လူကြီးဘဝတွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသော အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု (Adult – Onset Food Allergy) သည် ကိုယ့်နီးစပ်ရာမှာပင် ဖြစ်နိုင်ပြီး ဖြစ်ပွားလာနိုင်သည့် အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အရင်က စားသောက်ခဲ့ပြီး မဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ယခု သို့မဟုတ် အနာဂတ်တွင် ထိုအစားအစာကို စားသောက်ရာမှ အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ ပြင်းထန်မှုသည် အနည်းငယ်သော လက္ခဏာများမှ စ၍ ပြင်းထန်သည့် အခြေအနေများအထိ ရှိနိုင်သည်။ မျှော်လင့်မထားသော ပြင်းထန်မှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက် မှန်ကန်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်ရန် ကြိုတင်သိရှိထားခြင်းသည် အရေးကြီးသည်။
လူကြီးဘဝတွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသော အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု (Adult – Onset Food Allergy) ဆိုတာဘာလဲ
လူကြီးဘဝတွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသော အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု (Adult – Onset Food Allergy) ဆိုသည်မှာ ကိုယ်ခံအားစနစ်က အရင်က ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အန္တရာယ်မရှိခဲ့သော အရာများကို မှတ်မိသိမြင်မှုတွင် ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည့် ရုတ်တရက်ဓာတ်မတည့်မှု ဖြစ်သည်။ လက္ခဏာများသည် အကြောင်းရင်းဖြစ်သော အစားအစာကို စားသောက်ပြီး မိနစ်အနည်းငယ်အတွင်း သို့မဟုတ် 2 – 4 နာရီအတွင်း ပေါ်လာတတ်ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာတစ်လျှောက် ယားယံသော အဖုအထစ်များ၊ ပါးစပ်ဖောင်းခြင်း၊ မျက်နှာဖောင်းခြင်း သို့မဟုတ် အခြားစနစ်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာများပါ တွဲဖက်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ အများအားဖြင့် ပင်လယ်စာ၊ အခွံမာသီးများ၊ လတ်ဆတ်သော ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သစ်သီးများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။
အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ ပတ်ဝန်းကျင်ပြောင်းလဲမှုကြောင့် အူအတွင်းရှိ ကိုယ်ခံအားစနစ် ပြောင်းလဲသွားခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ ရေရှည်ရောဂါအခြေအနေ၊ အသက်အရွယ်၊ အူအတွင်း မိုက်ခရိုအော်ဂဲနစ်များ၏ မျှတမှု (gut microbiota balance) ပြောင်းလဲခြင်း၊ ပဋိဇီဝဆေးသုံးစွဲခြင်း သို့မဟုတ် အစာလမ်းကြောင်းရောဂါများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုအရာများကြောင့် ယခင်က လက္ခဏာမပြခဲ့သော အစားအစာများအပေါ် ဓာတ်မတည့်လာနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားလာသည်။
အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု ဖြစ်ပေါ်လွယ်ကူစေသော ပူးတွဲလှုံ့ဆော်အချက်များ (Cofactors)
လူနာအချို့တွင် ထိုအစားအစာကို လက္ခဏာမရှိဘဲ စားနိုင်သော်လည်း ပူးတွဲလှုံ့ဆော်အချက်များ (Cofactors) ရှိပါက ဓာတ်မတည့်လက္ခဏာ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
- လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း (Food – Dependent Exercise – Induced Urticaria/Anaphylaxis; FDEIA) ဥပမာ ဂျုံမုန့်/ဂျုံထွက်ပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် ပင်လယ်စာများကို စားပြီး 1 – 4 နာရီအတွင်း လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း
- NSIADs အုပ်စုဝင် ဆေးများ (ဥပမာ Aspirin) သည် အူအတွင်း အယ်လပ်ဂျင် (allergen) စုပ်ယူမှုကို တိုးစေသည်
- အရက် သောက်ခြင်းသည် အယ်လပ်ဂျင်များ သွေးစီးကြောင်းထဲ ဝင်ရောက်ပျံ့နှံ့မှုနှင့် စုပ်ယူမှုကို တိုးစေသည်
- ကူးစက်ရောဂါဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် နေမကောင်းဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကိုယ်ခံအားစနစ် တုံ့ပြန်မှု ပိုမိုလွယ်ကူလာသည်
- လစဉ်ရာသီလာချိန်အတွင်း ဟော်မုန်းအဆင့် ပြောင်းလဲခြင်း
- စိတ်ဖိစီးမှုနှင့် အနားယူအိပ်စက်မှု မလုံလောက်ခြင်း
လူကြီးဘဝတွင် ဖြစ်ပေါ်သော အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု သတိပေးလက္ခဏာများ (Signs and Symptoms)
- အရေပြားစနစ်: ယားယံသောအဖုအထစ်များ၊ လမိုးဖု (urticaria)၊ ပါးစပ်ဖောင်းခြင်း၊ မျက်လုံးဖောင်းခြင်း၊ ပါးစပ်အတွင်း၊ လျှာ သို့မဟုတ် လည်ချောင်း ယားယံခြင်း
- အစာလမ်းကြောင်းစနစ်: ဝမ်းလျှောချင်ခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာ အန်ခြင်း သို့မဟုတ် ချက်ချင်း ဝမ်းလျှောခြင်း
- အသက်ရှူလမ်းကြောင်းစနစ်: လည်ချောင်းတင်းကျပ်ခြင်း၊ ရင်ဘတ်တင်းကျပ်ခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူရာတွင် ဝီစ်အသံ ထွက်ခြင်း
- သွေးလည်ပတ်စနစ်: သွေးဖိအားကျခြင်းကြောင့် မျက်နှာမူးခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း
**ကိုယ်တစ်လျှောက် လမိုးဖုများ ပေါ်လာခြင်း၊ ပါးစပ်ဖောင်းခြင်း သို့မဟုတ် စနစ် 2 ခုနှင့်အထက် လက္ခဏာများ ပေါ်လာပါက ဆေးရုံသို့ ချက်ချင်း သွားပါ**
လူကြီးဘဝတွင် ဖြစ်ပေါ်သော အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု စစ်ဆေးအတည်ပြုခြင်း (Diagnosis Procedure)
အစားအစာဓာတ်မတည့်လက္ခဏာ ရှိပါက ဆရာဝန်ကို အမြန်ဆုံး တွေ့ဆုံပြီး အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု စမ်းသပ်မှုများ ပြုလုပ်သင့်သည်။ နည်းလမ်းများ မျိုးစုံရှိသည် အပါအဝင်—
- အရေပြားစမ်းသပ်မှု (Skin Prick Test) ကို သံသယရှိသော အစားအစာ၏ အစစ်အမှန်ဖြင့် (Prick to Prick test) သို့မဟုတ် အဆင်သင့်ထုတ်လုပ်ထားသော အယ်လပ်ဂျင်အနှစ် (Allergen Extract) ကို အရေပြားပေါ်တွင် တင်ပြီး အပ်ဖြင့် စူး၍ အရေပြားတုံ့ပြန်မှုကို ကြည့်ရှုသည်။ IgE မက်ကနေဇမ်မှတဆင့် ဖြစ်ပေါ်သော အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု (IgE – Mediated Food Allergy) ကို ခွဲခြားအတည်ပြုရန် ကူညီသည်
- သွေးစစ်၍ Specific IgE (Serum Specific IgE for food) ကို ရှာဖွေခြင်းသည် သွေးရည် (serum) အတွင်း အစားအစာတစ်မျိုးချင်းစီ၏ ပရိုတိန်းအပေါ် သီးသန့်တုံ့ပြန်သော IgE အန္တီဘော်ဒီ အဆင့်ကို တိုင်းတာခြင်းဖြစ်ပြီး IgE မက်ကနေဇမ်မှတဆင့် ဖြစ်ပေါ်သော အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု (IgE – Mediated Food Allergy) ကို ခွဲခြားအတည်ပြုရန် ကူညီသည်
- စားသုံး၍ စမ်းသပ်ခြင်း (Oral Food Challenge Test) သည် အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု ခွဲခြားအတည်ပြုရာတွင် အမြင့်ဆုံးစံနှုန်း (Gold Standard) ဖြစ်သည်။ သံသယရှိသော အစားအစာကို သတ်မှတ်ထားသော ပမာဏနှင့် အချိန်ကာလအလိုက် အဆင့်လိုက် အနည်းငယ်စီ စားသုံးစေပြီး အထူးကုဆရာဝန်၏ ကြပ်မတ်စောင့်ကြည့်မှုအောက်တွင် ပြုလုပ်သည်။ Skin test သို့မဟုတ် Specific IgE သွေးစစ်ရလဒ် မရှင်းလင်းသောအခါတွင် အသုံးပြုသည်။ ထို့ပြင် မဖြစ်ပေါ်ဘဲ တစ်ကြိမ်တွင် စားနိုင်သည့် ပမာဏကို သတ်မှတ်ရန်နှင့် အစားထိုးစားသုံးနိုင်မည့် အစားအစာများကို စမ်းသပ်ရန်လည်း အသုံးပြုသည်
လူကြီးဘဝတွင် ဖြစ်ပေါ်သော အစားအစာဓာတ်မတည့်မှုအတွက် ကုသမှုနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု လမ်းညွှန် (Treatment and Management)
လူကြီးဘဝတွင် ဖြစ်ပေါ်သော အစားအစာဓာတ်မတည့်မှုကို ကုသခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်းတွင် အဓိကအားဖြင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ဓာတ်မတည့်တုံ့ပြန်မှု ဖြစ်ပေါ်မှုကို ကာကွယ်ခြင်း၊ အရေးပေါ်အခြေအနေကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားခြင်း၊ နှင့် ပူးတွဲလှုံ့ဆော်အချက်များကို စီမံခန့်ခွဲခြင်းတို့ကို အလေးပေးသည်။
1) အဓိကကုသမှု လမ်းညွှန်
- သံသယရှိသော ဓာတ်မတည့်အစားအစာကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း သည် အရေးအကြီးဆုံး ကာကွယ်နည်းဖြစ်သည်။ စားမည်မတိုင်မီ အစားအစာ၏ ပါဝင်ပစ္စည်းများကို အကြိမ်တိုင်း စိစစ်ပါ။ ပေါင်းစပ်ပုံ/ထုတ်လုပ်မှုအတွင်း ပေါင်းစပ်ညစ်ညမ်းမှု (cross-contamination) ကို သတိထားပါ။ အစားအသောက်တံဆိပ်ကို အသေးစိတ် ဖတ်ရှုလေ့ကျင့်ပြီး အယ်လပ်ဂျင်အမည် သို့မဟုတ် “ပါဝင်နိုင်သည်…” ကဲ့သို့ သတိပေးစာသားများကို စောင့်ကြည့်ပါ
- ပူးတွဲအချက်များကို ထိန်းချုပ်ခြင်း ဥပမာ သံသယရှိသော အစားအစာနှင့်အတူ NSAIDs အုပ်စုဆေးများ သောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အရက်သောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ Food – Dependent Exercise – Induced Urticaria/Anaphylaxis; FDEIA ဟု သံသယရှိပါက အစာစားမီနှင့် အစာစားပြီးနောက် အနည်းဆုံး 2 – 4 နာရီအတွင်း လေ့ကျင့်ခန်း မလုပ်ပါနှင့် စသည်
- လက္ခဏာသက်သာဆေးနှင့် အရေးပေါ်ဆေးကို အမြဲတမ်း သယ်ဆောင်ထားပါ
- ဒုတိယမျိုးဆက် အာနတီဟစ်စတမင်းဆေး (Second – generation Oral Antihistamine) သည် မပြင်းထန်သော ဓာတ်မတည့်လက္ခဏာများ (ဥပမာ အဖုယားယံခြင်း၊ ပါးစပ်ယားယံခြင်း၊ သေးငယ်စွာဖြစ်သော လမိုးဖု) ကို သက်သာစေသော်လည်း ပြင်းထန်သော ဓာတ်မတည့်မှု (Anaphylaxis) ကို မကာကွယ်နိုင်၊ မကုသနိုင်ပါ
- အလိုအလျောက် အက်ဒရင်နလင်ထိုးဆေး (Epinephrine Auto – Injector; Epipen) သည် ပြင်းထန်သော ဓာတ်မတည့်မှုကို ကုသရန် အဓိက (တစ်မျိုးတည်းသော) ဆေးဖြစ်သည်။ ပြင်းထန်သည့်ဓာတ်မတည့်မှု သမိုင်းရှိသူများ သို့မဟုတ် အန္တရာယ်မြင့်သူများတွင် အချိန်မရွေး သယ်ဆောင်ထားရန် လိုအပ်ပြီး အထူးကုဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်အောက်တွင်သာ အသုံးပြုရမည်
2) ထပ်မံအကြံပြုချက်များ
- အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု အသိပေးကတ် (Food Allergy Card) ကို အမြဲတမ်း ဆောင်ထားပါ
- ပြင်းထန်သော အစားအစာဓာတ်မတည့်မှုအတွက် ကိုင်တွယ်ရေးအစီအစဉ် (Anaphylaxis Action Plan): အရေးပေါ်ကိုင်တွယ်ရန် စာဖြင့်ရေးသားထားသော အစီအစဉ်ရှိပါစေ။ အက်ဒရင်နလင်ထိုးဆေး သုံးရမည့် လက္ခဏာများ၊ ဆေးပမာဏ၊ အရေးပေါ်ဆက်သွယ်ရန် ဖုန်းနံပါတ်များ၊ နှင့် လုပ်ဆောင်ရမည့် အဆင့်ဆင့်ကို ဖော်ပြထားပြီး နီးစပ်သူများ သို့မဟုတ် တွေ့မြင်သူများက ချက်ချင်း ကူညီဆောင်ရွက်နိုင်စေရန် ဖြစ်သည်
- အိမ်ပြင်တွင် စားသောက်သည့်အခါတိုင်း ဆိုင်ဝန်ထမ်း သို့မဟုတ် ချက်ပြုတ်သူကို ဓာတ်မတည့်အစားအစာအကြောင်း အသိပေးပါ: ဓာတ်မတည့်အစားအစာ ပေါင်းစပ်ညစ်ညမ်းမှု မဖြစ်စေရန် ချက်ပြုတ်ပြင်ဆင်မှု အဆင့်ဆင့်ကို မေးမြန်းပါ
- အူအတွင်း မိုက်ခရိုအော်ဂဲနစ် မျှတမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ဖိုင်ဘာများပြီး မျိုးစုံလင်သော အစားအစာကို စားသုံးပါ
- နေ့စဉ် စားသောက်သည့် အစားအစာနှင့် ပါဝင်ပစ္စည်း စာရင်းကို မှတ်တမ်းတင်ပါ: ဓာတ်မတည့်လက္ခဏာအသစ် ပေါ်လာပါက ဤမှတ်တမ်းသည် လက္ခဏာနှင့် အစားအစာကြား ဆက်နွယ်မှုကို ရှာဖွေရာတွင် ကူညီပြီး အကြောင်းရင်းကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ခွဲခြားအတည်ပြုနိုင်စေသည်
- အစားအစာများကို အကျယ်အဝန်းကြီး ရှောင်ကြဉ်မီ အထူးကုဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ:Specific IgE သွေးစစ်ရလဒ် သို့မဟုတ် Skin Prick Test ရလဒ်တစ်ခုပဲ အခြေခံပြီး (စားသုံးရာမှ အမှန်တကယ် ဓာတ်မတည့်လက္ခဏာ သမိုင်းမရှိဘဲ) အစားအစာမျိုးစုံကို မလိုအပ်ဘဲ ရှောင်ကြဉ်မသင့်ပါ။ အာဟာရချို့တဲ့မှုနှင့် မလိုအပ်သော ဘဝအရည်အသွေးကျဆင်းမှုကို ကာကွယ်ရန် ဖြစ်သည်
မျိုးစိတ်ကြား တုံ့ပြန်မှု (Cross – Reactivity) ဆိုတာဘာလဲ
မျိုးစိတ်ကြား တုံ့ပြန်မှု (Cross – Reactivity) ဆိုသည်မှာ အစားအစာ သို့မဟုတ် အယ်လပ်ဂျင် တစ်မျိုးကို ဓာတ်မတည့်ပြီးနောက် ပရိုတိန်းဖွဲ့စည်းပုံ သို့မဟုတ် ဂုဏ်သတ္တိ ဆင်တူသည့် အခြားအစားအစာတစ်မျိုးကိုလည်း ယခင်က မဖြစ်ဖူးသော်လည်း ဓာတ်မတည့်လက္ခဏာ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ အတော်များများ တွေ့ရလေ့ရှိသည်မှာ အခွံပါ ပင်လယ်စာအုပ်စု၊ အစေးရှိသစ်သီးများ၊ အခွံမာသီးအချို့ ဖြစ်သည်။ ဥပမာ ပုစွန်ကို ဓာတ်မတည့်ပါက ကဏန်း၊ ပုစွန်သေး/ပုစွန်တမျိုး (crayfish) တို့ကိုလည်း ဓာတ်မတည့်လာနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် လာတက်စ်ရာဘာ (latex) ကို ဓာတ်မတည့်ပါက ငှက်ပျောသီး၊ အဗိုကာဒို၊ ကီဝီ စသည့်အပေါ်လည်း ဓာတ်မတည့်လက္ခဏာ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
Oral Allergy Syndrome; OAS (Pollen – Food Allergy Syndrome; PFAS) ဆိုသည်မှာ ပန်းမှုန်/မြက်မှုန် (Pollen) အပေါ် သီးသန့်တုံ့ပြန်သော အယ်လပ်ဂျင်များနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ သစ်သီး သို့မဟုတ် အခွံမာသီးအချို့အတွင်းရှိ ပရိုတိန်းဖွဲ့စည်းပုံ ဆင်တူသော ပရိုတိန်းများအကြား မျိုးစိတ်ကြား တုံ့ပြန်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု ဖြစ်သည်။ ဥပမာ Birch Pollen ကို ဓာတ်မတည့်သူတွင် ပရိုတိန်းဖွဲ့စည်းပုံ ဆင်တူမှုကြောင့် အိုင်ပယ် (apple)၊ ပီချ် (peach)၊ ပလမ် (plum)၊ ပီယား (pear)၊ ဟေဇယ်နတ် (hazelnut)၊ မုန်လာဉ (carrot) စသည်တို့ကို စားသောက်ရာတွင် ဓာတ်မတည့်လက္ခဏာ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ကိုယ်ခံအားစနစ်က ပန်းမှုန်ဟု မှားယွင်းနားလည်ပြီး ဓာတ်မတည့်တုံ့ပြန်မှုကို လှုံ့ဆော်စေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အစားအစာထည့်ပေါင်းပစ္စည်းများကြောင့် ဓာတ်မတည့်မှု ဖြစ်နိုင်သလား
အစားအစာအမျိုးအစား များစွာတွင် အစားအစာထည့်ပေါင်းပစ္စည်းများ (Food Addictives) ကို သက်တမ်းတိုးရန်၊ အရောင်တောက်ပစေရန် သို့မဟုတ် အရသာပြင်ဆင်ရန်အတွက် ထည့်သွင်းအသုံးပြုကြသည်။ ဥပမာ ထိန်းသိမ်းဆေး (preservatives)၊ အစားအစာအရောင်ဆေး၊ MSG (monosodium glutamate)၊ အရသာတိုးပစ္စည်းများ စသည်။ လူအချို့တွင် ဤပစ္စည်းများက Non – IgE Mediated Food Allergy) အမျိုးအစား ကိုယ်ခံအားတုံ့ပြန်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ လက္ခဏာများသည် ပုံမှန် အစားအစာဓာတ်မတည့်မှုနှင့် ဆင်တူနိုင်ပြီး လမိုးဖု၊ မျက်နှာနီခြင်း သို့မဟုတ် နှုတ်ခမ်းဖောင်းခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်နိုင်သော်လည်း အများအားဖြင့် မပြင်းထန်တတ်ပါ။
အစားအစာထည့်ပေါင်းပစ္စည်း ဓာတ်မတည့်မှုကို ဘယ်အချိန်မှာ သံသယဖြစ်သင့်သလဲ
- ရရှိသည့်ပမာဏနှင့် လက္ခဏာ ဆက်စပ်နေခြင်း။ အနည်းငယ်စားသောက်လျှင် မဖြစ်နိုင်သော်လည်း ပမာဏများလာသည့်အခါ လက္ခဏာ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်
- တူညီသော အစားအစာတစ်မျိုးကို စားသောက်သော်လည်း အခါအားလျော်စွာသာ လက္ခဏာ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း
- မဆိုင်ဆိုင်သော အစားအစာ အမျိုးအစား များစွာအပေါ် လက္ခဏာ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း ဥပမာ ပုစွန်ခြောက်၊ ဝိုင်၊ ခြောက်သွေ့ဟင်းသီးဟင်းရွက် စသည်တို့တွင် Sulfites ကို ပူးတွဲပါဝင်ပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုထားခြင်း
အဓိက ခွဲခြားအတည်ပြုမှုမှာ ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်အောက်တွင် စားသုံး၍ စမ်းသပ်ခြင်း (Oral Food Challenge Test) ကို ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် လက္ခဏာ ဖြစ်စေသော အစားအစာရင်းမြစ်များကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဖြစ်သည်
ခေတ်သစ်လူများ အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု ပိုများလာရတဲ့ အကြောင်းရင်း
ခန္ဓာကိုယ်၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်အများစုသည် အူနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး အူအတွင်းရှိ မိုက်ခရိုအော်ဂဲနစ်များ (Gut Microbiome) က ကိုယ်ခံအားမျှတမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ကူညီပေးသည်။ ပဋိဇီဝဆေးကို မလိုအပ်ဘဲ သုံးစွဲခြင်း၊ အမြဲတမ်း ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားသော အစားအစာ (processed foods) ကို စားသုံးခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှု စုပုံခြင်း၊ အိပ်စက်အနားယူမှု မလုံလောက်ခြင်း စသည့် အကြောင်းရင်းများကြောင့် မိုက်ခရိုအော်ဂဲနစ် မျှတမှု ပျက်စီးလာသောအခါ အကျိုးရှိသော မိုက်ခရိုအော်ဂဲနစ်များ လျော့နည်းပြီး ကိုယ်ခံအားစနစ် ပုံမှန်မဟုတ်စွာ လုပ်ဆောင်လာကာ ဓာတ်မတည့်မှု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။
အစားအစာဓာတ်မတည့်ဟု သံသယရှိပါက အစားအစာကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သလား
အစားအစာဓာတ်မတည့်ဟု သံသယရှိပါက အထူးကုဆရာဝန်ကို အမြန်ဆုံး တွေ့ဆုံပြီး Skin Prick Test အရေပြားစမ်းသပ်မှု၊ ထိုအစားအစာအပေါ် သီးသန့် Specific IgE သွေးစစ်ခြင်း သို့မဟုတ် စားသုံး၍ စမ်းသပ်ခြင်း (Oral Food Challenge Test) ပြုလုပ်ကာ အစားအစာဓာတ်မတည့်မှု အမှန်တကယ်ရှိ/မရှိကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်သင့်သည်။ စစ်ဆေးရလဒ် မရှင်းလင်းဘဲ ကိုယ့်ဘာသာ အစားအစာကို မရှောင်ကြဉ်သင့်ပါ။ အာဟာရချို့တဲ့မှု ဖြစ်စေနိုင်ပြီး မမှန်ကန်သော အစားအစာကို ရှောင်ကြဉ်မိနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် နောက်ထပ် စောင့်ရှောက်မှုနှင့် မှန်ကန်သော အကြံပြုချက်များရရှိရန် ဖြစ်သည်။
အစားအစာဓာတ်မတည့်ရောဂါကို ကုသရာတွင် ကျွမ်းကျင်သော ဆေးရုံက ဘယ်ဟာလဲ
အာလယ်ဂျီနှင့် အဆုတ်အောင့်/အသက်ရှူမဝရောဂါ (Asthma) စင်တာ၊ Bangkok Hospital သည် အစားအစာဓာတ်မတည့်လက္ခဏာရှိသူများကို အနီးကပ် စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ခြင်း၊ ခွဲခြားအတည်ပြုခြင်း၊ စောင့်ရှောက်ကုသခြင်းများ ပြုလုပ်ပေးရန် အဆင်သင့်ရှိပြီး အကြံပေးခြင်းနှင့် မှန်ကန်သော ကျန်းမာရေးဗဟုသုတ ပေးခြင်းကိုလည်း ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ အထူးကုဆရာဝန်အဖွဲ့နှင့် အတွေ့အကြုံပြည့်ဝသော ဘဟုဝန်ထမ်းအဖွဲ့တို့ဖြင့် လူနာများ၏ ဘဝအရည်အသွေး ကောင်းမွန်စေရန် ရည်ရွယ်သည်။
အစားအစာဓာတ်မတည့်ရောဂါကို ကုသရာတွင် ကျွမ်းကျင်သော ဆရာဝန်
Chawisa Panaphorn, MD အာလယ်ဂျီနှင့် ကိုယ်ခံအားဆိုင်ရာ အထူးကု အတွင်းပိုင်းဆရာဝန်၊ အာလယ်ဂျီနှင့် အဆုတ်အောင့် (Asthma) စင်တာ၊ Bangkok Hospital
ကိုယ်တိုင် အချိန်ချိန်းရန်ဤနေရာကို နှိပ်ပါ
