ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါများသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါများဖြစ်ပြီး သွေးတိုး၊ ကိုလက်စထရော များခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ ဝမ်းဗိုက်အဝလွန်ခြင်း၊ အဆစ်အမြစ်ရောင်ခြင်းနှင့် ကျောက်ကပ်ရောဂါများ အပါအဝင် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာအန္တရာယ်အမျိုးမျိုးနှင့် ကူးစက်မဟုတ်သောရောဂါများ (NCDs) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည် ။ ကုသမှုမခံယူပါက ဤဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါများသည် ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါများဆိုတာ ဘာတွေလဲ။
ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာစု သို့မဟုတ် အင်ဆူလင်ကို ခံနိုင်ရည်မရှိခြင်း ဆိုသည်မှာ ခန္ဓာကိုယ်၏ ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါနှင့် အခြားကျန်းမာရေးပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေသည်-
- နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ၊ myocardial ischemia
- လေဖြတ်ခြင်း၊ ကိုယ်တစ်ခြမ်းသေခြင်း၊ ሽባህሪ
- အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုရောဂါ
- သွေးတိုးရောဂါ
- အပြင်ဘက်သွေးလွှတ်ကြောရောဂါ
- သွေးလွှတ်ကြောမကြီး၏ရောဂါများ
- ၎င်းသည် ရေရှည်တွင် ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ အသည်းရောဂါ၊ အဆစ်အမြစ်ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။
ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါများကို အဘယ်အရာက ဖြစ်စေသနည်း။
အင်ဆူလင်ခံနိုင်ရည်မရှိခြင်း သည် ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါများ၏ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ခန္ဓာကိုယ်သည် သကြားဓာတ်ကို ထိရောက်စွာ မစီမံခန့်ခွဲနိုင်ဘဲ အင်ဆူလင်အပေါ် တုံ့ပြန်မှု ညံ့ဖျင်းခြင်းကို ဖြစ်စေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ပန်ကရိယသည် အင်ဆူလင်ကို အလွန်အကျွံထုတ်လုပ်ပြီး အဝလွန်ခြင်း၊ အသည်းအဆီဖုံးရောဂါနှင့် အနာဂတ်တွင် ဆီးချိုရောဂါမဖြစ်မီအဆင့်၊ အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုရောဂါ၊ နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ၊ သွေးတိုးရောဂါ၊ ကိုလက်စထရော များခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်အဝလွန်ခြင်း၊ အဆစ်အမြစ်ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ကျောက်ကပ်ရောဂါများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါအတွက် အန္တရာယ်အချက်များ။
- ခါးတစ်ဝိုက်တွင် အဆီစုပုံခြင်းနှင့် ကိုယ်တွင်းအဆီများစုပုံခြင်းဖြင့် လက္ခဏာရပ်ပြသော ဝမ်းဗိုက်အဝလွန်ခြင်း သည် အင်ဆူလင်ခံနိုင်ရည်ရှိမှု၏ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်အဆီသည် ရောင်ရမ်းမှုကို လှုံ့ဆော်ပေးပြီး အင်ဆူလင်၏ထိရောက်မှုကို လျော့ကျစေသည်။ အဆီပိုလျှံလေ၊ အင်ဆူလင်ခံနိုင်ရည်ရှိမှုအန္တရာယ် မြင့်မားလေဖြစ်ပြီး ဝမ်းဗိုက်အဆီပိုလျှံခြင်းသည် အရေပြားအောက်အဆီထက် အင်ဆူလင်ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို ပိုမိုဖြစ်စေသည်။
- လေ့ကျင့်ခန်းနှင့် လှုပ်ရှားမှုမရှိခြင်း- ကြွက်သားများသည် ဂလူးကို့စ်နှင့် ဂလိုင်ကိုဂျင်ကို စွမ်းအင်အဖြစ် အသုံးပြုရာတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းသည် အင်ဆူလင် အာရုံခံနိုင်စွမ်းကို တိုးတက်စေပြီး ကြွက်သားထုထည်ကို တိုးစေပြီး သွေးတွင်းသကြားဓာတ် စုပ်ယူမှုကို မြှင့်တင်ပေးသည်။ လှုပ်ရှားမှုမရှိခြင်းသည် သကြားအသုံးပြုမှုကို လျော့နည်းစေပြီး အင်ဆူလင်ခံနိုင်ရည်ရှိမှု အန္တရာယ်ကို တိုးစေသည်။
- မျိုးရိုးဗီဇသည် အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုမှ ပါဝင်သည်။ မိသားစုတွင် ဆီးချိုရောဂါ၊ အဝလွန်ခြင်း၊ သွေးတိုးရောဂါ သို့မဟုတ် ကိုလက်စထရော မြင့်မားခြင်းရာဇဝင်ရှိသူများသည် လူနေမှုပုံစံ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုနှင့် ထိန်းချုပ်မှုများ ပြုလုပ်ပြီးသည့်တိုင် ယေဘုယျလူဦးရေထက် အင်ဆူလင်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိနိုင်ခြေ ပိုများပါသည်။
ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါရဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေက ဘာတွေလဲ။
ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါများသည် တိတ်ဆိတ်သောခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး လူနာအများစုတွင် ရောဂါလက္ခဏာများ မပြသလေ့ရှိပါ။ ရောဂါလက္ခဏာများသည် တွဲဖက်ဖြစ်ပွားနေသော အခြေအနေများပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်မြင့်မားခြင်းသည် မကြာခဏ ရေငတ်ခြင်း၊ ဆီးသွားခြင်း၊ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ အားနည်းခြင်း၊ ချိုင်းကြား သို့မဟုတ် လည်ပင်းနောက်ဘက်တွင် အရေပြားမည်းခြင်း သို့မဟုတ် ထူလာခြင်းနှင့် အမြင်အာရုံဝေဝါးခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ သို့သော် လူတိုင်းတွင် ရောဂါလက္ခဏာများ မခံစားရပါ။ လူနာအချို့သည် ၎င်းတို့၏ ကျန်းမာရေးညွှန်းကိန်းများ ပုံမှန်မဟုတ်သည့်တိုင် မည်သည့်လက္ခဏာမျှ မပြသပါ။ ထို့ကြောင့် ရောဂါလက္ခဏာမရှိခြင်းသည် အန္တရာယ်မရှိဟု မဆိုလိုပါ။ နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများကို ပုံမှန်ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် သင့်ဆရာဝန်၏ အကြံဉာဏ်ကို လိုက်နာခြင်းသည် သင့်ကျန်းမာရေးကို သင့်လျော်စွာ စီမံခန့်ခွဲရန် ကူညီပေးပါလိမ့်မည်။
ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါများကို မည်သို့ရောဂါရှာဖွေသနည်း။
ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါများသည် ရောဂါလက္ခဏာမပြဘဲ နာတာရှည်ရောဂါများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာလေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့ကို ပုံမှန်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများအတွင်း တွေ့ရှိနိုင်ပြီး ဆရာဝန်က ဆေးမှတ်တမ်းယူခြင်း၊ သွေးစစ်ဆေးမှုများနှင့် အခြားသင့်လျော်သောစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ကာ ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို အကဲဖြတ်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအန္တရာယ်ကို အောက်ပါအချက် ငါး ချက်အပေါ် အခြေခံ၍ အကဲဖြတ်နိုင်သည်။ ဤ အချက်သုံးချက်ထက်မနည်းနှင့် ကိုက်ညီပါက သင်သည် ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါရှိနေနိုင်ပြီး သင့်ဆရာဝန်အကြံပြုထားသည့်အတိုင်း လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲမှုများကို ချက်ချင်းစတင်သင့်သည်။
- ဝမ်းဗိုက်အဝလွန်ခြင်း ( ခါးအတိုင်းအတာဖြင့် တိုင်းတာသည် )
- ခါးအတိုင်းအတာ ၃၆ လက်မ (၉၀ စင်တီမီတာ ) ထက်ပိုများသော အမျိုးသားများ ။
- ခါးအတိုင်းအတာ ၃၂ လက်မ (၈၀ စင်တီမီတာ ) ထက်ပိုများသော အမျိုးသမီးများ ။
- သွေးတွင်း triglyceride ပမာဏ မြင့်မားခြင်း ။
- သွေးတွင်း triglyceride ပမာဏ 150 mg/dL ထက်များခြင်း သို့မဟုတ် 150 mg/dL နှင့်ညီမျှခြင်း သို့မဟုတ် triglyceride ပမာဏကို လျှော့ချရန် ဆေးဝါးများ သောက်သုံးနေခြင်း။
- ကောင်းတဲ့ ကိုလက်စထရော (HDL ကိုလက်စထရော) ပမာဏ နည်းနေမယ် ။
- အမျိုးသားများ: ၄၀ မီလီဂရမ်/ဒက်စီ လီတာထက်နည်း
- အမျိုးသမီးများ: 50 mg/dL အောက်
- ဒါမှမဟုတ် HDL ပမာဏ မြှင့်တင်ဖို့ ဆေးဝါးတွေ သောက်နေပါသလား။
- သွေးတိုးရောဂါ
- သွေးပေါင်ချိန် 130/85 mmHg ထက်များခြင်း သို့မဟုတ် ညီမျှခြင်း သို့မဟုတ် လက်ရှိတွင် သွေးတိုးကျဆေးများ သောက်သုံးနေခြင်း။
- သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်မားခြင်း (Fasting Glucose)
- သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏ 100–125 mg/dL သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုများသည် ဆီးချိုရောဂါအကြိုအဆင့်ကို ညွှန်ပြသည်။
- သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏ 125 mg/dL ထက်များခြင်းသည် အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုရောဂါ၏ လက္ခဏာဖြစ်သည်။
ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါများကို မည်သို့ကုသရမည်နည်း။
ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာစုကို အစားအသောက်ထိန်းချုပ်မှု၊ ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်းနှင့် ဘက်စုံကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကဲ့သို့သော လူနေမှုပုံစံပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများဖြင့် စီမံခန့်ခွဲထိန်းချုပ်နိုင်ပါသည် ။ ၎င်းတို့သည် အန္တရာယ်အချက်များကို လျှော့ချရန်နှင့် အလုံးစုံကျန်းမာရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ လူနာအချို့တွင် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်၊ ကိုလက်စထရော သို့မဟုတ် သွေးပေါင်ချိန်ကို ထိန်းချုပ်ရန် ဆေးဝါးများကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်ပါသည်။ ဆရာဝန်သည် ကုသမှုကို စီစဉ်ပြီး လူနာအား အနီးကပ်လမ်းညွှန်မှုပေးပါမည်။
ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါများကို မည်သို့စီမံခန့်ခွဲပြီး ကာကွယ်ရမည်နည်း။
- ကိုယ်အလေးချိန်ချပြီး ခါးအတိုင်းအတာကို လိုချင်တဲ့အတိုင်းအတာအတွင်း ထိန်းထားပါ။
- သင့်တော်တဲ့ ပြင်းထန်မှုကို ရွေးချယ်ပြီး မှန်မှန်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။
- အန္တရာယ်များကို အကဲဖြတ်ရန်နှင့် သင့်လျော်သော ကုသမှုကို စီစဉ်ရန် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ။
- အိပ်ချိန် လုံလောက်အောင် ၇-၉ နာရီယူပြီး အရည်အသွေးပြည့်မီတဲ့ အိပ်စက်ချိန်ရှိအောင် သေချာလုပ်ပါ။
- သန့်စင်ထားသော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်၊ သကြား၊ ကျန်းမာရေးနှင့် မညီညွတ်သော အဆီများ၊ အနီရောင်အသားနှင့် ပြုပြင်ထားသော အစားအစာများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ သစ်သီးများ၊ ကောက်နှံစုံများ၊ ငါးနှင့် အဆီနည်းသော အသားများကို စားသုံးမှု တိုးမြှင့်ပါ။
- နာတာရှည်စိတ်ဖိစီးမှုသည် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်၊ ကိုလက်စထရောနှင့် သွေးပေါင်ချိန်တို့ကို မြင့်တက်စေနိုင်သောကြောင့် စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိရောက်စွာ စီမံခန့်ခွဲပါ။
- ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းက နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေပါတယ်။
- သင့်ဆရာဝန်သည် ကိုလက်စထရော လျှော့ချပေးသောဆေးများ၊ သွေးပေါင်ချိန်ထိန်းပေးသောဆေးများ သို့မဟုတ် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ထိန်းပေးသောဆေးများကို ညွှန်းပေးရန် စဉ်းစားနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဆရာဝန်၏ညွှန်ကြားချက်များကို တိတိကျကျလိုက်နာပြီး ဆရာဝန်နှင့်မတိုင်ပင်ဘဲ မိမိဘာသာဆေးသောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးသောက်ခြင်းကို ရပ်တန့်ခြင်းမပြုလုပ်ရန် အရေးကြီးပါသည်။
ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါများကို ကုသရာတွင် အထူးပြုသည့် ဆေးရုံများ။
ဘန်ကောက်ဆေးရုံရှိ အထွေထွေရောဂါကုဆေးခန်းသည် ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါများကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ခြင်း၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသခြင်းအပြင် တိကျသော တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် အကြံဉာဏ်ပေးခြင်းတို့ကို ပေးဆောင်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အထူးကုဆရာဝန်များနှင့် အတွေ့အကြုံရှိ ဘက်စုံကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များအဖွဲ့သည် လူနာများအား မြင့်မားသောအရည်အသွေးရှိသော ဘဝနေထိုင်မှုကို ခံစားနိုင်စေရန် သေချာစေပါသည်။
ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာရောဂါများကို ကုသရာတွင် အထူးပြုသော ဆရာဝန်တစ်ဦး။
ဒေါက်တာ ချာယာပိုလ် ချီ သနွန် ဆရာဝန် ဘန်ကောက်ဆေးရုံ
သင်ကိုယ်တိုင် ရက်ချိန်းယူရန် ဤနေရာကို နှိပ် နိုင်ပါသည်။
