ဆီးအဝါရောင်အရမ်းမဲခြင်းကို လူအများက နေ့စဉ်ဘဝတွင် ကိုယ်တိုင်သတိထားမိတတ်ပြီး အထူးသဖြင့် မနက်အိပ်ရာထပြီးနောက် သို့မဟုတ် တစ်နေ့လုံး အပြင်ဘက်တွင် အလုပ်လုပ်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ပို၍တွေ့ရတတ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ရေများများသောက်လာသည့်အခါ အရောင်က ပြန်လည်ဖျော့လာတတ်သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံမှာ မဲနေသည့်အရောင်က ရက်များစွာ ဆက်တည်နေတတ်ပြီး ပုံမှန်ရေဓာတ်လျော့ခြင်းသာလား သို့မဟုတ် အသည်းရောဂါ၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ ဆီးလမ်းကြောင်းရောဂါတို့၏ သတိပေးလက္ခဏာလားဆိုပြီး စိုးရိမ်စရာဖြစ်လာနိုင်သည်။ ဆီးအရောင်၏ အဓိပ္ပါယ်ကို နားလည်ထားခြင်းသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို သင့်တော်စွာဂရုစိုက်နိုင်ရန်နှင့် မည်သည့်အချိန်တွင် ဆရာဝန်ကို တွေ့သင့်သည်ကို သိရှိစေသည်
ဆီးအဝါရောင်အရမ်းမဲခြင်း ခန္ဓာကိုယ်ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း၏ သတိပေးအချက်
ဆီးအဝါရောင်အရမ်းမဲခြင်း ဆိုသည်မှာ ဆီးအရောင်က အမ်ဘာ (amber) သို့မဟုတ် ပျားရည်ရောင်ကဲ့သို့ အဝါရောင်ပြင်းထန်လာသည့် အခြေအနေကို ဆိုလိုသည်။ ဆီး၏ အဝါရောင်သည် ယူရိုခရုမ်း (Urochrome) ဟုခေါ်သော ပစ္စည်းကြောင့်ဖြစ်ပြီး ယင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ အဟောင်းသွေးနီဥများ ပျက်စီးချေမှုန်းမှု၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ကျောက်ကပ်သည် အညစ်အကြေးများကို စစ်ထုတ်ပြီး ရေဓာတ်ညီမျှမှုကို ထိန်းချုပ်ပေးသည်။ ခန္ဓာကိုယ်တွင် ရေဓာတ်လုံလောက်ပါက ဆီးသည် ဖျော့သွားပြီး အဝါဖျော့ရောင် ဖြစ်မည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ရေသောက်မလုံလောက်သောအခါ ကျောက်ကပ်က ရေကို ပြန်လည်စုပ်ယူမှု ပိုများလာသဖြင့် ဆီးသည် ထူထဲလာပြီး အရောင်လည်း မဲလာသည် ဆီးအဝါရောင်အရမ်းမဲခြင်းသည် အများအားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်က ရေလိုအပ်နေကြောင်း ပြောနေသည့် ပထမဆုံး သတိပေးချက်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ရေလုံလောက်အောင်သောက်ပြီးနောက်တောင် အရောင်မဖျော့လျော့ဘဲ ဆက်မဲနေသည် သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝါ၊ မျက်စိဝါ၊ ဆီးယားယံနာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခါးအနားကျောနာခြင်း စသည့် အခြားလက္ခဏာများ တွဲဖက်လာပါက အသည်း၊ ကျောက်ကပ် သို့မဟုတ် ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်တွင် ပုံမှန်မဟုတ်မှုရှိနိုင်သဖြင့် ဆရာဝန်ထံ စစ်ဆေးခံသင့်သည်
ဆီးအဝါရောင်အရမ်းမဲခြင်း ဘယ်လိုအကြောင်းအရင်းတွေကြောင့် ဖြစ်နိုင်သလဲ

ဆီးအဝါရောင်အရမ်းမဲခြင်းသည် အကြောင်းအရင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပြီး နေ့စဉ်ဘဝအလေ့အထများကို လွယ်ကူစွာ ပြင်ဆင်နိုင်သည့်အရာများမှ ကုသမှုလိုအပ်သော ရောဂါများအထိ ပါဝင်နိုင်သည်။ အခြေခံအကြောင်းရင်းကို ခွဲခြားသိရှိခြင်းက ကိုယ့်ဘက်က အလေ့အထကို ပြင်ဆင်ရုံနဲ့ရမလား သို့မဟုတ် စစ်ဆေးရမလားဆိုတာကို ခန့်မှန်းကူညီပေးသည်။ အများဆုံးတွေ့ရသော အကြောင်းရင်းများကို အောက်ပါ ၃ မျိုးအဖြစ် ခွဲနိုင်သည်
1. ရေသောက်နည်းခြင်း သို့မဟုတ် ချွေးများစွာထွက်၍ ရေဓာတ်လျော့ခြင်း
ရေဓာတ်လျော့ခြင်းသည် ဆီးအဝါရောင်အရမ်းမဲခြင်း ၏ အများဆုံးတွေ့ရသော အကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး တစ်နေ့တာအတွင်း ရေသောက်မလုံလောက်သူများ၊ နေရောင်အောက်တွင် အလုပ်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်၍ ချွေးများစွာထွက်သူများတွင် ဖြစ်တတ်သည်။ ထို့အပြင် ဖျားနာခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း သို့မဟုတ် အန်ခြင်းရှိသူများတွင်လည်း ခန္ဓာကိုယ်ရေဆုံးရှုံးမှု ပုံမှန်ထက် မြန်ဆန်သဖြင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ဆီးအရောင်မဲလာခြင်းအပြင် ပါးစပ်ခြောက်ခြင်း၊ ရေငတ်ခြင်း၊ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်းနှင့် ဆီးထွက်နည်းလာခြင်းတို့လည်း တွဲဖက်ဖြစ်နိုင်သည်။ အသက်ကြီးသူများနှင့် ကလေးငယ်များသည် ခန္ဓာကိုယ်လိုအပ်နေသလောက် ရေငတ်မှုကို နောက်ကျမှ ခံစားတတ်သဖြင့် အထူးသတိပြုသင့်သည်
2. ဆက်တိုက်သောက်သုံးသော ဆေးဝါး၊ အာဟာရဓာတ်နှင့် ဗီတာမင်အချို့
ဆေးဝါးနှင့် ဗီတာမင်အချို့သည် ဆီးအရောင်ကို တိုက်ရိုက်ပြောင်းလဲစေနိုင်သည်။ အများဆုံးတွေ့ရသော ဥပမာမှာ ဗီတာမင်ဘီပေါင်းစုံ (B-complex) ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ဗီတာမင် B2 သည် ခန္ဓာကိုယ်က မလိုအပ်သော အပိုအစိတ်အပိုင်းကို ထုတ်ပစ်ရာတွင် ဆီးအရောင်ကို တောက်တောက်ဝါဝါ သို့မဟုတ် အဝါမဲအဖြစ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဆေးအုပ်စုအချို့ যেমন အဆုတ်ကာလ (tuberculosis) ဆေးအချို့၊ ဆီးလမ်းကြောင်းယားယံနာကျင်မှု လျော့စေသောဆေးများနှင့် ဝမ်းချူဆေးအချို့သည် ဆီးအရောင်ကို အဝါမဲမှ လိမ္မော်ရောင်အထိ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဘီတာကာရိုတင်း (beta-carotene) မြင့်မားသော အစားအစာများ যেমন မုန်လာဥနီ၊ ဖရုံသီးတို့ကို ပမာဏများများဖြင့် ဆက်တိုက်စားသုံးပါကလည်း ဆီးအရောင် အနည်းငယ်မဲလာနိုင်သည်။ ဤကိစ္စများသည် အများအားဖြင့် အန္တရာယ်မရှိသော်လည်း ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားသော ဆေးကို ကိုယ်တိုင်မရပ်သင့်ပါ။ မသေချာပါက ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူနှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်
3. ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်ရောဂါများ၊ အသည်းရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါ
ရေလုံလောက်အောင်သောက်ပြီးနောက်တောင် ဆီးအရောင်မဲနေဆဲဖြစ်ပါက သို့မဟုတ် အခြားလက္ခဏာများ တွဲဖက်ပါက ကုသမှုလိုအပ်သည့် ရောဂါတစ်ခု၏ လက္ခဏာဖြစ်နိုင်သည်။ ရောဂါတစ်မျိုးချင်းစီတွင် အတူဖြစ်တတ်သော လက္ခဏာများကွဲပြားတတ်ပြီး ၎င်းတို့က ဆရာဝန်နှင့် လူနာအတွက် အကြောင်းရင်းကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ ခွဲခြားနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။ တွေ့ရနိုင်သော ရောဂါအုပ်စုများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်
- ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်ရောဂါများ: ဆီးလမ်းကြောင်းကူးစက်ရောဂါ သို့မဟုတ် ဆီးလမ်းကြောင်းကျောက်ကပ်ကျောက်သည် ဆီးအရောင်မဲလာခြင်း၊ မရှင်းလင်းခြင်း၊ အနံ့ပြင်းခြင်း သို့မဟုတ် သွေးရောခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ဆီးယားယံနာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ကျောနာခြင်းနှင့် တွဲဖက်နိုင်သည်
- အသည်းရောင်ရမ်းခြင်း: အသည်းလုပ်ဆောင်မှု ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ချိုင့်ရည်လမ်းကြောင်း (bile duct) ပိတ်ဆို့ခြင်းဖြစ်ပါက ဘီလီရူဘင် (Bilirubin) ကို ဆီးမှတဆင့် ပိုမိုထုတ်ပစ်လာသဖြင့် ဆီးအရောင်သည် အဝါမဲမှ အညိုမဲ (လက်ဖက်ရည်ရောင်ကဲ့သို့) အထိ ဖြစ်နိုင်သည်။ အများအားဖြင့် ကိုယ်ဝါ၊ မျက်စိဝါနှင့် ဝမ်းအရောင်ဖျော့ခြင်းတို့နှင့် တွဲဖက်တွေ့ရတတ်သည်
- နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါ: ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက် ကျဆင်းလာသည့်အခါ အညစ်အကြေးစစ်ထုတ်နိုင်စွမ်းနှင့် ဆီးအထူအ薄ကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းတို့ ပုံမှန်မဟုတ်လာနိုင်သည် နောက်ပိုင်းအဆင့်များတွင် ဆီးသည် အရောင်မဲခြင်းထက် ဖျော့သွားခြင်းက ပိုမိုတွေ့ရတတ်သည်။ သတိထားကြည့်ရမည့် လက္ခဏာများမှာ ဆီးဖောင်းများ များစွာဖြစ်ခြင်း၊ ဆီးထွက်နည်းလာခြင်းနှင့် ခြေထောက် သို့မဟုတ် မျက်လုံးပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဖောင်းအိုခြင်းတို့ ဖြစ်သည်
ခန္ဓာကိုယ်၏ သတိပေးလက္ခဏာများကို သတိထားစောင့်ကြည့်နိုင်ရန် ဆီးအရောင် 7 မျိုးကို သိထားပါ

ဆီးအရောင်သည် လူတိုင်း နေ့စဉ်ကိုယ်တိုင် စောင့်ကြည့်နိုင်သော အခြေခံကျန်းမာရေးညွှန်ကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အရောင်တစ်မျိုးချင်းစီသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ရေဓာတ်ပမာဏ၊ စားသောက်သည့်အစားအစာ၊ သောက်သုံးသည့်ဆေးဝါးများ သို့မဟုတ် အတွင်းပိုင်းပုံမှန်မဟုတ်မှုများကို ထင်ဟပ်စေနိုင်သည်။ အရောင်တစ်မျိုးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို သိရှိထားခြင်းက တွေ့မြင်သည့်အရောင်သည် ပုံမှန်လား၊ ဆရာဝန်ကို တွေ့သင့်လားဆိုတာ ခွဲခြားနိုင်စေသည်။ အဓိက 7 အုပ်စုအဖြစ် ခွဲနိုင်သည်
1. ကြည်လင်သောဆီး
ရေလိုပဲ အလွန်ကြည်လင်သော ဆီးသည် ခန္ဓာကိုယ်လိုအပ်ချက်ထက် ရေများလွန်းစွာသောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးမြှောက်ဆေး (diuretic) သောက်သုံးခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံသာဖြစ်ပါက စိုးရိမ်စရာမလိုပါ။ သို့သော် အမြဲတမ်း ဆီးကြည်လင်နေပြီး ဆီးမကြာခဏသွားရခြင်းနှင့် ရေငတ်မှုမမှန်ကန်စွာ မြင့်မားခြင်းတို့ရှိပါက ဆီးချိုရောဂါ သို့မဟုတ် Diabetes insipidus (ရေချိုရောဂါ) ၏ သတိပေးလက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ထပ်မံစစ်ဆေးသင့်သည်
2. ဆီးအဝါဖျော့မှ အဝါမဲ
ဆီးအဝါဖျော့မှ သစ်ခွက်ရောင် (straw color) သည် ရေဓာတ်လုံလောက်သောသူ၏ ပုံမှန်အရောင်ဖြစ်သည်။ ဆီးအဝါရောင်အရမ်းမဲခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်ရေဓာတ်စတင်လျော့လာခြင်း သို့မဟုတ် ဗီတာမင်ဘီပေါင်းစုံ သောက်သုံးခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ လွယ်ကူစွာစောင့်ကြည့်နိုင်ရန် 1–2 ရက်အတွင်း ရေကို ပိုသောက်ကြည့်ပါ။ အရောင်က အဝါဖျော့သို့ ပြန်ဖျော့လာပါက ပုံမှန်ရေဓာတ်လျော့ခြင်းဖြစ်တတ်သည်။ အရောင်မဖျော့ဘဲ ဆက်မဲနေပါက အခြားလက္ခဏာများကိုလည်း တွဲဖက်စောင့်ကြည့်သင့်သည်
3. ဆီးအနီရောင် သို့မဟုတ် ပန်းရောင်
ဆီးအနီရောင် သို့မဟုတ် ပန်းရောင်သည် အရောင်ပြင်းသော အစားအစာများ যেমন Beetroot၊ အနီသား Dragon fruit သို့မဟုတ် ဆေးအချို့ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် အရေးကြီးစွာ သတိထားရမည့် အကြောင်းရင်းမှာ ဆီးတွင် သွေးရောခြင်း (hematuria) ဖြစ်ပြီး ယင်းသည် ဆီးလမ်းကြောင်းကူးစက်ရောဂါ၊ ကျောက်ကပ်ကျောက် သို့မဟုတ် ဆီးအိမ်ကျောက်၊ အမြှေးကြီးခြင်း (prostate enlargement) သို့မဟုတ် ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်ရှိ အကျိတ်များမှ ဖြစ်နိုင်သည်။ အရောင်ပြင်းသော အစားအစာများ မစားထားဘဲ ဆီးအနီရောင်တွေ့ပါက နာကျင်မှုမရှိသော်လည်း ဆရာဝန်ထံ သေချာစစ်ဆေးရပါမည်။ အထူးသဖြင့် ဆေးလိပ်သောက်သူများ သို့မဟုတ် အသက်ကြီးသူများတွင် ဆီးအိမ်ကင်ဆာ အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်
4. ဆီးလိမ္မော်ရောင်
ဆီးလိမ္မော်ရောင်သည် ရေဓာတ်လျော့ခြင်း ပိုမိုပြင်းထန်လာခြင်း၊ ဆေးအချို့ (ဥပမာ အဆုတ်ကာလ ဆေးအချို့ သို့မဟုတ် ဆီးလမ်းကြောင်းယားယံနာကျင်မှု လျော့စေသောဆေး) သောက်သုံးခြင်းနှင့် ဗီတာမင် B2 ပမာဏမြင့်မားခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် ဆီးလိမ္မော်ရောင်နှင့်အတူ ကိုယ်ဝါ၊ မျက်စိဝါ သို့မဟုတ် ဝမ်းအရောင်ဖျော့ခြင်း တို့ပါရှိပါက အသည်းရောဂါ သို့မဟုတ် ချိုင့်ရည်လမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့မှု၏ သတိပေးလက္ခဏာဖြစ်နိုင်သဖြင့် အမြန်ဆုံး စစ်ဆေးသင့်သည်
5. ဆီးအညိုမဲ
လက်ဖက်ရည်ရောင် သို့မဟုတ် ကိုလာရောင်ကဲ့သို့ ဆီးအညိုမဲသည် ပြင်းထန်သော ရေဓာတ်လျော့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် G6PD အင်ဇိုင်းချို့တဲ့သူများတွင် ဖာဗာပဲ (fava beans) စားသုံးခြင်းကြောင့် သွေးနီဥ ပျက်စီးခြင်းဖြစ်နိုင်ပြီး ဆေးအချို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် သတိထားရမည့် အကြောင်းရင်းများမှာ အသည်းနှင့် ချိုင့်ရည်လမ်းကြောင်းရောဂါများ၊ လေ့ကျင့်ခန်း အလွန်ပြင်းထန်လုပ်ပြီးနောက် ဖြစ်နိုင်သော ကြွက်သားပျက်စီးခြင်း (rhabdomyolysis) တို့ဖြစ်သည်။ ယင်းအခြေအနေသည် ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက်ကို သက်ရောက်နိုင်သဖြင့် ဆီးအညိုမဲနှင့်အတူ ကြွက်သားနာကျင်မှုအလွန်များခြင်း၊ အင်အားလျော့ခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝါခြင်းတွေ့ပါက အမြန်ဆုံး ဆရာဝန်ကို တွေ့သင့်သည်
6. ဆီးအပြာရောင် သို့မဟုတ် အစိမ်းရောင်
ဆီးအပြာရောင် သို့မဟုတ် အစိမ်းရောင်သည် ရှားပါးပြီး အများအားဖြင့် အစားအစာအရောင်ဆေး၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုတွင် အသုံးပြုသော ပစ္စည်းအချို့ သို့မဟုတ် ဆေးအုပ်စုအချို့ကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ တချို့ကိစ္စများတွင် ဆီးလမ်းကြောင်းအတွင်း ဘက်တီးရီးယားအချို့ကူးစက်ခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သံသယရှိသော အစားအစာ/ဆေးကို ရပ်ပြီးနောက် ရက်အနည်းငယ်အတွင်း အရောင်မပုံမှန်ပြန်မလာပါက ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်
7. အဖြူမည်းမည်း (မရှင်း) ဆီး
အဖြူမည်းမည်း (မရှင်း) ဆီးသည် အများအားဖြင့် ဆီးလမ်းကြောင်းကူးစက်ရောဂါ၏ သတိပေးလက္ခဏာဖြစ်ပြီး ဆီးယားယံနာကျင်ခြင်း၊ ဆီးမကြာခဏသွားရခြင်း သို့မဟုတ် အနံ့ပြင်းခြင်းတို့နှင့် တွဲဖက်တွေ့ရတတ်သည်။ ထို့အပြင် ဆီးလမ်းကြောင်းကျောက်ကပ်ကျောက်ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် ဆီးထဲတွင် သတ္တုဓာတ်ဖရက်စတယ် (crystals) ရှိနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ဆီးမရှင်းမှု ဆက်တိုက်ဖြစ်နေပါက သို့မဟုတ် ဖျားနာခြင်းပါ တွဲဖက်ပါက ဆီးစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်သင့်သည်
ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်ရောဂါများကို စစ်ဆေးအတည်ပြုခြင်း
လူနာသည် ဆီးအရောင်ပုံမှန်မဟုတ်မှုကြောင့် ဆရာဝန်ကို တွေ့လာသောအခါ ဆရာဝန်က ရေသောက်ပမာဏ၊ အစားအစာ၊ သောက်သုံးသည့်ဆေးဝါးနှင့် ဗီတာမင်များနှင့် အတူပါလာသော လက္ခဏာများအကြောင်းကို ပထမဆုံး မေးမြန်းစုံစမ်းမည်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် တစ်ဦးချင်းအလိုက် သင့်တော်သော စစ်ဆေးမှုနည်းလမ်းများကို ရွေးချယ်မည်ဖြစ်ပြီး အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်
- ဆီးစစ်ဆေးခြင်း: သွေးနီဥ၊ သွေးဖြူဥ၊ ပရိုတိန်း၊ သကြား၊ ဘီလီရူဘင်နှင့် ဆီးအထူအ薄 (concentration) ကို စစ်ဆေးခြင်း
- ဆီးမှ ပိုးမွေးမြူစစ်ဆေးခြင်း: ဆီးလမ်းကြောင်းကူးစက်ရောဂါကို သံသယရှိပါက ဘက်တီးရီးယားပိုးအမျိုးအစားကို ခွဲခြားသိရှိရန် အသုံးပြုသည်
- သွေးစစ်ဆေးခြင်း: ကျောက်ကပ်နှင့် အသည်းလုပ်ဆောင်ချက်ကို အကဲဖြတ်ရန် ဥပမာ ကရီးအက်တီနင် (Creatinine) တန်ဖိုးနှင့် အသည်းအင်ဇိုင်းတန်ဖိုးများ
- ပုံရိပ်ဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း: အယ်လ်ထရာဆောင်း (Ultrasound) သို့မဟုတ် ကွန်ပျူတာတင်မ်အက်စကင် (CT Scan) ဖြင့် ကျောက်ကပ်၊ ယူရီတာ (ureter)၊ ဆီးအိမ်ကို ကြည့်ရှုပြီး ကျောက် သို့မဟုတ် မမှန်ကန်သော အဖုအကျိတ်များ ရှာဖွေရန်
- ဆီးအိမ်မှန်ကြည့်ကိရိယာဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း: အကြောင်းရင်းမသိဘဲ ဆီးတွင် သွေးရောနေသောကိစ္စများတွင် ဆီးအိမ်အတွင်းပိုင်းကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးရန် အသုံးပြုသည်
ဆီးလမ်းကြောင်းရောဂါများ၏ ကုသမှုလမ်းညွှန်
ဆီးအဝါရောင်အရမ်းမဲခြင်းနှင့် ဆီးအရောင်ပုံမှန်မဟုတ်မှုများ၏ ကုသမှုသည် ဆရာဝန်က တွေ့ရှိသော အကြောင်းရင်းအပေါ် မူတည်သည်။ ရေဓာတ်လျော့ခြင်းသည် ရေကို ပိုသောက်ခြင်းဖြင့် မကြာခဏ ကောင်းလာတတ်သည်။ ဗီတာမင် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကြောင့် ဖြစ်သည့် အရောင်ပြောင်းလဲမှုအတွက် လိုအပ်ပါက ဆရာဝန်က ဆေးပမာဏကို ချိန်ညှိခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးအမျိုးအစားပြောင်းခြင်းကို စဉ်းစားနိုင်သည်။ အများဆုံးတွေ့ရသော ရောဂါများအတွက် အခြေခံကုသနည်းလမ်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်
- ဆီးလမ်းကြောင်းကူးစက်ရောဂါ: ပိုးအမျိုးအစားနှင့် ကိုက်ညီသော အန်တီဘိုင်ယိုတစ် (antibiotics) ဖြင့်ကုသပြီး ရေကို လုံလောက်အောင်သောက်ခြင်းနှင့် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားသည့်အတိုင်း ဆေးကို အပြည့်အဝ သောက်သုံးခြင်းတို့ကို လိုက်နာရမည်
- ဆီးလမ်းကြောင်းကျောက်: အသေးစားကျောက်များသည် ကိုယ်တိုင်ကျွတ်ထွက်နိုင်သော်လည်း အကြီးစားကျောက်များအတွက် လှိုင်းထိခိုက်မှုဖြင့် ကျောက်ချေခြင်း (ESWL) သို့မဟုတ် မှန်ကြည့်ကိရိယာနှင့် လေဆာပေါင်းစပ်ကုသခြင်းတို့ဖြင့် ကုသနိုင်သည်
- အသည်းနှင့် ချိုင့်ရည်လမ်းကြောင်းရောဂါများ: အကြောင်းရင်းအလိုက် ကုသသည်၊ ဥပမာ အသည်းရောင်ဗိုင်းရပ်စ်အတွက် ဗိုင်းရပ်စ်တားဆေးများ သို့မဟုတ် ချိုင့်ရည်လမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့မှုကို ဖြေရှင်းခြင်း
- နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါ: ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးပေါင်မြင့်ခြင်း စသည့် တွဲဖက်ရောဂါများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ အစားအစာကို ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက်တန်ဖိုးများကို ပုံမှန်လိုက်နာစောင့်ကြည့်ခြင်း
- အကျိတ်များ သို့မဟုတ် အမြှေးကြီးခြင်း: ဆေးဝါးဖြင့် သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ကုသခြင်းဖြင့် ကုသနိုင်ပြီး လက်ရှိတွင် သင့်လျော်သောလူနာများအတွက် အနာသေးငယ်ခွဲစိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် စက်ရုပ်အကူအညီဖြင့် ခွဲစိတ်ခြင်းကဲ့သို့ ရွေးချယ်စရာများလည်း ရှိသည်
ကုသမှုလမ်းညွှန်သည် တစ်ဦးချင်းစီအပေါ် ဆရာဝန်၏ အကဲဖြတ်ချက်အလိုက် မူတည်သည်
ကျန်းမာရေးကောင်းရန် ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်ကို အခြေခံအဆင့်တွင် ဂရုစိုက်နည်း

ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်ကို ဂရုစိုက်ခြင်းသည် ရှုပ်ထွေးရန် မလိုအပ်ပါ။ နေ့စဉ်လုပ်နိုင်သော အပြုအမူအသေးစားများက ဆီးအဝါရောင်အရမ်းမဲခြင်း၊ ကူးစက်ရောဂါနှင့် ဆီးလမ်းကြောင်းကျောက်ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့ချပေးနိုင်သည်။ အခြေခံကျန်းမာရေးဂရုစိုက်နည်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်
- ရေလုံလောက်အောင်သောက်ပါ: တစ်နေ့လုံး တစ်ကြိမ်တစ်ကြိမ် ရေသန့်ကို သောက်ပြီး ရာသီဥတုပူသောအချိန်၊ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်သောအချိန် သို့မဟုတ် ဖျားနာနေသောအချိန်တွင် ပမာဏကို တိုးပါ။ ဆီးအရောင်အဝါဖျော့ဖြစ်နေခြင်းကို စောင့်ကြည့်ကိရိယာအဖြစ် အသုံးချနိုင်သည် (ကျောက်ကပ်ရောဂါ သို့မဟုတ် နှလုံးရောဂါရှိသူများသည် သင့်တော်သော ရေပမာဏအတွက် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်)
- ဆီးကို အချိန်ကြာကြာ မအောင့်ထားပါနှင့်: ဆီးကို အချိန်ကြာကြာအောင့်ထားခြင်းက ဆီးအိမ်အတွင်း ဘက်တီးရီးယားပိုးများ ပွားများရန် အခွင့်အလမ်းကို တိုးစေသည်
- ငန်သောအစားအစာနှင့် ကဖိန်း သို့မဟုတ် အရက်ပါသော အချိုရည်များကို လျှော့ချပါ: ကျောက်ကပ်၏ အလုပ်भारကို လျော့စေပြီး ရေဆုံးရှုံးမှုကိုလည်း လျော့စေသည်
- ဗီတာမင်နှင့် အာဟာရဖြည့်စွက်စာများကို လိုအပ်သလောက်သာ သောက်ပါ: အကြံပြုထားသော ပမာဏထက် မလွန်ကဲစွာ သောက်သုံးသင့်ပြီး ဆေးကုသစစ်ဆေးသည့်အခါတိုင်း ဆရာဝန်ကို အမြဲတမ်း အသိပေးသင့်သည်
- လိင်အင်္ဂါအနီးအနား သန့်ရှင်းရေးကို ထိန်းသိမ်းပါ: အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးများသည် ကူးစက်မှုလျော့ချရန် ရှေ့မှနောက်သို့ သန့်ရှင်းရေးပြုလုပ်သင့်သည်
- နှစ်စဉ်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးပါ: ဆီးစစ်ဆေးခြင်းနှင့် ကျောက်ကပ်/အသည်း လုပ်ဆောင်ချက်တန်ဖိုးများ စစ်ဆေးခြင်းက ပထမအဆင့်တွင်ပင် မမှန်ကန်မှုများကို တွေ့ရှိနိုင်စေသည်၊ ဥပမာ Health Design Center တွင် ကိုယ်ပိုင်သီးသန့် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခြင်း
ဆီးလမ်းကြောင်းရောဂါစင်တာ Bangkok Hospital
Bangkok Hospital ၏ ဆီးလမ်းကြောင်းရောဂါစင်တာသည် ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်ရောဂါများရှိ လူနာများကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးသည်။ ဆီးအရောင်ပုံမှန်မဟုတ်မှု၏ အကြောင်းရင်းရှာဖွေခြင်းမှစ၍ ဆီးလမ်းကြောင်းကူးစက်ရောဂါ၊ ဆီးလမ်းကြောင်းကျောက်များအထိသာမက အမြှေးရောဂါများနှင့် ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်အတွင်း အကျိတ်များအထိ ကိုယ်ခန္ဓာအထူးကု ဆီးလမ်းကြောင်းခွဲစိတ်ဆရာဝန်များက ကုသပေးသည်။ ထို့အပြင် သင့်လျော်သောလူနာများအတွက် စက်ရုပ်အကူအညီဖြင့် ခွဲစိတ်ကုသမှုနှင့် လေဆာကုသမှု ရွေးချယ်စရာများကိုလည်း ပေါင်းစပ်အသုံးပြုနိုင်ပြီး အနာအရွယ်အစားနှင့် ပြန်လည်သက်သာချိန်ကို လျော့ချပေးနိုင်သည်။ ကုသမှုလမ်းညွှန်သည် တစ်ဦးချင်းစီအပေါ် ဆရာဝန်၏ အကဲဖြတ်ချက်အလိုက် မူတည်သည်
ဆောင်းပါးအကျဉ်းချုပ်
ဆီးအဝါရောင်အရမ်းမဲခြင်းသည် အများအားဖြင့် ရေဓာတ်လျော့ခြင်း သို့မဟုတ် ဗီတာမင်နှင့် ဆေးအချို့ သောက်သုံးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပြီး ရေလုံလောက်အောင်သောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ယင်းအကြောင်းရင်းကို ရပ်တန့်လိုက်ပါက ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်လာတတ်သည်။ သို့သော် အရောင်မဲနေမှု မဖျော့ဘဲ ဆက်ရှိနေပါက သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝါ၊ မျက်စိဝါ၊ ဆီးယားယံနာကျင်ခြင်း၊ သွေးရောခြင်း သို့မဟုတ် ခါးအနားကျောနာခြင်းတို့နှင့် တွဲဖက်ပါက အသည်းရောဂါ၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ သို့မဟုတ် ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်ရောဂါ၏ သတိပေးလက္ခဏာဖြစ်နိုင်သည်။ ဆီးအရောင်ကို ပုံမှန်စောင့်ကြည့်ခြင်း၊ ရေလုံလောက်အောင်သောက်ခြင်းနှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများ ဆက်တိုက်ရှိနေပါက ဆရာဝန်ကို တွေ့ခြင်းတို့က ရောဂါကို ပထမအဆင့်ကတည်းက ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး ကုသနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်
ဆီးအဝါရောင်အရမ်းမဲခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော မေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ (FAQ)
1. ဆီးအဝါရောင်အရမ်းမဲခြင်းမှာ ရေများများသောက်လိုက်ရင် ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်မလား
ဆီးအဝါရောင်အရမ်းမဲခြင်းသည် ရေဓာတ်လျော့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပါက ရေလုံလောက်အောင်သောက်ပြီးနောက် နာရီအနည်းငယ်အတွင်း အရောင်ဖျော့လာတတ်သည်။ သို့သော် ရေများများသောက်ပြီးနောက်တောင် အရောင်မဲနေဆဲဖြစ်ပါက သို့မဟုတ် အခြားလက္ခဏာများ တွဲဖက်ပါက အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေရန် ဆရာဝန်ထံ သွားရောက်စစ်ဆေးသင့်သည်
2. ဗီတာမင်ဘီ သောက်ပြီး ဆီးအဝါမဲလာတာက အန္တရာယ်ရှိသလား
ယေဘုယျအားဖြင့် အန္တရာယ်မရှိပါ၊ အကြောင်းမှာ ခန္ဓာကိုယ်က မသုံးနိုင်သော ဗီတာမင် B2 အပိုအစိတ်အပိုင်းကို ဆီးမှတဆင့် ထုတ်ပစ်ခြင်းဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဗီတာမင်ကို အကြံပြုထားသည့် ပမာဏအတိုင်းသာ သောက်သုံးသင့်ပြီး အခြားဆေးများနှင့် အတူသောက်သုံးနေပါက ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူနှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်
3. ဆီးအဝါမဲပြီး မျက်စိဝါတက်ခြင်းက ဘယ်ရောဂါ၏ လက္ခဏာလဲ
ဤလက္ခဏာသည် အသည်းရောဂါ၊ အသည်းရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ချိုင့်ရည်လမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်လာသည့် ဝါခြင်း (jaundice) ၏ သတိပေးလက္ခဏာဖြစ်နိုင်သည်။ ယင်းကြောင့် သွေးထဲရှိ ဘီလီရူဘင် တန်ဖိုး မြင့်လာနိုင်သည်။ အကြောင်းရင်းအမှန်ကို ရှာဖွေရန် သွေးစစ်ဆေးမှုနှင့် အသည်းလုပ်ဆောင်ချက် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် အမြန်ဆုံး ဆရာဝန်ကို တွေ့သင့်သည်
4. ဆီးအဝါမဲခြင်းနဲ့ ဆီးလိမ္မော်ရောင်က ဘယ်လိုကွာခြားလဲ
ဆီးအဝါမဲခြင်းသည် အများအားဖြင့် ရေဓာတ်လျော့ခြင်း သို့မဟုတ် ဗီတာမင်ဘီကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ ဆီးလိမ္မော်ရောင်သည် ရေဓာတ်လျော့ခြင်း ပိုမိုပြင်းထန်လာခြင်း၊ ဆေးအချို့ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သလို အသည်းနှင့် ချိုင့်ရည်လမ်းကြောင်း ပုံမှန်မဟုတ်မှုကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ရေလုံလောက်အောင်သောက်ပြီးနောက်တောင် လိမ္မော်ရောင်မပျောက်ပါက ဆရာဝန်ကို တွေ့သင့်သည်
5. ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေရှိရင် ဆရာဝန်နဲ့ စစ်ဆေးသင့်လဲ
ရေလုံလောက်အောင်သောက်ပြီးနောက်တောင် ဆီးအရောင်မဲနေမှု 2–3 ရက်ကျော် ဆက်တိုက်ဖြစ်နေပါက သို့မဟုတ် ဆီးတွင် သွေးရောခြင်း၊ ဆီးအညိုမဲခြင်း၊ ကိုယ်ဝါ၊ မျက်စိဝါ၊ ဖျားနာခြင်း၊ ဆီးယားယံနာကျင်ခြင်း၊ ခါးအနားကျောနာခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးထွက်နည်းလွန်းခြင်း စသည့် လက္ခဏာများ တွဲဖက်ပါက ဆရာဝန်ကို တွေ့သင့်သည်










