မူးယစ်ဆေးဝါး ဓါတ်မတည့်ခြင်းသည် ဝေးကွာသော ပြဿနာမဟုတ်ပါ။ ၎င်းတို့သည် အသက်အရွယ်မရွေး၊ ကျားမ မရွေး၊ ဆေးဝါးအမျိုးအစားအားလုံးတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆရာဝန်နှင့် အမြန်ပြသရန် သင့်ကိုယ်သင် သတိထားသင့်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သင့်တွင် ပြင်းထန်သော ဓါတ်မတည့်မှု ရှိပါက ချက်ချင်း ကုသမှု မခံယူပါက အသက်အန္တရာယ် ရှိနိုင်ပါသည်။
ဆေးဓာတ်မတည့်ခြင်းဆိုတာဘာလဲ။
မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ဓာတ်မတည့်ခြင်း သည် ဆေးဝါးတစ်ခုနှင့် ခန္ဓာကိုယ်၏ တုံ့ပြန်မှုလွန်ကဲခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆေး၏အာနိသင်ကြောင့် တိုက်ရိုက်မဟုတ်ဘဲ ဆေးဝါး၏ နိုင်ငံခြားပစ္စည်းတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ခြင်းကြောင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်က အဖု၊ ယားယံခြင်း၊ မျက်နှာရောင်ရမ်းခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း၊ အရေပြားကွာကျခြင်း၊ ပါးစပ်နှင့် မျက်လုံးများ ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် အချို့အခြေအနေများတွင် ပြင်းထန်သော ရှော့ခ်ဖြစ်ခြင်းစသည့် ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများကို ဖြစ်စေသည်။ ပဋိဇီဝဆေးများ၊ ရောင်ရမ်းမှု သက်သာစေသော အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ၊ နှင့် ထုံဆေးများ အပါအဝင် အများအားဖြင့် ဆေးများ သောက်သုံးပြီးနောက် အဆိုပါ မူမမှန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။
ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်မှု အမျိုးအစား ဘယ်လောက်ရှိလဲ။
ဆေးဝါးနှင့် ဓာတ်မတည့်ခြင်းများကို တုံ့ပြန်မှုဖြစ်ပေါ်မှုနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများအလိုက် အောက်ပါအတိုင်း အမျိုးအစားခွဲခြားထားပါသည် ။
- ပြင်းထန်သော ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်မှု (ချက်ချင်း – အမျိုးအစား ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်မှု) သည် သံသယရှိဆေးကို သောက်သုံးပြီးနောက် မိနစ်ပိုင်းမှ ခြောက် နာရီအတွင်း ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ လက္ခဏာများမှာ အများအားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ ပျံ့နှံ့နိုင်ပြီး ပါးစပ်နှင့် မျက်နှာများ ရောင်ရမ်းခြင်း တို့ ပါဝင်ပါသည်။ အချို့သောအခြေအနေများတွင် ပြင်းထန်ပြီး အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း၊ ရင်ဘတ်တင်းကျပ်ခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်နာခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း နှင့် သတိလစ်ခြင်းစသည့် အခြားစနစ်များသို့ ကူးစက်နိုင်သည်။ ကုသမှုနောက်ကျရင် အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပါတယ်။
- ဆေး သောက်ပြီးနောက် ၁ ရက်မှ ၆၀ ရက်အကြာတွင် ( အချို့သော ဓာတ်မတည့ ် မှုအမျိုးအစားများတွင် ) ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဤဓာတ်မတည့်မှု အမျိုးအစားသည် ယခုမှ သောက်ထားသော ဆေး သို့မဟုတ် လပေါင်းများစွာ အဆက်မပြတ် သောက်နေသော ဆေးတစ်မျိုးအတွက် မကြာခဏ မှားယွင်းပါသည်။ လက္ခဏာများသည် ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ အနီကွက်များ ပျံ့နှံ့သွားခြင်း၊ အချို့လူများတွင် ပါးစပ်နှင့် လည်ချောင်းများ နာကျင်ခြင်း၊ မျက်လုံးနာခြင်း၊ အရေပြားများ နီရဲခြင်းနှင့် အဖျားတက်ခြင်းများ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အချို့သောသူများတွင် ပို၍ပြင်းထန်ပြီး အသည်းရောင်ခြင်း၊ ကျောက်ကပ်ရောင်ခြင်း၊ အဆုတ်ရောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ အရေပြားများ ကျွတ်ခြင်း၊ မျက်စိကွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် သေဆုံးခြင်းပင် ရှိသည်။
ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်မှု ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးရန် အဘယ်ကြောင့် လိုအပ်သနည်း။
စမ်းသပ်ခြင်းမပြုဘဲ ဆေးနှင့် ဓာတ်မတည့်ဟု လူအများက ယုံကြည်ကြပြီး လိုအပ်သောဆေးဝါးများကို နောင်တွင် ရှောင်ရှားနိုင်ကြသည်။ တကယ်တော့ နီမြန်းတာက ဗိုင်းရပ်စ် ဒါမှမဟုတ် ဘက်တီးရီးယား ကူးစက်မှုလိုမျိုး တခြားအချက်တွေကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အချို့သောကိစ္စများတွင် ဓါတ်မတည့်မှုမဖြစ်ပေါ်မီ ဆေးဝါးအများအပြားကို တပြိုင်နက်တည်း ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ လူနာတစ်ဦးသည် ရောင်ရမ်းမှုဆန့်ကျင်ဆေးနှင့် ပေါင်းစပ်ထားသော ပဋိဇီဝဆေးနှင့် ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း လူနာသည် ဓာတ်မတည့်မှု ရာဇဝင်အပြည့်အစုံကို ပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် အနာဂတ်တွင် လိုအပ်သောဆေးဝါးများကို အသုံးပြုရန် အခွင့်အရေးများ လွဲချော်သွားနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ လူတစ်ဦးတွင် သွေးကြောပိုးဝင်ပါက၊ ရောဂါပိုးကို ထိရောက်စွာသတ်နိုင်သော အစွမ်းထက်သော ပဋိဇီဝဆေးကို ရှောင်ရန် လိုအပ်ပြီး ထိရောက်မှုနည်းသော အခြားနည်းလမ်းကို အသုံးပြုပါ။ တနည်းအားဖြင့် ပြင်းထန်သော နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါရှိသော လူနာများသည် ရောဂါအခြေအနေကို ကုသရာတွင် အထိရောက်ဆုံးဟု သိကြသည့် antiplatelet ဆေးဝါးများကို အသုံးပြုရန် အခွင့်အရေးကို လက်လွတ်ဆုံးရှုံးနိုင်ပါသည်။ ရောဂါရှာဖွေခြင်းသည် နီမြန်းခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ဖော်ထုတ်ရာတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ရောဂါလက္ခဏာများသည် ဓာတ်မတည့်မှု ကြောင့်ဖြစ်ခြင်း ရှိ၊မရှိ၊ ၎င်းသည် အနာဂတ်တွင် လိုအပ်သောဆေးဝါးများကို အသုံးပြုရန် ခွင့်ပြုသည်။ တနည်းအားဖြင့် ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်ခြင်း၏ ရောဂါလက္ခဏာကို အတည်ပြုပါက၊ ဓာတ်မတည့်မှုအများအပြားရှိသော ပဋိဇီဝပိုးသတ်ဆေးများကဲ့သို့သော မရှိမဖြစ်လိုအပ်သောဆေးဝါးများအတွက်၊ အခြားရွေးချယ်စရာများကို ရှာဖွေစမ်းသပ်ရန် လိုအပ်ပေမည်။
မူးယစ်ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်ခြင်းကို ဘယ်လိုအတည်ပြုပါသလဲ
လူနာ၏ ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်မှု ရာဇဝင်ပေါ် မူတည်၍ ပြင်းထန်သော ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်မှု သို့မဟုတ် ပြင်းထန်မဟုတ်သော ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်ခြင်းရှိ၊ မရှိ ဆုံးဖြတ်ရန် ဆရာဝန်သည် ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်မှု ရာဇဝင်ကို အခြေခံ၍ ရောဂါရှာဖွေရေးနည်းလမ်းကို စဉ်းစား မည်ဖြစ်သည်။
1) ပြင်းထန်သော ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်မှုကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန်၊ ဆရာဝန်သည် အောက်ပါစမ်းသပ်မှုနည်းလမ်းများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားမည်ဖြစ်သည်။
- Skin prick test : ဆရာဝန်သည် အထူးပြင်ဆင်ထားသော သင့်လျော်သော အာရုံစူးစိုက်မှုရှိသော ဆေးကို အရေပြားပေါ်သို့ ချပေးပြီး အရေပြားအောက်သို့ စိမ့်ဝင်နိုင်စေရန် ဆေးကို ထိုးပေးမည်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် နီမြန်းခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ယားယံခြင်းစသည့် တုံ့ပြန်မှုတစ်ခုခုကို ဆရာဝန်က စောင့်ကြည့်မည်ဖြစ်သည်။
- Skin Intradermal Test : အရေပြား prick test သည် တုံ့ပြန်မှုမရှိပါက၊ အထူးပြင်ဆင်ထားသော၊ သင့်လျော်သော အာရုံစူးစိုက်မှုရှိသော ဆေးကို အရေပြားအောက်တွင် ထိုးသွင်းပြီး နီခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ယားယံခြင်းကဲ့သို့သော တုံ့ပြန်မှုကို စောင့်ကြည့်လေ့လာပါသည်။
- Drug Provocation Test- ဤ နည်းလမ်းကို အရေပြားတွင် ခြစ်ထုတ်ခြင်းဖြင့် မူးယစ်ဆေးဝါးကို စမ်းသပ်ပြီးနောက် အရေပြားအောက်ထိုးဆေးဖြင့် မူးယစ်ဆေးဝါးကို စမ်းသပ်ပြီးနောက်တွင် ဓါတ်မတည့်သည့် တုံ့ပြန်မှုမျိုး မတွေ့ရှိခဲ့ပါ၊ သို့မဟုတ် လူနာသည် ပြင်းထန်စွာ ဓါတ်မတည့်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း အထူးကုမှ ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက်၊ ရောဂါလက္ခဏာများကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ခြင်းဖြင့် ဓါတ်မတည့်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေနည်းပါသည်။ အကယ်၍ လူနာသည် ဓါတ်မတည့်သည့် တုံ့ပြန်မှုကို မခံစားရပါက၊ လူနာသည် ဆေးဝါးနှင့် ဓါတ်မတည့်သည့် တုံ့ပြန်မှုကို လောလောဆယ် မခံစားရကြောင်း အတည်ပြုနိုင်သည်။
2) စူးရှသောမဟုတ်သော ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်မှုများအား ရောဂါရှာဖွေခြင်း- ဆရာဝန်သည် အောက်ပါစမ်းသပ်မှုနည်းလမ်းများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါမည်။
- ၎င်းကို အရေပြားအတွင်းထိုးဆေးဖြင့် စမ်းသပ်ပြီး 2-3 ရက် (အရေပြားအတွင်းပိုင်း နှောင့်နှေးဖတ်ခြင်း) တွင် အကဲဖြတ်သည်။ ဆရာဝန်သည် အထူးပြင်ဆင်ထားသော၊ သင့်လျော်သောဆေးကို အရေပြားအောက်တွင် ထိုးသွင်းပြီး ဆေးထိုးပြီးနောက် ၂-၃ ရက်အကြာတွင် နီမြန်းခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ယားယံခြင်းစသည့် တုံ့ပြန်မှုများကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးပါမည်။
- Patch test- ဆရာဝန် သည် သံသယရှိသော ဓါတ်မတည့်သည့် ဆေးဝါးကို အရေပြားနေရာသို့ နှစ်ရက် ခန့် ထားကာ ရေထဲမှ လိမ်းပေးမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် ဖာထေးထားသော ဧရိယာ၏ နီခြင်း ၊ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ယားယံခြင်းတို့ကို အကဲဖြတ်ရန် ရက်ချိန်းပေးပါမည်။
- သွေးစစ်ခြင်း ( ELISPOT၊ Lymphocyte Transformation Test) သည် လူနာအတွက် ပြင်ပစမ်းသပ်မှုဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သင့်လျော်သောအချိန်၌ သွေးဆွဲရန် လိုအပ်ပြီး ဆေးရာဇဝင်ကို အတိအကျသိရှိရန် လိုအပ်သည်။ ဆေးအမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ စမ်းသပ်မှု၏ sensitivity သည် ခန့်မှန်းခြေ 50-70 % ဖြစ်သည်။
- Drug Provocation Test- ဆရာဝန်များနှင့် လူနာများသည် အရေပြားအောက်ဆေးထိုးခြင်း၊ အရေပြားဖာထေးစစ်ဆေးခြင်းနှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှု ၏ အနီးကပ်ကြီးကြပ်မှု ခံယူပြီးနောက် မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲမှုစမ်းသပ်မှုကို လုပ်ဆောင်ရန် စဉ်းစားမည်ဖြစ်ပြီး ဓါတ်မတည့်သည့်တုံ့ပြန်မှုမျိုးမတွေ့ရှိရကြောင်း၊ သို့မဟုတ် လူနာသည် ပြင်းထန်စွာမတည့်ကြောင်းနှင့် ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်နိုင်ချေနည်းပါးကြောင်း အထူးကုမှဆုံးဖြတ်ပြီးနောက်။ လူနာ၏ဓာတ်မတည့်မှုတုံ့ပြန်မှုပေါ် မူတည်၍ စမ်းသပ်မှုသည် 3-5 ရက်ကြာသည်။ အကယ်၍ လူနာသည် ဓါတ်မတည့်သည့် တုံ့ပြန်မှုကို မခံစားရပါက၊ လူနာသည် ဆေးဝါးနှင့် ဓါတ်မတည့်သည့် တုံ့ပြန်မှုကို လောလောဆယ် မခံစားရကြောင်း အတည်ပြုနိုင်သည်။
ဆေးဓာတ်မတည့်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများကား အဘယ်နည်း။
- လူနာများသည် ထိရောက်ပြီး လိုအပ်သောဆေးဝါးများကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
- ပြင်းထန်သောဆေးဝါးများ သို့မဟုတ် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးပိုများသော ဆေးဝါးများထံ မလိုအပ်သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
- ဆေးယဉ်ပါးမှု ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချပြီး ကုသရန် ပိုမိုခက်ခဲစေသည်။
ဓါတ်မတည့်သောဆေးကိုသုံးရန် လိုအပ်ပြီး အခြားရွေးချယ်စရာမရှိပါက ဘာလုပ်ရမည်နည်း။
လူနာနှင့် ဓါတ်မတည့်သော ဆေးဝါးကို အသုံးပြုရန် လိုအပ်သော ဆရာဝန်များသည် ဆေး၏ ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုးများကို ချိန်ဆရန် ဓာတ်မတည့်သူနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပြီး လူနာသည် ဆေးကြောင့် ခံစားရနိုင်သည့် အန္တရာယ်များကို ချိန်ဆနိုင်သည်။ ဓာတ်မတည့်သောဆေးဖြင့် ကုသမှုမရရှိနိုင်ဘဲ လိုအပ်ပါက ဓာတ်မတည့်သူသည် ဆေးဝါး desensitization ဟုခေါ်သော လုပ်ငန်းစဉ်ကို လုပ်ဆောင်မည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် ဆေးကို နာရီများစွာကြာအောင် တဖြည်းဖြည်း စီမံပေးခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်နိုင်ချေကို လျှော့ချရန် လုပ်ငန်းစဉ်မစမီတွင် ဓာတ်မတည့်သည့်ဆေးကို စီမံပေးသည်။ လူနာကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်သည်။ ဓာတ်မတည့်သည့် တုံ့ပြန်မှုကို တွေ့ရှိပါက ဆေးဝါးကို ဆောလျင်စွာ စီမံပေးပြီး လူနာအား ဆေးပမာဏမပြည့်မချင်း ဆေးကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် ဆရာဝန်နှင့် ဆွေးနွေးသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် လူနာအား ဆေးကို ခေတ္တသည်းခံနိုင်စေပါသည်။ ဆေးကိုရပ်လိုက်လျှင် ဓာတ်မတည့်မှုပြန်ဖြစ်နိုင်သည်။ ကုသမှုဆိုင်ရာနမူနာများတွင် ပါဝင်သည်- လူနာသည် antiplatelet ဆေးဝါးများနှင့် ဓါတ်မတည့်သော်လည်း သွေးကြောကျဉ်းရောဂါအတွက် ကုသမှုလိုအပ်ပါသည်။ လူနာသည် ပဋိဇီဝဆေးများနှင့် ဓါတ်မတည့်သော်လည်း ဆေးဝါးလိုအပ်သော ပြင်းထန်သော သွေးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း၊ ဓာတုကုထုံးနှင့် ဓါတ်မတည့်သော လူနာတစ်ဦးသည် ကုသမှုပုံစံကို ပြောင်းလဲ၍မရပါ။ စသည်တို့
ဆေးကို ဓါတ်မတည့်မှုဖြစ်ရင် ဘာလုပ်ရမလဲ။
- ဓါတ်မတည့်မှုဟု သံသယရှိပါက ဆေးသောက်ခြင်းကို ချက်ချင်းရပ်ပြီး ဆရာဝန်နှင့် ပြသပါ။
- ဆေးမသောက်မီ သင်၏ ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်မှု ရာဇဝင်ကို အမြဲတမ်း အသိပေးပါ။
- အရေးပေါ်ဘေးကင်းရန်အတွက် ဓာတ်မတည့်မှုကတ်ပြားကို အမြဲဆောင်ထားပါ။
ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်မှုကို ကုသရာတွင် မည်သည့်ဆေးရုံက အထူးပြုသနည်း။
Bangkok Hospital ရှိ Allergy and Asthma Center သည် ဆေးဝါးဓာတ်မတည့်သူများအတွက် အကဲဖြတ်ခြင်း၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် အနီးကပ် ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုများ ပေးသည့်အပြင် တိကျသော တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် ပညာပေးခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ပေးရန် အဆင်သင့်ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အထူးကုအဖွဲ့နှင့် ဘက်ပေါင်းစုံမှ အဖွဲ့များသည် လူနာများ၏ ဘဝအရည်အသွေး ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် ကျွမ်းကျင်ပြီး အတွေ့အကြုံများပါသည်။
ဆေးဓာတ်မတည့်ခြင်းကို ကုသရာတွင် အထူးကျွမ်းကျင်သော ဆရာဝန်
ဒေါက်တာ ဂျီရာဝပ် Chiew Chalermsri ဓာတ်မတည့်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်ခံစွမ်းအားဆိုင်ရာ အထူးကု၊ ဓာတ်မတည့်မှုနှင့် ပန်းနာရင်ကျပ်စင်တာ၊ ဘန်ကောက်ဆေးရုံကြီး
သင်ကိုယ်တိုင် ရက်ချိန်းယူရန် ဤနေရာကိုနှိပ်ပါ ။
