ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ (Nitrous Oxide) ဆိုတာဘာလဲ အန္တရာယ်နှင့် ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များအပေါ် သက်ရောက်မှုများ

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ သို့မဟုတ် Nitrous Oxide သည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်၍ တင်းကျပ်စွာ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်သာ အသုံးပြုရမည် ဖြစ်သော်လည်း ယနေ့ခေတ်တွင် ပျော်ရွှင်ဖျော်ဖြေရေးအတွက် မမှန်ကန်စွာ အသုံးပြုနေကြပြီး အထူးသဖြင့် ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်အုပ်စုတွင် တွေ့ရသည်။ ထိုကြောင့် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောစနစ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး မသန်စွမ်းဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် သေဆုံးခြင်းအထိ အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များအပြင် မိဘ/အုပ်ထိန်းသူများလည်း ရယ်မောဓာတ်ငွေ့က ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် ဖြစ်စေသော အန္တရာယ်များကို သတိထားနားလည်ထားရမည် ဖြစ်သည်

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ဆိုတာဘာလဲ

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ (Nitrous Oxide) ဆိုသည်မှာ အရောင်မရှိ၊ အနည်းငယ်ချိုမြိန်သလို အနံ့ရှိပြီး မီးမလောင်သော ဓာတ်ငွေ့ ဖြစ်သည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာတွင် သွားကုသမှုမပြုမီ နာကျင်မှုသက်သာစေသောဆေးအဖြစ်၊ ခွဲစိတ်မှုအချို့တွင် မေ့ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုကြပြီး အာနိသင်ပေါ်လွင်မှု မြန်ဆန်သည်။ ဆရာဝန်၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် အန္တရာယ်မဖြစ်စေရန် အောက်ဆီဂျင်နှင့် သင့်တော်သော အချိုးအစားဖြင့် ရောစပ်အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော် ဖျော်ဖြေရေးအတွက် အသုံးပြုရာတွင် ဘလွန်မှတစ်ဆင့် သို့မဟုတ် ဓာတ်ငွေ့ဘူးမှ တိုက်ရိုက်ရှူသွင်းလေ့ရှိသောကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အန္တရာယ်ရှိသည်

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ကို ရှူသွင်းလျှင် ဘာလက္ခဏာတွေ ဖြစ်နိုင်သလဲ

• မူးဝေခြင်း
• အပန်းဖြေသလို ခံစားရခြင်း
• လွယ်လွယ်ရယ်မောလာခြင်း

လက္ခဏာများသည် မိနစ်အနည်းငယ်သာ ကြာတတ်သဖြင့် ဆက်တိုက် အကြိမ်ကြိမ် ရှူသွင်းရန် ဖြစ်စေနိုင်သည်

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ အသုံးပြုပုံတွင် အများဆုံးတွေ့ရသည့် ပုံစံ

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ အသုံးပြုသူများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဓာတ်ငွေ့ဘူးမှ ဓာတ်ငွေ့ကို ဘလွန်ထဲ ထည့်ပြီးနောက် ဘလွန်မှတစ်ဆင့် ရှူသွင်းတတ်ကြသည်။ ဘလွန်ထဲထည့်ခြင်းက ဓာတ်ငွေ့ဘူးမှ တိုက်ရိုက်ထွက်လာသည့် ဖိအားနှင့် အအေးဓာတ်ကို လျော့ချပေးပြီး ဓာတ်ငွေ့ကို သိမ်းထားကာ အကြိမ်ကြိမ် ရှူသွင်းနိုင်စေသည်။ ကလေး သို့မဟုတ် ဆယ်ကျော်သက်များတွင် ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ အသုံးပြုနေပါက မိသားစု သို့မဟုတ် အုပ်ထိန်းသူများသည် အခန်းထဲ သို့မဟုတ် အိမ်ပတ်ဝန်းကျင်တွင် သေးငယ်သော ဓာတ်ငွေ့ဘူးများ၊ သေးငယ်သော Nitrous Oxide ဓာတ်ငွေ့တန့်ခ်များ၊ အသုံးပြုပြီးသား ဘလွန်များကို တွေ့ရှိနိုင်သည်

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့၏ အန္တရာယ်တွေက ဘာတွေလဲ

• အောက်ဆီဂျင်မလုံလောက်ခြင်း (Hypoxia) အများအပြား ရှူသွင်းပါက ခန္ဓာကိုယ်တွင် အောက်ဆီဂျင် မလုံလောက်နိုင်ပြီး ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ အန်ချင်ခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း၊ သွေးပေါင်နိမ့်ခြင်း၊ အကြောဆွဲခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ ပြင်းထန်ပါက ဦးနှောက်အောက်ဆီဂျင်မလုံလောက်မှုကြောင့် သေဆုံးနိုင်သည်
• အာရုံကြောစနစ်ကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေခြင်း အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဆက်တိုက် ရှူသွင်းပါက ဗီတာမင် ဘီ 12 ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေ၍ ဗီတာမင် ဘီ 12 မလုံလောက်သကဲ့သို့ လက္ခဏာများ ဖြစ်စေသည်။ လက်ချောင်း/ခြေချောင်းတွင် ထုံကျင်ခြင်း၊ အရေပြားပေါ်တွင် အပ်ထိုးသလို ခံစားရခြင်း၊ ကြွက်သားအားနည်းခြင်း၊ မှတ်ဉာဏ်ကျဆင်းခြင်း၊ အပြင်ဘက်အာရုံကြောများ ယိုယွင်းလာခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ပြီး ပြင်းထန်ပါက သေဆုံးနိုင်သည်။ အချိန်ကြာကြာ အသုံးပြုပါက အာရုံကြောစနစ် ထာဝရပျက်စီးမှု ဖြစ်နိုင်သည်
• စွဲလမ်းမှု ရယ်မောဓာတ်ငွေ့သည် ဦးနှောက်ရှိ ပျော်ရွှင်မှုဆိုင်ရာ စနစ် (Brain Reward System) တွင် ပြောင်းလဲမှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသဖြင့် ပြန်လည်အသုံးပြုချင်စိတ် ဖြစ်စေပြီး မိမိကိုယ်ကို မထိန်းနိုင်တော့နိုင်သည်။ နောက်ပိုင်းကာလတွင်; အသုံးပြုသူအချို့သည် အခြား မူးယစ်ဆေးဝါးမျိုးစုံကိုပါ တွဲဖက်သုံးစွဲလာနိုင်သည်

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ စွဲလမ်းမှုဖြစ်ပါက ကုသရေးလမ်းညွှန်

1. အရေးပေါ် ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်း တိုင်ပင်ပါ မူးယစ်ဆေးစွဲလမ်းမှု ကုသရေးကို ဆောင်ရွက်ရန်
2. ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ ရှူသွင်းမှုကြောင့် အားနည်းလာခြင်း ဖြစ်ပါက ဗီတာမင် ဘီ 12 ကို ကြွက်သားထဲ ထိုးဆေးပုံစံဖြင့် ရရှိသင့်ပြီး အလုံးစုံပေါင်းစည်းထားသော စောင့်ရှောက်ကုသမှုနှင့်အတူ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားကုသမှု (Physiotherapy) ကိုပါ တွဲဖက်ပြုလုပ်သင့်သည်

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့က ကလေးနှင့် ဆယ်ကျော်သက်들의 ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောစနစ်ကို ဘယ်လိုဖျက်ဆီးသလဲ

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ (Nitrous Oxide) သည် ဗီတာမင် ဘီ 12၏ လုပ်ဆောင်မှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပြီး အာရုံကြောအကာအလွှာ (myelin) ယိုယွင်းစေကာ အာရုံကြောစနစ်၏ ဆက်သွယ်မှုကို ထိရောက်မှုနည်းစေသည်။ ကလေးတွင် လမ်းလျှောက်မတည်ငြိမ်ခြင်း၊ ကြွက်သားအားနည်းခြင်း၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ပြန်လည်ဆုတ်ယုတ်ခြင်း၊ အာရုံစိုက်နိုင်မှုလျော့နည်းခြင်း၊ စိတ်ခံစားချက်ပြောင်းလဲခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဆက်တိုက်အသုံးပြုသူများတွင် အာရုံကြောစနစ် မသန်စွမ်းမှုအထိ ပြင်းထန်နိုင်ပြီး ပျက်စီးမှုသည် စုဆောင်းတိုးလာကာ တဖြည်းဖြည်း ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်သည်

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့က ကလေးနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များတွင် အကြောဆွဲခြင်း (seizure) အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသလား

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့သည် မသိမသာ ဦးနှောက်၏ မမှန်ကန်မှုများကို လှုံ့ဆော်နိုင်သည်။ လေဖြတ်ရောဂါ (epilepsy) ၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမဟုတ်ပေမယ့် အထူးသဖြင့် အကြောဆွဲခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ကလေးများတွင် ရယ်မောဓာတ်ငွေ့က အကြောဆွဲခြင်းကို ပိုလွယ်ကူစေခြင်း သို့မဟုတ် ဦးနှောက်လုပ်ဆောင်မှု မမှန်ကန်လာစေခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဥပမာ အားနည်းခြင်း၊ မှတ်ဉာဏ်ကျဆင်းခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်နိုင်ပြီး လက္ခဏာရှိပါက ဦးနှောက်ပျက်စီးမှုမတိုင်မီ ဆရာဝန်ထံ ချက်ချင်း သွားရောက်ရမည်

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ အသုံးပြုခြင်းက အလွန်ပြင်းထန်ပြီး အိပ်ရာမထနိုင်အောင် သို့မဟုတ် သေဆုံးမှုအထိ အန္တရာယ်ရှိနိုင်သလား

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ကို အလွန်အကျွံ အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဆက်တိုက် ရှူသွင်းခြင်းသည် အောက်ဆီဂျင်မလုံလောက်မှု၊ သတိလစ်ခြင်း သို့မဟုတ် သေဆုံးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ပိတ်လှောင်နေရာတွင် အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် အခြားပစ္စည်းများနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုခြင်းက ပိုမိုပြင်းထန်စေသည်။ ထို့အပြင် ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ အသုံးပြုသူများတွင် အပြင်ဘက်အာရုံကြောများ ပြင်းထန်စွာ ယိုယွင်း၍ လမ်းမလျှောက်နိုင်သလို အိပ်ရာပေါ်တွင်ပင် နေရသော လူနာဖြစ်သွားနိုင်ခြေရှိကြောင်းလည်း တွေ့ရှိထားသည်

မိဘ/အုပ်ထိန်းသူများက ကလေးနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များကို ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ အသုံးပြုမှုမှ မည်သို့ကာကွယ်နိုင်သလဲ

ရယ်မောဓာတ်ငွေ့ ရှူသွင်းခြင်းကို ကာကွယ်ရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ ကလေး သို့မဟုတ် ဆယ်ကျော်သက်များ အစကတည်းက မစတင်အသုံးပြုစေရန် ဖြစ်သည်။ မိဘ/အုပ်ထိန်းသူများသည် ရယ်မောဓာတ်ငွေ့၏ အန္တရာယ်နှင့် အန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်ခြေများကို ရှင်းပြပေးရမည်။ ထို့အပြင် အပြုအမူပြောင်းလဲမှုများကို စောင့်ကြည့်သင့်ပြီး ဥပမာ သင်ခန်းစာရလဒ်ကျဆင်းခြင်း၊ စိတ်ခံစားချက် မမှန်ကန်စွာ ပြောင်းလဲခြင်း၊ သံသယဖြစ်စရာ ကိရိယာပစ္စည်းများ တွေ့ရှိခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် ကြီးထွားမှုအတွက် အရေးကြီးသော အခြေခံဖြစ်သဖြင့် အာဟာရကောင်းမွန်သော အစားအစာ စားသုံးစေခြင်း၊ လုံလောက်စွာ အိပ်ရေးဝစွာ အနားယူစေခြင်း၊ ကောင်းမွန်သည့် ပတ်ဝန်းကျင် ဖန်တီးပေးခြင်းတို့ဖြင့် ကလေး/ဆယ်ကျော်သက်၏ ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးကို သန်မာအောင် စောင့်ရှောက်သင့်သည်

ကလေးရောဂါနှင့် ကလေးကျန်းမာရေးကို အထူးကျွမ်းကျင်စွာ စောင့်ရှောက်ကုသနိုင်သော ဆေးရုံ

ကလေးဆေးပညာဌာန Bangkok Hospital သည် အသက်အရွယ်တိုင်း၏ ကလေးရောဂါနှင့် ကလေးကျန်းမာရေးကို စောင့်ရှောက်ကုသရန် အဆင်သင့်ရှိပြီး အတွေ့အကြုံကြီးမားသော အထူးကုဆရာဝန်အဖွဲ့၊ ခေတ်မီကိရိယာများနှင့် နီးကပ်စွာ စောင့်ရှောက်အကြံပေးရန် အဆင်သင့်ရှိသော မျိုးစုံပညာရပ်ပေါင်းစည်းအဖွဲ့တို့ဖြင့် သေးငယ်သောကလေးများ ကျန်းမာသန်မာစေရန် ပံ့ပိုးပေးသည်

ကလေးရောဂါနှင့် ကလေးကျန်းမာရေးကို စောင့်ရှောက်ကုသရာတွင် ကျွမ်းကျင်သော ဆရာဝန်

ဒေါက်တာ.สุชาวดี หอสุวรรณ အာရုံကြောနှင့် ဦးနှောက်ဘက်ဆိုင်ရာ အထူးကု ကလေးဆရာဝန် ကလေးဆေးပညာဌာန Bangkok Hospital

ကိုယ်တိုင် ချိန်းဆိုရန်ဤနေရာကိုနှိပ်ပါ