မတည့်သည့် တုံ့ပြန်မှုများ တိုးလာပါသည်။ နှာခေါင်းဓာတ်မတည့်ခြင်း ဖြစ်စေသည်။ ပန်းနာရင်ကျပ် ပိုပြင်းထန်လာနိုင်ပါတယ်။

PM 2.5 ဖုန်မှုန့် သည် အန္တရာယ်ရှိပြီး ဓါတ်မတည့်မှုဖြစ်စေနိုင်သည်။

PM 2.5 ဖုန်မှုန့်များသည် ရောင်ရမ်းခြင်းကို ပုံစံ ၂ မျိုးဖြင့် ဖြစ်စေနိုင်သည် ။

1. ပြင်းထန်သော ရောင်ရမ်းခြင်း ၊ နှာချေခြင်း၊ နှာရည်ယိုခြင်း၊ နှာရည်ယိုခြင်း၊ မျက်လုံးပူလောင်ခြင်း၊ မျက်လုံးယားယံခြင်းနှင့် နှာရည်ယိုခြင်း စသည့် လက္ခဏာများ ပါဝင်သည်။ ပန်းနာရင်ကျပ်ရှိသူများတွင် ပိုပင်ပန်းမည်။ လည်ချောင်းနာခြင်းကနေ လည်ချောင်းနာခြင်း တွေရှိတယ် ။ အရင်က ပန်းနာရင်ကျပ်မဖြစ်ဖူးသူတွေ ဒါမှမဟုတ် ကလေးဘဝက ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါရှိထားသူတွေအနေနဲ့ PM 2.5 ဖုန်မှုန့်ပါဝင်မှု မြင့်မားတာကြောင့် ရောဂါပြန်ဖြစ်လာပြီး ရောဂါအသစ်ဖြစ်စေတာကြောင့် ပြန်ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ၎င်းသည် အရေပြားဓာတ်မတည့်မှုကိုလည်း သက်ရောက်စေပြီး ဓာတ်မတည့်မှုအဖုများကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။ နှင့် အင်ပျဉ်များ ဖြစ်တတ်ပါသည်။
2. နာတာရှည်ရောင်ရမ်းခြင်း။ မခံမရပ်နိုင်ဖြစ်ကာ နှာစေးခြင်း၊ နာကျင်ခြင်း၊ တစ်ဖက်တွင် နာကျင်ခြင်းနှင့် စိမ်းဝါရောင်ချွဲများ ထွက်နေပါသည်။ အနံ့ခံအာရုံ ကျဆင်းခြင်း။ ၎င်းသည် ထိပ်ကပ်နာ သို့မဟုတ် ဓာတ်မတည့်မှု၏ လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ထပ်တလဲလဲနှင့် ပြင်းထန်လာနိုင်သည့် လက္ခဏာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ထို့ပြင်၊ လေလမ်းကြောင်းအတွင်း နာတာရှည်ရောင်ရမ်းမှုဖြစ်ပေါ်ရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သောဆဲလ်များကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အဆုတ်ကင်ဆာ စသည်တို့သည် အနာဂတ်တွင် အမျိုးမျိုးသော ကင်ဆာရောဂါများ ဖြစ်လာနိုင်သည်။

ဓါတ်မတည့်သောအသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါများအတွက်ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့်စောင့်ကြည့်ကုသမှုများတွင်ကူညီသောဓာတ်မတည့်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များ။

နှာခေါင်းဓာတ်မတည့်ခြင်းကဲ့သို့သော အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဓာတ်မတည့်မှု ထိပ်ကပ်နာ၊ ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါ၊ ဤလူနာအုပ်စုတွင် အမျိုးမျိုးသောရောဂါများ၏ဇာစ်မြစ်ကို ရှာဖွေရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေမည့် ထပ်လောင်းစစ်ဆေးမှုများ တွင်-

1. 1. အရေပြားပေါ်ရှိ ဓာတ်မတည့်မှုများကို စစ်ဆေးခြင်း (Skin Prick Test)။ နှာခေါင်းဓာတ်မတည့်သောလူနာများတွင် ဖုန်မှု န့်များနှင့် ဓာတ်မတည့်ခြင်းကြောင့် ပန်းနာရင်ကျပ် ဖြစ်နိုင်သည်။ ကြောင်ဗောက်နှင့် မတည့်ပါ။ ခွေးဗောက်နှင့် ဓါတ်မတည့်ခြင်း၊ ပိုးဟပ်အမွေးနှင့် ဓာတ်မတည့်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝတ်မှုန် သို့မဟုတ် မြက်ပင်များနှင့် ဓါတ်မတည့်ခြင်းဖြစ် တတ်ပါသည် ။ ဆရာဝန် သည် စမ်းသပ်မည့်အဖြေကို လက်ဖျံအရေပြားပေါ်ချပေးကာ ဆေးထိုးအပ်ထိပ်ဖျားကို အသုံးပြု၍ ဆပ်ပြာအောက်သို့ စုပ်ယူနိုင်စေရန်၊ အရေပြား ကို မိနစ် 20 မှ 30 လောက် ထားပြီး စစ်ဆေးမှုရလဒ်ကို ဖတ်ပါ။ ဒီနည်းလမ်းရဲ့ အားသာချက်ကတော့ စာမေးပွဲပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်းသိနိုင်မှာပါ။ သို့သော် ဤနည်းလမ်းဖြင့် လူနာသည် ပထမဦးစွာ အနည်းဆုံး 5-7 ရက်ကြာ ပါးစပ်မှ antihistamines သောက်ခြင်းကို ရပ်ရပါမည်။ 
   2. ဖုန်မွှား နှင့်ကြောင်ဗောက် ကဲ့သို့သော သွေးအတွင်းရှိ ဓာတ်မတည့်မှုအမျိုးအစားတစ်ခုစီအတွက် သီးခြား IgE ပဋိပစ္စည်းများကို ရှာဖွေရန် သွေးစစ်ခြင်း (Blood Test for Specific IgE ) ဖြင့် ဓာတ်မတည့်မှုများကို စစ်ဆေးခြင်း ။ ခွေးဗောက် သို့မဟုတ် အမျိုးမျိုးသော မြက်ဖြန်း ဆေးများ ။ ဒါပေမယ့် စစ်ဆေးမှုရလဒ်ကို ၅ ရက်လောက် စောင့်ရပါတယ် ။
   3. နာတာရှည် ချောင်းဆိုးလူနာများတွင် အဆုတ်လုပ်ငန်းဆောင်တာ စမ်းသပ်ခြင်း ( Spirometry Pre – Post – Bronchodilator ) ။ နာတာရှည်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ ရင်ကျပ်ခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်း။ ပန်းနာရင်ကျပ် သို့မဟုတ် အခြား bronchial ရောဂါများဟု သံသယရှိလျှင် ဤစစ်ဆေးမှုအမျိုးအစားသည် အထောက်အကူဖြစ်နိုင်သည်။ ဒီလိုရောဂါတွေကို ရှာဖွေရာမှာ ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ လူနာ၏ bronchial stenosis မည်မျှပြင်းထန်ကြောင်း ပြောပြနိုင်သည်။ ရှူဆေးကို ဆက်တိုက်အသုံးပြုပြီးနောက် ကုသမှုကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရန် ၎င်းကိုအသုံးပြုပါ။ လူနာသည် အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက် ပိုကောင်းပါသလား။
   4. အသက်ရှူလမ်းကြောင်း မှ အဆုတ်အတွင်း ရောင်ရမ်းခြင်းအတွက် စမ်းသပ်ခြင်း (Exhaled Nitric Oxide)။ ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါရှာဖွေရာမှာ ကူညီပေးတယ်။ ကုသမှုကို နောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

ဓာတ်မတည့်မှု ကုသမှု အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဓာတ်မတည့်မှုအုပ်စု 

1. ဓာတ်မတည့်မှုကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ ဒါဟာ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းပါပဲ။ ဓါတ်မတည့်သည့်အရာများကို စစ်ဆေးမှုခံယူပြီးနောက်၊ ဒီလိုဓာတ်မတည့်မှုတွေကို ဘယ်လိုရှောင်ရှားရမလဲဆိုတာကို သိလာပါလိမ့်မယ်။ ရောဂါပြန်ဖြစ်နှုန်းကို လျှော့ချရန်နှင့် ဓာတ်မတည့်သည့် တုံ့ပြန်မှု အသစ်များ ဖြစ်ပေါ်မှုကို လျှော့ချရန်အတွက် လေထုညစ်ညမ်းမှုနှင့် PM 2.5 ဖုန်မှုန့် တို့ကိုလည်း ရှောင်ရှားသင့်သည် ။
2. ရှူဆေးများ ဆက်တိုက်အသုံးပြုခြင်း။
   
   1. နှာခေါင်းဓာတ်မတည့်ခြင်း။ သို့မဟုတ် sinusitis ပြင်းထန်ပါက နှာရည်ယိုခြင်း ၊ သို့မဟုတ် sinusitis Steroid nasal spray ကို အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ဆက်လက်အသုံးပြုရန် အကြံပြုထားသည်။ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့်နှာခေါင်း mucosa ၏ရောင်ရမ်းခြင်းကိုလျှော့ချရန်။ နှာစေးခြင်းကို လျှော့ချပါ။ မင်းမျက်နှာမှာ နာကျင်နိုင်ပါတယ်။ နှာခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်းကို ဆက်တိုက်လျှော့ချရန် စတီရွိုက်မဟုတ်သော နှာခေါင်းဖြန်းဆေးများကို အသုံးပြုရန် အကြံပြုထားခြင်းမရှိပါ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒီလိုဖြစ်ရင် သွေးကြောတွေ ကျဉ်းလာမယ်။ ရလဒ်အနေဖြင့် နှာခေါင်းနံရံသည် မည်သည့် inhalers သို့မဟုတ် Rhinitis Medicamentosa ကိုမျှ မတုံ့ပြန်ပါ။
   2. ပန်းနာ အဆုတ်၏လုပ်ဆောင်မှုယိုယွင်းမှုကိုကာကွယ်ရန်၊ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်းကိုလျှော့ချရန် နှင့်စူးရှသောအသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာချို့ယွင်းမှုဖြစ်ပွားမှုကိုလျှော့ချရန် ကူညီရန်အတွက်နေ့စဉ်ဆက်တိုက်ရောဂါလက္ခဏာထိန်းချုပ်ရေးဆေး (Controller) ကိုအသုံးပြုရန်လိုအပ်သည် ။ ၎င်းတို့သည် များသောအားဖြင့် စတီးရွိုက်ရှူဆေးများနှင့် ရင်ကျပ်စေသောဆေးများဖြစ်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများ ပိုဆိုးလာပါက လျင်မြန်သော စူးရှသော ရှူဆေး (Reliever) ကို အသုံးပြုပြီး မသက်သာပါက ဆေးရုံသို့ လာပါ။
3. နှာခေါင်းဆေးခြင်း။ နှာခေါင်းတွင်းရှိ အညစ်အကြေးများကို သန့်စင်စေရန် ဆား ရေနွေးဖြင့် စနစ်တကျ ဆေးကြောရပါမည် ။
4. ဓာတ်မတည့်မှု ကာကွယ်ဆေးများ အသုံးပြုခြင်း။ (Immunotherapy) ခန္ဓာကိုယ်မှ ဓာတ်မတည့်မှု လျော့နည်းစေရန် သို့မဟုတ် ထိုဓာတ်မတည့်မှုမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် ဖုန်မှု န့်များ ၊ ကြောင်ဗောက်များ ကဲ့သို့သော ဓာတ်မ တည့်မှုမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန်။ ဓာတ်မတည့်မှုကို ခံနိုင်ရည်ကောင်းတယ်။ လူနာ၏တုံ့ပြန်မှုနှင့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးပေါ်မူတည်၍ ကုသမှုသည် ၃ နှစ်မှ ၅ နှစ် ခန့်ကြာမြင့်သည်။ လက်ရှိတွင်၊ အရေပြားအောက်ပိုင်း နှင့် လျှာထိုး ဆေးနှစ်မျိုးလုံးရှိသည်။ 
5. ခွဲစိတ်မှု ပြင်းထန် sinusitis သို့မဟုတ် nasal septum သွေဖည်သောကိစ္စများတွင် (သို့) အထူးကုဆရာဝန်မှသာလျှင် ကုသမှုခံယူရန် စေ့စေ့စပ်စပ်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် အကဲဖြတ်ခြင်းခံယူရမည့် polyps များရှိသည် ။
6. အခြားဖြည့်စွက်စာများ အခြားတစ်ခုခု ရောဂါလက္ခဏာများအလိုက် ကဲ့သို့ ငိုက်မျဉ်းခြင်းမဟုတ်သော ခံတွင်းဆန့်ကျင်ဆေးများ ဓာတ်မတည့်သော မျက်လုံးဆေးများ ဓါတ်မတည့်ခြင်း၏လက္ခဏာများရှိပါက

PM 2.5 ဖုန်မှုန့် ညစ်ညမ်းမှု ကို ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ။

• အိမ်မှမထွက်မီ လေ အရည်အသွေးညွှန်းကိန်း (AQI) ကို စစ်ဆေးပါ။ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်နိုင်တဲ့ အဆင့်မှာ ရှိရင် အပြင်ထွက်ပြီး ပြင်ပလှုပ်ရှားမှုတွေကို ရှောင်သင့်ပါတယ်။
• Standard N95 Mask ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် PM 2.5 ဖုန်မှုန့်များကို အကောင်းဆုံးကာကွယ်ပေးကာ မှန်ကန်စွာဝတ်ဆင်သင့်သည်။ Mask တပ်ထားရင် မျက်နှာတစ်ခုလုံးကို ဖုံးအုပ်ထားဖို့ လိုပါတယ်။
• နှာခေါင်းကို နေ့တိုင်း မှန်အောင်ဆေးပါ။ နှာခေါင်းပေါက်ကို သန့်ရှင်းအောင်ထားပါ။ ရောဂါကူးစက်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပါ။
• လေစစ်စစ်ဖြင့် လေသန့်စင်စက်ကို အသုံးပြုပါ။ HEPA Filter သည် သာမန်လေစစ်များထက် ပိုမိုမြင့်မားသော လေစစ်ထုတ်ပေးသည်။ ဓာတ်မတည့်မှုကို တားဆီးပေးနိုင်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ တံခါးတွေ ပြတင်းပေါက်တွေ ပိတ်ထားရင်တောင် PM 2.5 ဖုန်မှုန့်တွေ စိမ့်ဝင်နိုင်ပါသေးတယ်။
• လောင်ကျွမ်းမှု လျှော့ချရေး လှုပ်ရှားမှု နေ့စဉ်ဘဝမှာရော ကားကိုသုံးတာနည်းတယ်။ ပိတ်ထားသော မီးဖိုချောင်တွင် ချက်ပြုတ်ခြင်း။ အမွှေးတိုင်မီးထွန်းခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း သို့မဟုတ် လျှော့ချခြင်း။ မပြည့်စုံလောင်ကျွမ်းစေသော စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းတို့၊

သို့ရာတွင်၊ အထူးသဖြင့် PM 2.5 ဖုန်မှုန့်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဓာတ်မတည့်မှုများအား ပုံမှန်အဖြစ် မရှုမြင်သင့်ပါ။ သေချာစွာ စစ်ဆေးရန် အထူးကုဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပြီး အကြံပြုချက်များကို လိုက်နာပါ။ နာတာရှည်ဖြစ်လာတာအပြင် ကျန်ခဲ့ရင်လည်း ကုသရခက်ပါတယ်။ ၎င်းသည် သင်ထင်သည်ထက် ခန္ဓာကိုယ်ကို ပိုမိုပြင်းထန်စွာ သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည်။