အစားအစာဓာတ်မတည့်မှုစမ်းသပ်မှု အစာမစားမီ သေချာစစ်ဆေးပါ။

အစားအသောက်ဓာတ်မတည့်ခြင်းများသည် ဖြစ်ပွားနိုင်သည့် လက္ခဏာများဖြစ်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်တွင် ယားယံခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းမှ သေဆုံးသည်အထိ ဖြစ်တတ်ပါသည်။ တစ်ဦးချင်းစီပေါ်မူတည်ပြီး နှေးကွေးခြင်း သို့မဟုတ် လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အစားအသောက် ဓာတ်မတည့်မှုကို စစ်ဆေးခြင်း။  (Oral Food Challenge Test) ကျွမ်းကျင်သော အထူးကုဆရာဝန်နှင့် မှန်ကန်စွာ အစားအသောက် ဓာတ်မတည့်မှု လက္ခဏာများကို တားဆီးရန် အရေးကြီးပါသည်။ မတည့်သော အစားအစာများကို မှန်ကန်စွာ စားသုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။

အစားအသောက် ဓာတ်မတည့်မှု စစ်ဆေးခြင်းအကြောင်း သိထားပါ။ 

အစားအစာဓာတ်မတည့်မှုစမ်းသပ်မှု (Oral Food Challenge Test) သည် ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်စေသည်ဟု သံသယရှိသော အစားအစာကို လူနာစားခိုင်းခြင်း ပါဝင်သည်။ လူနာအား ပမာဏအနည်းငယ်မှ စတင်၍ အစားအသောက်ကို စမ်းစားကြည့်ခြင်းဖြင့် ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်ပေါ်ခြင်းရှိမရှိ သိရန် ပမာဏကို တဖြည်းဖြည်း တိုးမြင့်စေပါသည်။ ဤသည်မှာ ရောဂါရှာဖွေခြင်း၏ အယုံကြည်ရဆုံး အတည်ပြုချက်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း လူနာသည် စမ်းသပ်နေစဉ်အတွင်း ပြင်းထန်သော ဓါတ်မတည့်သည့် တုံ့ပြန်မှုကို ခံစားရနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် စစ်ဆေးမှုသည် ဓာတ်မတည့်သူ၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် ရှိရမည်ဖြစ်ပြီး ကိရိယာအပြည့်အစုံ၊ ဆေးဝါးများနှင့် ကုသရေးကိရိယာများပါရှိသော စံချိန်စံညွှန်းသတ်မှတ်ထားသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဌာနတွင် စမ်းသပ်မှုကို ပြုလုပ်ရမည်ဖြစ်သည်။

ဓာတ်မတည့်သောအစားအစာများ

အစားအသောက် ဓာတ်မတည့်မှုကို ဖြစ်စေသော အစားအစာများ ပါဝင်သည်-

• ကြက်ဥ
• ငါး
• နို့
• ပဲပုပ်
• မြေပဲ၊
• ဂျုံမှုန့်နှင့် gluten
• ပုစွန်၊ ကဏန်း၊ ခရု၊ ပြည်ကြီးငါး အစရှိသည့် အခွံမာသော ရေနေသတ္တဝါများ၊
• ဗာဒံစေ့၊ သစ်ကြားသီး၊ သီဟိုဠ်စေ့၊ Macadamias၊ pistachios စသည်တို့ကဲ့သို့သော သစ်ပင်အခွံမာသီးများ။
• သစ်သီးများနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များသည် နှုတ်ခမ်းနှင့် လည်ချောင်းတွင် ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်စေနိုင်သည်။

အစာဓာတ်မတည့်ခြင်း။

အစားအသောက် ဓာတ်မတည့်မှု တုံ့ပြန်မှုများကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားထားသည်။

• ပြင်းထန်မဟုတ်သော အမျိုးအစား (Non – IgE – Mediated Food Allergy) သည် နှောင့်နှေးသော လက္ခဏာများ ရှိသော အုပ်စုဖြစ်ပြီး၊ အစာစားပြီး နာရီများစွာ သို့မဟုတ် ရက်အကြာတွင် နာတာရှည် အဖုများကဲ့သို့သော နာတာရှည် အနီကွက်များ ပေါ်လာသည်။  အနီရောင်၊ ယားယံပြီး ခြောက်သွေ့တဲ့ အဖုတွေ ဖြစ်လိမ့်မယ်။ ကလေးတွေမှာ များသောအားဖြင့် ပါးပြင် ဒါမှမဟုတ် ကောက်ရိုးတွေမှာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အစာခြေစနစ်၏ လက္ခဏာဖြစ်လျှင် သင်နဲ့ ဓါတ်မတည့်တဲ့ အစားအစာတွေနဲ့ ထိတွေ့မိတဲ့အခါ သွေးထွက်သံယို ဝမ်းလျှောတာ၊ အော့အန်တာ၊ ပြင်းထန်ဝမ်းလျှောတာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
• စူးရှသောအမျိုးအစား (IgE – Mediated Food Allergy) သည် မျက်လုံးရောင်ရမ်းခြင်း၊ ပါးစပ်နီမြန်းခြင်း၊ အင်ပျဉ်ထခြင်း၊ လည်ချောင်းကျဉ်းခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ ရင်ဘတ်တင်းကျပ်ခြင်း၊ အသက်ရှူမဝခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း။ အစာစားပြီး မိနစ် 30 မှ 1 နာရီအတွင်း ရောဂါလက္ခဏာများ ပေါ်လာပါသည်။ ပြင်းထန်သော ဓာတ်မတည့်မှု တုံ့ပြန်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိပါသည်။
• Anaphylaxis သည် အလွန်ပြင်းထန်ပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိသော ဓါတ်မတည့်မှုဖြစ်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများတွင် အရေပြားပေါ်တွင် အနီကွက်များထွက်ခြင်း၊ အင်ပျဉ်ထခြင်း၊ ယားယံခြင်းနှင့် အရေပြားနီခြင်း သို့မဟုတ် ဖျော့ဖျော့တို့ ပါဝင်သည်။ မူးဝေခြင်း။ မူးဝေခြင်း၊ ပျို့ခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းလျှောခြင်းတို့ကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း။

အစာဓာတ်မတည့်ခြင်းအတွက် ဘယ်လိုစမ်းသပ်မလဲ။

အစားအစာဓာတ်မတည့်ခြင်းအတွက် စမ်းသပ်ခြင်း၏ အခြေခံ နည်းလမ်းများ (Oral Food Challenge) ပါဝင်သည်။

1. အရေပြားဖောက်ခြင်းစမ်းသပ်ခြင်း- လူနာများသည် စမ်းသပ်ရက်မတိုင်မီ အနည်းဆုံး 1 ပတ်အတွင်း ရောဂါလက္ခဏာကင်းစင်ရပါမည်။ စမ်းသပ်ရက်မတိုင်မီ 1 ပတ်အလိုတွင် antihistamines များသောက်ခြင်းမှရှောင်ကြဉ်ပါ။ စမ်းသပ်ပြီးသည်နှင့် 15 မိနစ်မှ 20 မိနစ်အတွင်းရလဒ်များကိုသိနိုင်သည် (ပြင်းထန်သောဓါတ်မတည့်မှုတုံ့ပြန်မှုများတွင်၊ ရောဂါလက္ခဏာများ 1 လပြီးနောက်စမ်းသပ်မှုကိုလုပ်ဆောင်နိုင်သည်) ။
2. သွေးစစ်ခြင်း (တိကျသော IgE အတွက် သွေးစစ်ခြင်း)  စမ်းသပ်မှုမပြုမီတွင် antihistamines သောက်ခြင်းကိုရပ်တန့်ရန်မလိုအပ်ပါ။ စမ်းသပ်ပြီးတာနဲ့ ရလဒ်တွေကို သိနိုင်ပါတယ်။  3 – 5 ရုံးဖွင့်ရက်အတွင်း အပြုသဘောနှင့် အနုတ်လက္ခဏာ ရလဒ်များ။
   • ရလဒ်သည် အပေါင်းလက္ခဏာဆောင်ပါက၊ ထိုသို့မလုပ်ရန် ဆရာဝန်က သင့်အား အကြံပြုနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် ခံတွင်းအစားအစာကို အလျဉ်းသင့်သလို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ (လူနာသည် ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်နေပြီဖြစ်ပြီး ဓာတ်မတည့်မှု ပျောက်သွားခြင်း ရှိ၊ မရှိ သိလိုသော အခြေအနေမျိုးတွင်) ကုသပေးသော ဆရာဝန်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ဖြစ်သည်။
   • ရလဒ်မကောင်းပါက၊ သင်သည် ခံတွင်းအစာ စိန်ခေါ်မှုကို ခံယူရန် စဉ်းစားနိုင်သည်။

အစားအသောက် ဓာတ်မတည့်မှု စစ်ဆေးခြင်းအတွက် မည်သူက သင့်လျော်သနည်း။

• စားဖူးသူတွေ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် အစားအသောက် ဓာတ်မတည့်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ သက်သေပြလိုခြင်း ဖြစ်သည်။
• အစာဓာတ်မတည့်ဖူးသူများ သွေးစစ်ခြင်းဖြင့် စစ်ဆေးသည်။ ဒါပေမယ့် ဘာလက္ခဏာမှ မရှိပါဘူး။
• အစားအသောက် ဓာတ်မတည့်မှု ရာဇဝင်ရှိသူများ ဒါပေမယ့် ပျက်သွားသလား သိချင်လို့ပါ။
• အစားအသောက် ဓာတ်မတည့်ခြင်းဟု သံသယရှိသူများ ဒါပေမယ့် မရှင်းလင်းတဲ့ လက္ခဏာတွေရှိပါတယ်။

အစားအစာဓာတ်မတည့်ခြင်းများသည် မွေးစမှ မျိုးရိုးဗီဇ သို့မဟုတ် အရွယ်ရောက်ပြီးချိန်တွင် ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့်၊ အစားအသောက်ဓာတ်မတည့်မှုကို သေချာစေရန် အထူးကုဆရာဝန်နှင့် စမ်းသပ်ခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ထဲသို့ အစားအသောက်မထည့်မီ ပြင်းထန်သော ဓာတ်မတည့်မှုကို ကာကွယ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် antihistamines ကိုအသုံးပြုရန်မအကြံပြုပါ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ခန္ဓာကိုယ်က အရင်ကထက် ပိုပြင်းထန်တဲ့ ဓာတ်မတည့်တဲ့ တုံ့ပြန်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်လို့ပါ။ အထူးကုဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်တာ အကောင်းဆုံးပါပဲ။