အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ အဆစ်ပြဿနာများ ရှိတတ်သည်။ ခန္ဓာကိုယ် ယိုယွင်းလာသည်။ သို့မဟုတ် အက်ကွဲခြင်း သို့မဟုတ် ကျိုးသွားခြင်းကဲ့သို့သော အဆစ်များ ပျက်စီးပါက ပခုံးအဆစ်အပါအဝင် အဆစ်အမျိုးမျိုးရှိ ယိုယွင်းနေသော အရိုးများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ရန်အတွက် ခန္ဓာကိုယ်မှ ကယ်လ်စီယမ်ကို ထုတ်ယူမည်ဖြစ်သည်။ အရိုးပေါ် ကစီယမ် သို့မဟုတ် ကယ်လ်စီယမ် ဖြစ်သွားသည်အထိ ရလဒ်အနေဖြင့် ပခုံးအဆစ်၏ အရွတ်များပေါ်တွင် အရိုးများ ကြီးထွားလာသည်။ နာကျင်မှုဝေဒနာကို ဖြစ်စေတယ်။ ပခုံးအဆစ်များတွင် ဤပုံမမှန်ဖြစ်လျှင် မယုံပါနဲ့ တစ်ယောက်တည်း ထားလိုက်ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နေ့စဉ်ဘ၀ကို ပိုမိုခက်ခဲစေသည်။ အမြန်ကုသမှုခံယူရန် ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်သည်။
ပခုံးနာကျင်ခြင်း၊ လက်နှစ်ဖက်ကို အပေါ်သို့မတင်နိုင်ခြင်း
ပခုံးနာခြင်း ဟာ အဖြစ်များတဲ့ ပြဿနာဖြစ်ပြီး အကြောင်းအရင်းများစွာကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ နာကျင်မှု၏အကြောင်းရင်းမှာ ပခုံးအဆစ်ကိုယ်တိုင်ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ပြဿနာတစ်ခုကြောင့် သို့မဟုတ် ပခုံးမတည်မငြိမ်ဖြစ်ခြင်း (Instability pain) သို့မဟုတ် လည်ပင်း၊ ရင်ဘတ် သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်ကဲ့သို့သော အခြားနေရာတစ်ခုတွင် နာကျင်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ရောဂါတစ်ခုစီတွင် နာကျင်မှုသည် တူညီနိုင်သည် သို့မဟုတ် ကွဲပြားနိုင်သည်။
သို့သော် ပခုံးနာခြင်း၏ အဖြစ်များသော အကြောင်းရင်းများမှာ အေးခဲနေသော ပခုံး၊ ပခုံးမတည်မငြိမ်ဖြစ်မှု၊ အဆစ်အမြစ်ရောင်ရမ်းခြင်း၊ လှည့်ပတ်မျက်ရည်များ နှင့် impingement syndrome) စသည်တို့ဖြစ်သည်။
သို့သော် အရိုးပွရောဂါသည် သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ အရိုးများ ယိုယွင်းလာခြင်း၊ အက်ကွဲခြင်း သို့မဟုတ် ကွဲသွားသောအခါတွင် ခန္ဓာကိုယ်မှ ကယ်လ်စီယမ်ကို အသုံးပြုပြီး ထိုအရိုးများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ရန်အတွက် သဘာဝမဟုတ်သော ကယ်လ်စီယမ်ကို အရိုးများပြန်လည်ထုတ်လုပ်ခြင်းဟုခေါ်သည်။ ဒါက ခန္ဓာကိုယ်မှာရှိတဲ့ အရိုးတိုင်းမှာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ပခုံးအဆစ်ရှိ အရွတ်များပေါ်တွင် အရိုးများ ကြီးထွားလာသည်။
ပခုံးအဆစ်ရှိ အရွတ်ပေါ်ရှိအရိုးများ ကြီးထွားခြင်းနှင့် အရွတ်ပေါ်ရှိ ကယ်လ်စီဖီးအရွတ်ရောင်ခြင်း (Calcific Tendonitis) တို့ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။
၁) ခန္ဓာကိုယ်နှင့် ပခုံးအဆစ်များ ယိုယွင်းခြင်း။
ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ အရိုးတွေ အပါအဝင် ခန္ဓာကိုယ်က ယိုယွင်းလာလို့ပါပဲ။ ခန္ဓာကိုယ်သည် အရိုးများ ကြီးထွားလာသည်အထိ ချည်နှောင်ရန် စေးရည်များကို ဖန်တီးသည်။ ကတ္တရာစေးသည် ပုံမှန်အရိုးမှ ပေါက်လာလိမ့်မည်။ ထို့နောက် အရိုးအောက်ခြေရှိ အရွတ်ကို ဖိသည်။ အသက် ၅၀ နှစ်နှင့်အထက် အုပ်စုများတွင် အများဆုံးတွေ့ရသည်။
2) အသုံးပြုရခြင်းအကြောင်းရင်း
- ပခုံးအဆစ်ကို ထိခိုက်စေတဲ့ အလုပ် က ကြွက်သားနဲ့ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ အရွတ်ကို စုတ်ပြဲစေပြီး အနာကျက်စေတယ်။ ထို့နောက် ခန္ဓာကိုယ်သည် ဒဏ်ရာရရှိသောနေရာကို ချိတ်ဆက်ရန် စေးရည်ကို ဖန်တီးရန် ကြိုးစားသည်။ နာတာရှည် ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်စေတယ်။
- ပခုံးအဆစ်များအသုံးပြုရာတွင် များစွာလိုအပ်သော အားကစားများ ဖြစ်သည့် အလေးမလေ့ကျင့်ခန်း၊ တင်းနစ်၊ ကြက်တောင်၊ စသည်တို့ဖြစ်သည်။
3) ပခုံးအရွတ် ဆုတ်ခြင်း။
rotator cuff tear သည် ပခုံးအဆစ်၏အရွတ်နှင့် scapula ၏ထိပ်ဖျားကြား ပွတ်တိုက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ သင့်လက်မောင်းကို ဦးခေါင်းထက်တွင် မကြာခဏ မြှောက်ထားစဉ်၊ အထူးသဖြင့် သင်၏လက်များကို မြင့်တင်လိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် သင့်လက်များကို ဖြန့်လိုက်သည့်အခါတွင် နာကျင်မှုကို ခံစားရတတ်ပါသည်။ ရလဒ်က အရွတ်များ ယိုယွင်းလာမည်။ နောက်ဆုံးတွင်၊ ၎င်းသည် ပခုံးကို ဖုံးအုပ်ထားသော အရွတ်များကို စုတ်ပြဲစေနိုင်သည်။
ပထမတော့ လူနာဟာ ပခုံးရဲ့ ရှေ့နဲ့ နံဘေးမှာ နာကျင်နေလိမ့်မယ်။ အများစုမှာ ညဘက်တွင် ပခုံးနာခြင်း ရာဇဝင်ရှိသည်။ နှင့် ထိခိုက်မိသော နံဘေးတွင် လှဲလျောင်းသောအခါ ပြင်းထန်စွာ နာကျင်ခြင်း။ ပြင်းထန်သောအဆင့်တွင် အရွတ်စုတ်ပြဲခြင်းကိုလည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ သင်၏လက်များကို အားနည်းစေပါ။ လက်များကို မြှောက်ရန် ခက်ခဲခြင်း။
4) အေးခဲပခုံးရောဂါ
Frozen shoulder သည် အသက် 50 နှင့် 60 ကြားတွင် အဖြစ်များပါသည်။ အမျိုးသားများထက် အမျိုးသမီးများတွင် ပိုအဖြစ်များပါသည်။ အကြောင်းရင်းကတော့ ပခုံးအဆစ်အမြှေးပါးရောင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်တော့ ပခုံးအဆစ်မှာ အဆစ်တွေ ပေါ်လာတယ်။ ပခုံးအဆစ်တွေကို လှုပ်ရှားမှုနည်းစေတယ်။ လက်မောင်းရိုးကျိုးခြင်းများတွင် အဖြစ်များသည်။ ယင်းကြောင့် လူနာ၏ လက်များကို လှုပ်ရှားနိုင်မှု လျော့နည်းစေသည်။ ဤအခြေအနေနှစ်ခုစလုံးတွင်၊ လူနာသည် ပခုံးအဆစ်များတွင် အလားတူနာကျင်မှုကိုခံစားရသည်။ မင်းလက်တွေကို နောက်ကျောကနေ ဖြတ်မကူးနိုင်မချင်း။ ချိတ်ကို နောက်ကျောမှာ ချိတ်လို့မရဘူး။ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများလုပ်ရန် ခက်ခဲခြင်း။ ထို့ကြောင့် မည်သည့်အရာများ မည်သည် မူမမှန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ကို ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် ပခုံးအထူးကုဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပါသည်။
့
ပခုံးအဆစ်ရှိ အရွတ်များပေါ်တွင် အရိုးကြီးထွားမှုကို ကုသပါ။
ကနဦးကုသမှု ဆရာဝန်များသည် ရောဂါလက္ခဏာများကို အခြေခံ၍ ရောဂါရှာဖွေပေးလိမ့်မည်။ သမိုင်းယူခြင်း။ နှင့်ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာစစ်ဆေးမှု ပခုံးအတွင်း အရွတ်များ ယိုယွင်းခြင်း သို့မဟုတ် ကွဲထွက်ခြင်းကို ရှာဖွေရန် အရိုးများ မူမမှန်မှုများကို ရှာဖွေရန် X-ray ကဲ့သို့သော ရောဂါရှာဖွေမှုကို အတည်ပြုရန် အခြားစမ်းသပ်မှုများနှင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ၎င်းသည် ပခုံးအဆစ်ပတ်ပတ်လည်ရှိ အရိုးနုနှင့် တစ်ရှူးများ၏ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ကောင်းစွာပေးစွမ်းနိုင်သည်။
ကုသမှုကို အဓိက ပုံစံ 2 မျိုး ခွဲခြားထားပါသည်။
1) ခွဲစိတ်ကုသရန်မလိုအပ်ပါ။ လူနာသည် ကနဦးအဆင့်တွင် ပခုံးအဆစ်အရွတ်များပေါ်တွင် အရိုးများ ကြီးထွားနေပါသည်။ ပခုံးအဆစ် စုတ်ပြဲခြင်း စသည့် လက္ခဏာများ မတွေ့ရပေ။ ဆေးသောက်ခြင်း၊ ထိုးဆေးပေးခြင်း သို့မဟုတ် ကာယကုထုံးပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ပခုံးအဆစ်ကို ထိခိုက်စေသော လှုပ်ရှားမှုများကို လျှော့ချခြင်းနှင့်အတူ၊ လှုပ်ရှားမှုမရှိစေရန် ကြွက်သားများ သန်မာလာစေရန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။ တချို့ကိစ္စတွေက သက်သာဖို့ အချိန်တိုတောင်းတယ်။ အချို့လူများသည် ကုသ၍မရနိုင်ဘဲ နာကျင်မှုကို ခံစားနေကြရသည်။ နည်းလမ်းတွေ အကုန်လုပ်ပြီးရင် မသက်သာသေးရင် ခွဲစိတ်ဖို့ လိုပါလိမ့်မယ်။
2) Laparoscopic ခွဲစိတ်မှု ယနေ့ခေတ်တွင် ဆေးပညာနယ်ပယ်သည် ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်လာပါသည်။ ခွဲစိတ်မှုက အရင်တုန်းကလို ကြောက်စရာမဟုတ်တော့ဘူး။ laparoscopic ခွဲစိတ်မှုနည်းပညာသည် ကြီးမားသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ Minimally Invasive Surgery (MIS ) သည် လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ပခုံးအဆစ်နာရောဂါအတွက် လက်ခံထားသော ကုသမှုစံနှုန်းဖြစ်သည်။ ပခုံးအဆစ်အရွတ်များပေါ်ရှိ အရိုးများကြီးထွားနေသူများအတွက် သင့်တော်ပါသည်။ ပခုံးအရွတ် စုတ်ပြဲခြင်း စတဲ့ ပြဿနာတွေလည်း ကြုံရတတ်ပါတယ်။ ခွဲစိတ်ဒဏ်ရာကို သေးငယ်အောင် ကူညီပေးသည်။ အနီးနားရှိ တစ်ရှူးများ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းကို လျှော့ချပါ။ သွေးဆုံးရှုံးမှုအနည်းငယ် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ကူးစက်နိုင်ခြေ နည်းပါတယ်။ ယခင်က အဖွင့်ခွဲစိတ်မှုမှ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို လျှော့ချပေးပြီး Arthroscopic MIS နည်းပညာဖြင့် ပခုံးအရွတ်ပေါ်ရှိ အရိုးများကို ပြန်လည်ပုံဖော်ပေးနိုင်သည်။ စုတ်ပြဲနေသော အရွတ်များကို ချောမွေ့စေရန် ခွဲစိတ်ခြင်း။ စုတ်ပြဲနေသော ပခုံးအရွတ်ကို ပြုပြင်ရန် ချုပ်လုပ်သည်။ မူလအကြောင်းအရင်းအတွက် ကုသနည်းဟု ယူဆပါသည်။ လူနာသည် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ပထမရက် သို့မဟုတ် ဒုတိယရက်မှ ပခုံးကို ရွှေ့ရန် ကိုယ်ကာယလေ့ကျင့်ခန်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ပခုံးရှိ အရွတ်ငယ်တစ်ခုကို ချုပ်ရန် ကျယ်ပြန့်သော ခွဲစိတ်မှုလိုအပ်သော ရိုးရာခွဲစိတ်မှုမှ ဒဏ်ရာများကို လျှော့ချပေးသည်။ ဒဏ်ရာပျောက်ကင်းရန် ရက်သတ္တပတ်များစွာကြာပြီး လူနာသည် စတင်လှုပ်ရှားသည်။ Laparoscopic ခွဲစိတ်မှုတွင် ပြဿနာဧရိယာတွင် မှန်ကန်သောအနေအထားဖြင့် ကြီးထွားလာသောအရိုးထဲသို့ ကင်မရာထည့်သွင်းရန်အတွက် အပေါက်ငယ်တစ်ခုသာ တူးဖော်ခြင်းတွင် ပါဝင်ပါသည်။ လူနာသည် အချိန်အတော်ကြာ ဆေးရုံမတက်ဘဲ ပခုံးအဆစ်များ ပြန်လည်လှုပ်ရှားလာသည်။
့
ကြိမ်နှုန်းမြင့်သောလှိုင်းဖြင့် နာကျင်မှုကို ကုသပါ။
လည်းရှိတယ်။ ကြိမ်နှုန်းမြင့် ရှော့ခ်လှိုင်းကုထုံး (Radial shockwave) သည် ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ပခုံးအရွတ်များနှင့် ကြွက်သားများတွင် tartar များစုပုံခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော နာကျင်မှုအတွက် ကုသမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကယ်လ်စီယမ်ကို ချေဖျက်ရာတွင် ထိရောက်မှု တိုးစေသည်။ နှင့် သွေးလည်ပတ်မှု လုပ်ငန်းစဉ်ကို တိုးစေသည်။ ရှော့ခ်လှိုင်းများသည် ခန္ဓာကိုယ်ပြင်ပမှ ပစ်မှတ်နေရာသို့ ကူးစက်နိုင်သည်။ ပခုံးမှာရှိတဲ့ ကြွက်သားတွေနဲ့ တစ်ရှူးတွေကို သန်မာစေတဲ့အပြင် ကူညီပေးတယ်။ ရောင်ရမ်းမှုကိုလည်း လျှော့ချပေးပါတယ်။ နှင့် ပခုံးအဆစ်များ၏ ရွေ့လျားမှုအကွာအဝေးကို တိုးမြှင့်ကာ ပုံမှန်အနီးသို့ အမြန်ပြန်သွားပါ။
ပခုံးအဆစ်အရွတ်များပေါ်ရှိ အရိုးများကြီးထွားမှုကို တားဆီးပေးသည်။
ပခုံးအဆစ်များပေါ်ရှိ အရိုးအရွတ်များ ကြီးထွားမှုကို လျှော့ချရန် ကာကွယ်ခြင်း။ ဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
- သင့်ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်ကို အလွန်အကျွံမတက်ပါစေနှင့်။ အမျိုးမျိုးသော အရာများကို ထိခိုက်စေလိမ့်မည်။
- အစားအသောက်ကို အချိုးအစားမှန်ကန်စွာစားပါ။ အထူးသဖြင့် ပရိုတင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သစ်သီးဝလံများ။
- လေ့ကျင့်ခန်း မှန်မှန်လုပ်ပါ။ ဒါပေမယ့် ကခုန်ခြင်း သို့မဟုတ် လက်နှစ်ဖက်ကို နောက်ပြန်လှည့်ခြင်းကဲ့သို့သော လေ့ကျင့်ခန်းများကို မလုပ်သင့်ပါဘူး။ ဒါက ပခုံးအရွတ်တွေကို ပိုအလုပ်လုပ်စေနိုင်ပါတယ်။ ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် မျက်ရည်ထွက်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
အဝလွန်သူများ သို့မဟုတ် သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် သင့်လျော်သော လေ့ကျင့်ခန်းဖြစ်သည်။ ချွေးထွက်များလောက်အောင် 15 မိနစ်ခန့် လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ ပခုံးဆစ်ကို ဖြည်းညှင်းစွာ ဆန့်ထုတ်ခြင်းဖြင့် နံရံကိုတက်ရန် လက်များကို အသုံးပြုခြင်း၊ နံပါတ်တုတ်ကခုန်ခြင်း၊ တရုတ်လက်ဝှေ့ထိုးခြင်း စသည်ဖြင့် ပခုံးအဆစ်များ၏ ရွေ့လျားမှုကို တိုးမြှင့်ပေးမည်ဖြစ်သည်။
ဒါမှမဟုတ် အားကစားသမားတစ်ယောက်အနေနဲ့ အားကစားအမျိုးအစားတစ်ခုစီအတွက် ခန္ဓာကိုယ်ကို နွေးထွေးစေမယ့် နည်းလမ်းတွေ ရှိပါလိမ့်မယ်။ ဒါကို အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ မှန်မှန်ကန်ကန်နဲ့ ပုံမှန်လုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် သင့်ပခုံးအဆစ်တွေမှာ နာကျင်ခံစားရရင်၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသရန် အထူးကုဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်သည်။ နာတာရှည်ဖြစ်နိုင်တဲ့ ဒဏ်ရာတွေကို ကာကွယ်ပါ ။
