ရိုတာဗိုင်းရပ်စ် (ROTAVIRUS) သည် ရုတ်တရက် ဝမ်းလျှောခြင်းကို ဖြစ်စေပြီး ကလေးများနှင့် လူကြီးများတွင် အလွန်ကူးစက်တတ်ပါသည်။ ဒါပေမယ့် လူတော်တော်များများ အံ့သြနေကြတုန်းပါပဲ။ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ အမျိုးအစားသည် ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဖြစ်နိုင်ချေ မည်မျှပြင်းထန်ပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသရန် လိုအပ်ပါသည်။ အောက်ပါမေးခွန်းများနှင့် အဖြေများသည် သင့်အား ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတွင် လက်ရှိရှိနေစေရန် ကူညီပေးပါမည်။
မေး – ရိုတာဗိုင်းရပ်စ် (ရိုတာဗိုင်းရပ်) သို့မဟုတ် ပုံမှန်ဝမ်းလျှောဖြစ်မဖြစ် ဘယ်လိုသိနိုင်မလဲ။
A : ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်သည် ရောဂါပိုးကူးစက်မှုကြောင့် ရုတ်တရက် ဝမ်းလျှောခြင်း၏ အကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုကြောင့် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါသည် ဘက်တီးရီးယားပိုးဝင်ခြင်းထက် ယေဘုယျအားဖြင့် ပြင်းထန်မှုနည်းသည်။ သို့သော် ရောဂါလက္ခဏာများပေါ်အခြေခံ၍ ရိုးရိုးဝမ်းလျှောရောဂါနှင့် ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်ကို ခွဲခြားရန်ခက်ခဲနိုင်သည်။ သို့သော် ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှု၏ လက္ခဏာများမှာ ဖျားခြင်း၊ အော့အန်ခြင်းနှင့် ရေများဝမ်းလျှောခြင်း အပါအဝင် ရောဂါလက္ခဏာများကို သတိပြုနိုင်သည်။ ရောနှောသောသွေးမရှိ။ ကလေး သို့မဟုတ် သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် ပြင်းထန်ပါက ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းသို့ ဦးတည်စေနိုင်သည်။
Q : ဘယ်လို ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော အမျိုးအစားကို ဆရာဝန်နဲ့ ချက်ချင်း ပြသသင့်လဲ။
အဖြေ – ဝမ်းလျှောခြင်းသည် မည်သည့်အကြောင်းကြောင့်ပင်ဖြစ်သနည်း။ အောက်ပါလက္ခဏာများသည် ဆရာဝန်ထံ အမြန်ပြသသင့်သည်။
- ဆီးအနည်းငယ် သို့မဟုတ် မည်းခြင်း၊ စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ်ခြင်းကဲ့သို့ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်း။
- အော့အန်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းလျှောခြင်းသည် ပြင်းထန်သည် သို့မဟုတ် 2 ရက်ထက် ပိုကြာပါသည်။
- ဝမ်းလျှောခြင်း သို့မဟုတ် သွေးများအန်ခြင်း။ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော ဝမ်းဗိုက်နာခြင်း။
- ရေသောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အစာမစားနိုင်သောအထိ ပျို့အန်ခြင်း
Q : rotavirus ရဲ့အကြောင်းရင်းကဘာလဲ။
အဖြေ – ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသည် ရေသောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရောဂါပိုးရှိသူ၏ မစင်များမှ ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးပါသော အစားအစာကို စားသုံးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားခြင်းဖြစ်သည်။ ဗိုင်းရပ်စ်ပမာဏ အနည်းငယ်ပင်လျှင် ဝမ်းပျက်နိုင်သည်။ များသောအားဖြင့် လူနာများသည် ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရပြီး ၂ ရက်အတွင်း ရောဂါလက္ခဏာများ ပေါ်လာတတ်သည်။ ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသည် ကလေးများတွင် အဖြစ်များသော်လည်း၊ ဒါပေမယ့် လူကြီးတွေနဲ့ သက်ကြီးပိုင်းတွေမှာလည်း တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ကလေးဘဝတွင် ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်နှင့် မထိတွေ့ဖူးသော အရွယ်ရောက်ပြီးသူများသည် ယခင်က ကူးစက်ခံရပြီး ကိုယ်ခံစွမ်းအား ရှိသည့် လူကြီးများထက် ပိုမိုပြင်းထန်သော လက္ခဏာများ ခံစားရတတ်သည်။ အဲဒါကြောင့် ညစ်ညမ်းသောအစားအစာကို အတူတူစားလျှင်ပင် အချို့လူများတွင် ပြင်းထန်သော လက္ခဏာများရှိသည်။ အချို့လူများတွင် ရောဂါလက္ခဏာလုံးဝမပြသော်လည်း၊ သို့မဟုတ် အပျော့စား လက္ခဏာများသာ ရှိသည်။
မေး – ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုကို ဘယ်လိုကာကွယ်နိုင်မလဲ။
အဖြေ : ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုကို တားဆီးခြင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။
- ချက်ပြုတ်ခြင်းမပြုမီနှင့် အစာမစားမီ လက်ကိုဆပ်ပြာဖြင့် အမြဲဆေးကြောပါ။
- ချက်ပြုတ်ထားသောအစားအစာကိုစားပါ။ သန့်ရှင်းတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ရှိတယ်။
- တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေးကို ထိန်းသိမ်းပါ။ အိမ်သာတက်ပြီးတိုင်း လက်ဆေးပါ။
မေး : ဘယ်သူတွေက ရိုတာဗိုင်းရပ်အတွက် အန္တရာယ်ရှိလဲ အထူးသတိထားရမယ်။
အဖြေ – ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို အထူးသတိပြုရမည့် အန္တရာယ်အုပ်စုများတွင် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောလူနာများကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးသူများ ပါဝင်သည်။ Immunocompromised လူနာများ သို့မဟုတ် ခုခံအား နှိမ်နှင်းရေး ဆေးဝါးများ လက်ခံရရှိခြင်း။ ဘိုးဘွားရိပ်သာ သို့မဟုတ် ဘိုးဘွားရိပ်သာရှိ သက်ကြီးရွယ်အိုများ
မေး – ရိုတာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံရရင် ဘယ်လိုကုသမှုတွေ ခံယူသင့်လဲ။
A : ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကြောင့် ဝမ်းလျှောတာက များသောအားဖြင့် သူ့အလိုလို ပိုကောင်းလာပါတယ်။ သို့သော် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ပြီး အရည်လုံလောက်စွာ မသောက်နိုင်သည့်အခါတွင် သွေးကြောသွင်းအရည်များ လိုအပ်နိုင်သည်။ ရေသောက်နိုင်သော လူနာများအတွက် ရေတွင်ပျော်ဝင်သော သတ္တုမှုန့်ကို သောက်ပါ။ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါအတွက် သစ်သီးဖျော်ရည်သောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အရောင်းဆိုင်မှ ဆေးဝါးများသောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပါ။ ၎င်းသည် ဝမ်းလျှောခြင်းကို ပိုဆိုးစေနိုင်သည် သို့မဟုတ် ကြာရှည်ခံနိုင်သည်။
ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကြောင့် ဝမ်းလျှောတာတောင် သူ့အလိုလို ပျောက်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလိုနည်းနဲ့ ပြင်းထန်ဝမ်းလျှောဖြစ်ရင် ဆရာဝန်နဲ့ ချက်ချင်းပြသသင့်ပါတယ်။ မှန်ကန်သောကုသမှုကို အမြန်ဆုံးခံယူနိုင်ရန် အကဲဖြတ်ရန် ချက်ချင်းလာရောက်ရန် အကြံပြုအပ်ပါသည်။
