ကလေးများတွင် အကျပ်တက်ရောဂါ (Pediatric Epilepsy) သည် မကြာခဏတွေ့ရသော အာရုံကြောစနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး မိဘများအတွက် အလွန်စိုးရိမ်စေတတ်ပါသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ကနဦးအဆင့်ကတည်းက စစ်ဆေးအတည်ပြုခြင်းကို နားလည်ထားခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးပြီး၊ ကုသမှုအောင်မြင်နိုင်ခြေကို တိုးမြှင့်ပေးသည့်အပြင် ကလေး၏ ရေရှည်ဘဝအရည်အသွေးကိုလည်း ပိုမိုကောင်းမွန်စေပါသည်။
ကလေးများတွင် အကျပ်တက်ရောဂါ ဆိုတာဘာလဲ
ကလေးများတွင် အကျပ်တက်ရောဂါ ဆိုသည်မှာ ဦးနှောက်တွင် လျှပ်စစ်လှိုင်းများ မမှန်ကန်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကြောင့် ကလေးတွင် အကျပ်တက်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည့် အခြေအနေ ဖြစ်ပါသည်။ ကလေးများတွင် အကျပ်တက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနှုန်းသည် လူဦးရေ ၁,၀၀၀ ယောက်လျှင် ၃.၅ – ၇.၂ ခန့် တွေ့ရပြီး၊ ဤရောဂါသည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ သင်ယူမှု၊ လူမှုဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ခံစားမှုတို့အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ပါသည်။ မှန်ကန်စွာ အတည်ပြုစစ်ဆေးမခံရသေးသော်လည်းကောင်း၊ သင့်လျော်စွာ စောင့်ရှောက်ကုသမခံရသေးသော်လည်းကောင်း ဦးနှောက်ထိခိုက်မှု ပိုမိုတိုးလာနိုင်ပါသည်။
အကျပ်တက်ရောဂါ ဘာကြောင့်ဖြစ်သလဲ၊ ကလေးက ဘာကြောင့် တင်းကျပ်ကာ အကျပ်တက်တာလဲ
ကလေးအကျပ်တက်ခြင်းသည် ဘာကြောင့်ဖြစ်သလဲဆိုသော် လက်ရှိအခြေအနေအရ ဦးနှောက်၏ လုပ်ဆောင်မှု မမှန်ကန်စေသော အချက်များ အများအပြားရှိကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်သော ကလေးများတွင်ပင် ဤအခြေအနေကို တွေ့နိုင်ပါသည်။ အများဆုံးတွေ့ရသော အကြောင်းရင်းများကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။
- မျိုးဗီဇဆိုင်ရာ မမှန်ကန်မှု: ဦးနှောက်၏ ဖွဲ့စည်းပုံ သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်မှုအပေါ် တိုက်ရိုက် သက်ရောက်စေပါသည်
- ဦးနှောက်ဖွဲ့စည်းပုံ မမှန်ကန်မှု:ဥပမာ မွေးကတည်းက ဦးနှောက်တစ်ရှူး ဖွံ့ဖြိုးမှု မမှန်ခြင်း၊ ဦးနှောက်အတွင်း အဖုအကျိတ်၊ သို့မဟုတ် သွေးကြောမမှန်ကန်မှုများ
- မွေးဖွားမီနှင့် မွေးဖွားစဉ် ဖြစ်ပွားနိုင်သော ပြဿနာများ: ဥပမာ မွေးဖွားစဉ် အောက်ဆီဂျင်မလုံလောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝန်အတွင်း ကူးစက်ရောဂါများ
- ကိုယ်ခံအားစနစ်မှ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်ကို တိုက်ခိုက်သောရောဂါများနှင့် ဦးနှောက်ကူးစက်ရောဂါများ: ဦးနှောက်ရောင်ရမ်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြဿနာများလည်း ပါဝင်ပါသည်
- အကြောင်းရင်းမသိရသည့်အခြေအနေ: လူနာစုစုပေါင်း၏ တစ်ဝက်နီးပါးတွင် တွေ့ရနိုင်ပါသည်
ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေကို ကလေးအကျပ်တက်ရောဂါလို့ ခေါ်နိုင်သလဲ
ကလေးတွင် အကျပ်တက်လက္ခဏာများသည် အမျိုးမျိုးကွဲပြားနိုင်ပြီး၊ ဦးနှောက်အတွင်း မမှန်ကန်သော လျှပ်စစ်လှိုင်း စတင်ဖြစ်ပေါ်ရာနေရာပေါ် မူတည်ပါသည်။ မိဘများအနေဖြင့် ကလေး၏ အမူအကျင့်ကို အမြဲတမ်း သတိထားကြည့်ရှုသင့်ပါသည်။ မျက်လုံးလွင့်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်း၊ ခေါ်လျှင် မသိသကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ထူးခြားသော အမူအကျင့်များကို ထပ်တလဲလဲ ပြုလုပ်နေပါက ရောဂါ၏ ကနဦးလက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သံသယရှိသင့်ပါသည်။ အကျပ်တက်ရောဂါအမျိုးအစားများကို စတင်ဖြစ်ပေါ်ရာနေရာအပေါ် မူတည်၍ အဓိက ၃ မျိုး ခွဲနိုင်သော်လည်း အခြေခံအားဖြင့် စောင့်ကြည့်နိုင်သော လက္ခဏာအဖြစ် ၂ မျိုးအဖြစ် ခွဲတတ်ကြပါသည်။
၁။ အပိုင်းလိုက် (တစ်နေရာတည်း) အကျပ်တက်ခြင်း
လက္ခဏာသည် အကျပ်တက်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်ရာ ဦးနှောက်အပိုင်းပေါ် မူတည်ပါသည်။ လှုပ်ရှားမှုကို ထိန်းချုပ်သည့်နေရာတွင် စတင်ပါက ကိုယ်ခန္ဓာအပိုင်းတစ်ခုခု၏ ကြောတင်းကျပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြွက်သားလှုပ်ကန်ခြင်း ပေါ်လာနိုင်ပါသည်။ အာရုံခံစားမှုကို ထိန်းချုပ်သည့်နေရာတွင် စတင်ပါက မေ့နာခြင်း သို့မဟုတ် မမှန်ကန်သော နာကျင်မှု ခံစားရနိုင်ပါသည်။ ဤအခြေအနေတွင် လူနာက သတိရှိနေနိုင်သလို သတိအာရုံလည်း လျော့နည်းနိုင်ပါသည်။
၂။ ဦးနှောက် နှစ်ဖက်လုံး တပြိုင်နက်ဖြစ်သော အကျပ်တက်ခြင်း
မိဘများအတွက် ရင်းနှီးသော ပုံစံဖြစ်ပြီး၊ ဥပမာ ကိုယ်တစ်ခန္ဓာလုံး တင်းကျပ်ကာ လှုပ်ကန်ခြင်း သို့မဟုတ် မျက်လုံးလွင့်သကဲ့သို့ အကျပ်တက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါသည်။ ကလေးသည် တိတ်တိတ်ငြိမ်ငြိမ် ဖြစ်သွားပြီး ခေါ်လျှင် မတုံ့ပြန်တော့ကာ မျက်လုံးလွင့်နေသူတစ်ယောက်လို ဖြစ်တတ်ပါသည်။ ထို့အပြင် ခန္ဓာကိုယ်ပျော့ကျသွားခြင်း၊ အံ့အားသင့်သလို လှုပ်ကန်ခြင်း စသည်တို့လည်း ပါဝင်နိုင်ပါသည်။
၃။ စတင်ဖြစ်ပေါ်ရာနေရာ မသိရသော အကျပ်တက်ခြင်း
လက်ရှိအခါ အကျပ်တက်ရောဂါ၏ အတည်ပြုစစ်ဆေးခြင်းနှင့် ကုသမှု
တိကျမှန်ကန်သော အတည်ပြုစစ်ဆေးခြင်းသည် ကုသမှု၏ အရေးအကြီးဆုံးအချက် ဖြစ်ပါသည်၊ အကြောင်းမှာ ဆရာဝန်က အကြောင်းရင်းနှင့် ဦးနှောက်အတွင်း မမှန်ကန်သောနေရာကို ထင်ရှားစွာ ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်စေရန် ဖြစ်ပါသည်။ ဆရာဝန်သည် အသေးစိတ် ရောဂါရာဇဝင်မေးမြန်းခြင်းမှ စတင်ပြီး၊ ခေတ်မီ စစ်ဆေးကိရိယာများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုရန် စဉ်းစားနိုင်ပါသည်၊ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။
- ဦးနှောက်လျှပ်စစ်လှိုင်း စစ်ဆေးခြင်း (EEG): အကျပ်တက်ပုံစံအမျိုးအစားကို အတည်ပြုပြီး ဦးနှောက်ထဲတွင် အကျပ်တက်မှု ဖြစ်ပေါ်ရာနေရာကို ဖော်ပြရန်
- MRI Brain နှင့် CT Scan စစ်ဆေးခြင်း: အကျပ်တက်ရောဂါ၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်နိုင်သော ဦးနှောက်ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ မမှန်ကန်မှုများကို ရုပ်ပုံဖြင့် ရှာဖွေရန်
- PET Scan နှင့် SPECT စစ်ဆေးခြင်း: ယေဘုယျစစ်ဆေးမှုများဖြင့် မရှင်းလင်းသော အကျပ်တက်မှု စတင်နေရာကို သတ်မှတ်ရာတွင် ကူညီရန်
- အဆင့်မြင့် စစ်ဆေးကိရိယာများ အသုံးပြုခြင်း: ဥပမာ 24-Hour Video EEG Monitoring သို့မဟုတ် VEEG ကို အသုံးပြု၍ ဦးနှောက်လှိုင်းအချက်အလက်ကို ဆက်တိုက် မှတ်တမ်းတင်ရန်
- ဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးမှုများ ဥပမာ သွေးဓာတုစစ်ဆေးခြင်း သို့မဟုတ် မျိုးဗီဇစစ်ဆေးခြင်း
ကုသမှုအပိုင်းတွင် ဆရာဝန်သည် အဓိကနည်းလမ်းအဖြစ် အကျပ်တက်တားဆေးများကို စတင်အသုံးပြုမည်ဖြစ်ပြီး လူနာ ၇၀% ခန့်တွင် လက္ခဏာကို ကောင်းစွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် ဆေးမတုံ့ပြန်သောအမှုများတွင် ဆရာဝန်က အခြားရွေးချယ်စရာများကို စဉ်းစားနိုင်သည်၊ ဥပမာ ကီတို အစာအာဟာရထိန်းချုပ်မှု (Ketogenic Diet)၊ အာရုံကြောလှုံ့ဆော်ကိရိယာ ထည့်သွင်းခြင်း (VNS) သို့မဟုတ် ဦးနှောက်ခွဲစိတ်ကုသခြင်း ဖြင့် အကျပ်တက်မှု စတင်နေရာကို တိကျစွာ ဖယ်ရှားရန်
ကလေး တင်းကျပ်ကာ အကျပ်တက်နေချိန်တွင် အခြေခံအရေးပေါ်အကူအညီ ပေးပုံအဆင့်များ
ကလေးတွင် အကျပ်တက်လက္ခဏာတွေ့ရှိပါက အရေးအကြီးဆုံးက စိတ်တည်ငြိမ်ပြီး အခြေခံအရေးပေါ်အကူအညီ ပေးခြင်းဖြစ်ပါသည်၊ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။
- သတိရှိပါ
- နေရာအခြေအနေကို လုံခြုံအောင် ပြုလုပ်ပါ: ကလေးကို မြေပြင်ပေါ်တွင် လှဲအိပ်စေပြီး ကျယ်ဝန်းသောနေရာတွင် ထားကာ ချွန်ထက်သောပစ္စည်းများမှ အဝေးထားပါ
- မှန်ကန်သော အိပ်ရာနေရာ: အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဖွင့်ပေးရန်နှင့် ချောင်းဆိုးပိတ်ဆို့ခြင်း (အစာအညစ်အကြေး ဝင်ခြင်း) မဖြစ်စေရန် ကလေးကို မျက်နှာကို တစ်ဘက်လှည့်ကာ ဘေးတစောင်းအနေအထားဖြင့် လှဲထားပါ
- ပါးစပ်ကို မဖွင့်ခိုင်းပါနှင့်: ကလေး၏ ပါးစပ်ထဲသို့ မည်သည့်ပစ္စည်းမျိုးကိုမှ မထည့်ပါနှင့်၊ လျှာကိုကိုက်မိမည် စိုးရိမ်၍ ပါးစပ်ကို မဖြုတ်ဖွင့်ရန် မကြိုးစားပါနှင့်။ သွားကျိုးခြင်း သို့မဟုတ် ပစ္စည်းက အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့စေနိုင်ပါသည်
- စောင့်ကြည့်ပြီး အချိန်ကို မှတ်ပါ: အကျပ်တက်ချိန်ကြာချိန်ကို မှတ်တမ်းတင်ပါ။ ၅ မိနစ်ကျော်ကြာအောင် အကျပ်တက်နေပါက သို့မဟုတ် သတိမရသေးဘဲ ထပ်မံအကျပ်တက်ပါက ဆေးရုံသို့ ချက်ချင်း ပို့ဆောင်သင့်ပါသည်
Bangkok Hospital တွင် ကလေးအကျပ်တက်ရောဂါကို စိတ်ချမ်းသာစွာ စောင့်ရှောက်ကုသနိုင်ပါသည်
ကလေးအကျပ်တက်ရောဂါသည် မိဘများနှင့် အုပ်ထိန်းသူများက မလျစ်လျူရှုသင့်သော အခြေအနေဖြစ်ပါသည်၊ အကြောင်းမှာ ကလေးမသိသလိုနဲ့ လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ မမှန်ကန်မှုများကို စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် အမြန်ဆုံး ဆရာဝန်ကို တွေ့ဆုံစေပြီး Bangkok Hospital ၏ ကလေးဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြော အကျပ်တက်ရောဂါဌာန (Epilepsy, Neurology, Pediatric Brain Center) တွင် ကုသမှုခံယူရန် အရေးကြီးပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့တွင် ကလေးအာရုံကြောဗေဒ အထူးကုဆရာဝန်များနှင့် အတွေ့အကြုံရှိသော ဘာသာရပ်ပေါင်းစုံဆိုင်ရာ ဆရာဝန်အဖွဲ့များ ရှိပြီး၊ ဦးနှောက်လျှပ်စစ်လှိုင်း စစ်ဆေးနည်းပညာ (Video EEG Monitoring Unit) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်သဖြင့် ၂၄ နာရီပတ်လုံး စစ်ဆေးကုသခြင်းနှင့် လက္ခဏာစောင့်ကြည့်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ နီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သည့် ကျွမ်းကျင်ဆရာဝန်အဖွဲ့၏ စောင့်ရှောက်မှုရရှိခြင်းသည် ကလေး၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အားပေးကူညီပေးပြီး ရေရှည်ဘဝအရည်အသွေးကိုလည်း ထိန်းသိမ်းပေးနိုင်သဖြင့် ကလေးငယ်သည် အကျပ်တက်ရောဂါကြောင့် ဒုက္ခမခံရဘဲ အသက်အရွယ်နှင့် ကိုက်ညီစွာ ကြီးထွားနိုင်ပါသည်။
- ဆရာဝန်ရှာဖွေရန်: https://www.bangkokhospital.com/th/bangkok/doctor
- ချိန်းဆိုရန်: https://www.bangkokhospital.com/th/bangkok/appointment/step1
- ဆက်သွယ်ရန်: https://www.bangkokhospital.com/th/bangkok/contact
ထပ်မံမေးမြန်းလိုပါက
ကလေးဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြော အကျပ်တက်ရောဂါဌာန
Bangkok Hospital
ကလေးအကျပ်တက်ရောဂါနှင့် ပတ်သက်၍ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
ကလေးမှာ ဖျားမနေဘဲ အကျပ်တက်တယ်ဆိုရင် ဘာကြောင့်ဖြစ်နိုင်သလဲ
ဖျားနာခြင်းမရှိဘဲ အကျပ်တက်ခြင်းသည် အချက်အလက်များစွာကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်၊ ဥပမာ မျိုးဗီဇဆိုင်ရာ မမှန်ကန်မှု၊ ဦးနှောက်ဖွဲ့စည်းပုံ မမှန်ကန်မှု သို့မဟုတ် ဦးနှောက်အတွင်း အနာရောဂါအမာရွတ်/ရောဂါပျက်စီးမှု (lesion) ရှိခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အမှန်တကယ် အကြောင်းရင်းကို သတ်မှတ်နိုင်ရန် အထူးကုဆရာဝန်ထံမှ အတည်ပြုစစ်ဆေးမှု လိုအပ်ပါသည်။
ကလေးအကျပ်တက်ရောဂါကို လုံးဝပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်ပါသလား
လူနာအများစု ၇၀% ခန့်တွင် မှန်ကန်ပြီး အမြန်အတည်ပြုစစ်ဆေးနိုင်ပါက အကျပ်တက်တားဆေးကို ဆက်တိုက် သောက်သုံးခြင်းဖြင့် လုံးဝပျောက်ကင်းစေနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် အကျပ်တက်လက္ခဏာကို ကောင်းစွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပါသည်။
ကလေးတွင် အကျပ်တက်တားဆေး အသုံးပြုခြင်းက ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ရှိပါသလား
လက်ရှိအကျပ်တက်တားဆေးများသည် လုံခြုံမှု မြင့်မားသော်လည်း အချို့သူများတွင် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဆရာဝန်သည် ကလေးတစ်ဦးချင်း၏ လက္ခဏာနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအပေါ် မူတည်၍ ဆေးအမျိုးအစားကို ရွေးချယ်ပြီး သောက်သုံးပမာဏကို အကောင်းဆုံးအဖြစ် ချိန်ညှိပေးပါမည်။
အကျပ်တက်ရောဂါရှိတဲ့ ကလေးက ပုံမှန်ဘဝနဲ့ နေနိုင်ပါသလား
ကလေးသည် ပုံမှန်ဘဝနှင့် လှုပ်ရှားမှုများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် အိပ်ရေးပျက်ခြင်းကဲ့သို့သော လှုံ့ဆော်အချက်များကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ပြီး၊ ရေကူးခြင်း သို့မဟုတ် မြင့်သောနေရာတွင် တက်ကာ လှုပ်ရှားခြင်းကဲ့သို့ အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော လှုပ်ရှားမှုများ လုပ်ဆောင်ချိန်တွင် မိဘ/အုပ်ထိန်းသူ၏ နီးကပ်စွာ စောင့်ရှောက်မှု အောက်တွင် ရှိသင့်ပါသည်။
ကလေးက အကျပ်တက်တာ မဟုတ်တာ မသေချာရင် ဘာလုပ်သင့်သလဲ
အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ ဖြစ်ပွားနေချိန် လက္ခဏာကို ဗီဒီယိုရိုက်ကူးမှတ်တမ်းတင်ပြီး ကလေးအာရုံကြော အထူးကုဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤအချက်အလက်သည် အတည်ပြုစစ်ဆေးခြင်းနှင့် တိကျသော ကုသမှုအစီအစဉ် ချမှတ်ရာတွင် အရေးကြီးသော အထောက်အကူဖြစ်ပါသည်။
