Coronary artery disease (CAD) သည် အဖြစ်များသော အခြေအနေတစ်ခုသာမကဘဲ ဘဝအရည်အသွေးကိုပါ ထိခိုက်စေပြီး အသက်အန္တရာယ်ကိုပါ ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် နာတာရှည် သွေးကြောများ ရောင်ရမ်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အဆီလွှာများ၊ အမာရွတ် တစ်သျှူးများနှင့် ကယ်လ်စီတီးရှင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာကာ သွေးလွှတ်ကြောအတွင်းပိုင်း နေရာကို ကျဉ်းစေပြီး နှလုံးကြွက်သား သွေးကြောပိတ်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားနေသော သွေးကြောကျဉ်းရောဂါသည် နှလုံးခုန်ရပ်ခြင်း၊ သွေးပေါင်ကျခြင်းနှင့် နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အချိန်နှင့် တပြေးညီ မှန်ကန်စွာ မကုသပါက နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းခြင်းသို့ ဦးတည်သွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါကို မှန်ကန်စွာ နားလည်ရန် အရေးကြီးပါသည်။
သွေးကြောကျဉ်းရောဂါဆိုတာဘာလဲ။
သွေးကြောကျဉ်းရောဂါသည် နာတာရှည် ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် သွေးကြောများ ယိုယွင်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားရခြင်းဖြစ်ပြီး သွေးကြောနံရံအတွင်းပိုင်း အဆီလွှာများ (atherosclerotic plaque) အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ယင်းကြောင့် သွေးကြောအတွင်းနံရံများ ထူလာကာ သွေးကြောကျဉ်းရောဂါကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
myocardial ischemia ၏လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ။
myocardial ischemia ၏ရောဂါလက္ခဏာများကိုအုပ်စု နှစ် စုခွဲထားသည်။
- နာတာရှည် သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ (Stable Angina ) သည် သွေးကြောများ တဖြည်းဖြည်း ကျဉ်းမြောင်းလာပြီး နှလုံးကြွက်သားများဆီသို့ သွေးစီးဆင်းမှု လျော့နည်းခြင်း ကြောင့် ဖြစ်ရသည် ။ သွေးကြောမျှင်များသည် သွေးကြောများတွင် ခုခံမှုကို လျှော့ချရန် နှင့် အခြားနေရာများမှ သွေးကြောများကို ပေါင်းထည့်ရန် ကူညီပေးသည်။ ခန္ဓာကိုယ်က ပြုပြင်ပြောင်းလဲပြီးတဲ့ အချိန်အတွင်းမှာ၊ လူနာတွေမှာ myocardial ischemia လက္ခဏာတွေ မရှိနိုင်သလို အပျော့စား လက္ခဏာတွေသာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ သို့သော်လည်း လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေစဉ် သို့မဟုတ် နေမကောင်းဖြစ်သည့်အခါ နှလုံးကြွက်သားသည် ကျဉ်းသွားသောသွေးကြောများထက် သွေးပိုလိုအပ်ပြီး လေ့ကျင့် ခန်းလုပ်နေစဉ် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်အားသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် လေးလံသော အရာများကို ရုတ်သိမ်းခြင်း ကဲ့သို့သော လက္ခဏာများ တုံ့ပြန် သော်လည်း အနားယူပြီးနောက် ပိုကောင်းလာပါသည်။ ရောဂါတိုးလာသည်နှင့်အမျှ ischemia လက္ခဏာများသည် ပိုမိုလွယ်ကူလာကာ ပိုမိုပြင်းထန်လာပြီး တာရှည်လာကာ ပြန်လည်ကောင်းမွန် မလာမီ အချိန်ပိုကြာအောင် အနားယူရန် လိုအပ်ကြောင်း ၊ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို အနှောင့်အယှက်ပေးသည်။ မလှုပ်မရှားဖြစ်နေသော လူနာများသည် နာတာရှည် သွေးထောက်ပံ့မှု နည်းပါးခြင်းကြောင့် နှလုံးညှစ်အား လျော့နည်းခြင်းကြောင့် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းနှင့် မောပန်းလွယ်ခြင်းတို့ကို ခံစားရနိုင်သည်။
- Acute Coronary Syndrome (Acute Coronary Syndrome / Heart Attack ) သည် သွေးလွှတ်ကြောနံရံရှိ အဆီလွှာများ ပေါက်ပြဲခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပြီး နောက်တွင် သွေးခဲများဖြင့် ပိတ်ဆို့ကာ သွေးလွှတ်ကြော၏ lumen သို့မဟုတ် ဖြတ်ပိုင်းဧရိယာကို အချိန်တိုအတွင်း သိသိသာသာ လျော့ကျသွားစေသည်။ ယင်းကြောင့် နှလုံးကြွက်သားများ လိုက်လျောညီထွေမဖြစ်ဘဲ သွေးထောက်ပံ့မှု ပြတ်တောက်သွားစေသည်။ ဤအုပ်စုရှိ လူနာများသည် ပြင်းထန်သော လက္ခဏာများ ရှိလိမ့်မည်။ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းအပြင် နှလုံးကြွက်သားများသည် ကြီးမားသောဧရိယာပေါ်တွင် လျင်မြန်စွာလုပ်ဆောင်မှု ဆုံးရှုံးသွားသောကြောင့် ၎င်းတို့တွင် သွေးပေါင်ကျခြင်း၊ အဆုတ်ရောင်ခြင်း နှင့် နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း တို့လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ပုံတွင် Stable angina နှင့် acute coronary syndrome ( ညာဘက် ) တို့ကို နှိုင်းယှဉ်ပြသထားသည်။
myocardial ischemia ကို ဘယ်လိုအတည်ပြုပါသလဲ
စူးရှသော myocardial infarction အတွက် ရောဂါရှာဖွေရေးနှင့် ကုသရေးလမ်းညွှန်ချက်များသည် အတော်လေး ရိုးရှင်းပြီး ရိုးရှင်းပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်သောကြောင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း၊ သွေးစစ်ခြင်း၊ နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း နှင့် ကွန်ပျူတာ ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (CT) စကင်န်များ ပါဝင်သည် ။ နာတာရှည် သို့မဟုတ် တည်ငြိမ်သော myocardial infarction ရှိသော လူနာများအတွက် ရောဂါရှာဖွေရေးစစ်ဆေးမှုသည် လူနာ၏ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် တွေ့ရှိချက်များအကြား ကိုက်ညီမှုရှိရန် လိုအပ်သည်။ ရင်ဘတ်တင်းကျပ်ခြင်း နှင့် အသက်ရှုကြပ်ခြင်းတို့သည် pericardium၊ aorta သို့မဟုတ် အဆုတ် သို့မဟုတ် အစာအိမ် ကဲ့သို့သော အခြားအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ကဲ့သို့ သွေးကြောဆိုင်ရာ ischemia မဟုတ်သည့် အခြားအကြောင်းရင်းများကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည် ။ တစ်ချိန်တည်းတွင်၊ အလယ်အလတ် သို့မဟုတ် နယ်နိမိတ်မျဉ်းရှိ သွေးကြောဆိုင်ရာ ပုံမှန်မဟုတ်သော သွေးကြောများသည် ရောဂါလက္ခဏာများ မဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ဘဲ angioplasty မလိုအပ်ပါ။
Non-invasive coronary angiography ဆိုတာဘာလဲ။
စိတ်ဖိစီးမှု echocardiography၊ စိတ်ဖိစီးမှု နှလုံးသံလိုက်ပဲ့တင်ရိုက်ခတ်မှုပုံရိပ် (stress MRI) နှင့် coronary computed tomographic angiography (CCTA) အပါအဝင်၊ ထိုးဖောက်မဟုတ်သော သွေးကြောဆိုင်ရာ ပုံရိပ်ယောင် ခြင်း ( NAA ) သည် ပိုမိုရေပန်းစားလာပါသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုများသည် သာမန် သို့မဟုတ် အနည်းငယ်သာ ပုံမှန်မဟုတ်သော ရလဒ်များရှိသော လူနာများကို စစ်ဆေးနိုင်ပြီး၊ ပိုမိုထိုးဖောက်ထွက်ရှိပြီး နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် coronary angiography (CAG) လိုအပ်မှုကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်ပါသည်။ သို့သော် သိသိသာသာ ပုံမှန်မဟုတ်သော ကိစ္စများတွင် သွေးကြောဆိုင်ရာ သွေးလွှတ်ကြောဆိုင်ရာ ရောဂါရှာဖွေရေး စံနှုန်းဖြစ်သည့် coronary angiography လိုအပ်ပါသည်။
Coronary Angiography (CAG)
Coronary Angiography (CAG)
Coronary Computed Tomographic Angiography (CCTA)
စိတ်ဖိစီးမှု echocardiography ( ဘယ်ဘက် ) နှင့် နှလုံးသံလိုက်ပဲ့ တင်ရိုက်ခတ်မှုပုံရိပ် (MRI) ( ညာဘက် ) မှပုံများ ။
သွေးကြောဆိုင်ရာ ဓါတ်မှန်ရိုက်ခြင်း ရလဒ်များသည် ပြတ်သားသော မူမမှန်မှုများ ( ဥပမာ၊ သွေးကြောဆိုင်ရာ သွေးကြောပိတ်ခြင်း 75%) ထက်များပြီး ယခင်ထိုးဖောက်မဟုတ်သော စမ်းသပ်မှုများနှင့် ကိုက်ညီပါက၊ coronary angioplasty ကို ညွှန်ပြပါသည်။ သို့သော်၊ များစွာသောအခြေအနေများတွင်၊ နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ ဓါတ်မှန်ရိုက်ခြင်းရလဒ်များသည် အကျုံးမဝင်ပါ။ ထိုသို့သောအခြေအနေများတွင်၊ သွေးကြောအတွင်း ကိရိယာများထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် နောက်ထပ်အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး ကုသမှုထိရောက်မှုကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါသည်။ ဤစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများတွင် သွေးကြော ဆိုင်ရာ အာထရာဆောင်း (IVUS) သို့မဟုတ် အနီအောက်ရောင်ခြည်အနီးရှိ အလင်းလှိုင်းများ (Optical Coherence Tomography: OCT) ကို အသုံးပြု၍ သွေးကြောပုံရိပ်ဖော်ခြင်းနှင့် functional flow reserve (FFR) သို့မဟုတ် instantaneous wave-free ratio (iFR) တိုင်းတာခြင်းကဲ့သို့ သွေးပေါင်ချိန် နှင့် အောက်ပိုင်း stenosis ၏ အထက်နှင့်အောက် လုပ်ဆောင်ချက်ဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်မှုများ ပါဝင်သည်။
Coronary Angiography ဆိုတာဘာလဲ။
Coronary Angiography သည် သွေးကြောဆိုင်ရာ သွေးလွှတ်ကြောရောဂါကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန် စံနှုန်းဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏ အကဲဖြတ်ချက်တွင် သွေးကြောပေါက်ခြင်းနှင့် မြွေလိမ်မြွေကောက်များ သို့မဟုတ် ထပ်နေသော သွေးကြောများကဲ့သို့သော ကန့်သတ်ချက်များရှိသည်။ ထောင့်ပေါင်းစုံ ပုံရိပ်ဖော်ခြင်း နှင့် Angiography သည် သင်္ဘော၏ အရိပ်အယောင်ကိုသာ ပေးစွမ်းနိုင်သော်လည်း သွေးကြောနံရံ၏ ရောဂါဗေဒကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြနိုင်ခြင်း မရှိပေ ။ သင်္ဘော၏အရှည်တစ်လျှောက် 360- ဒီဂရီပုံရိပ်များကိုဖမ်းယူရန်ထည့်သွင်းထားသောကင်မရာကိုအသုံးပြု၍ အကြောတွင်းပုံရိပ်ဖော်ခြင်း (IVUS/OCT) သည် ရှင်းလင်းသောအသေးစိတ်အချက်အလက်များကိုပေးဆောင်သည်၊ သေးငယ်သော lumen ဧရိယာကိုတိုင်းတာပြီးထိုဧရိယာရှိသင်္ဘော၏ရောဂါဗေဒကိုနားလည်သည်။ အချို့ကိစ္စများတွင် angioplasty မလိုအပ်ပါ။
သွေးကြောအတွင်း အာထရာဆောင်း ပုံရိပ်များ – IVUS ( ဘယ်ဘက် ) နှင့် Optical coherence tomography- OCT ( ညာဘက် )
သွေးပေါင်ချိန် သို့မဟုတ် စီးဆင်းမှုနှုန်းသည် vasodilation အတွက် ယုံကြည်မှုကို မည်သို့တိုးစေသနည်း။
သွေးကြောကျဉ်းရောဂါကို အကဲဖြတ်ရာတွင်၊ stenosis ၏ပြင်းထန်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသည့်အချက်များတွင် stenosis ၏တည်နေရာနှင့် အရေးပါမှုတို့ပါဝင်ပြီး ကုသမှုဆုံးဖြတ်ချက်များအတွက်လည်း အရေးကြီးပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ သေးငယ်သောအကိုင်းအခက် သို့မဟုတ် distal artery ပါ ၀ င်သောပြင်းထန်သော stenosis သည် myocardial တစ်ရှူး၏ပိုကြီးသောဧရိယာအတွက်တာဝန်ရှိသောကြီးမားသောသွေးလွှတ်ကြော၏အနီးနားရှိသွေးလွှတ်ကြောကြီး၏အလယ်အလတ်အပိုင်းကို အလယ်အလတ် stenosis ကဲ့သို့ကြီးမားသောပြဿနာတစ်ခုမဖြစ်နိုင်ပါ။ ထို့အပြင်၊ တူညီသောသွေးကြောတစ်ခုတွင် stenosis တစ်ခု ထက်ပို၍ stenosis နေရာအားလုံးအတွက် angioplasty မလိုအပ်ပါ ။ အမျိုးမျိုးသော stenosis နေရာများတွင် သွေးစီးဆင်းမှုကို တိုင်းတာသည့် Functional Assessment/Flow Studies သည် angioplasty ကို အကျိုးကျေးဇူးအဖြစ် ကုသရန် ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် ယုံကြည်မှုတိုးစေပြီး မလိုအပ်ဘဲ stenosis ဖြစ်နိုင်ချေကို ရှောင်ရှားနိုင်သည်။
Fractional Flow Reserve (FFR) နှင့် instantaneous wave Free Ratio (iFR) ပုံများ
သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ (COPD) သည် ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းဖောက်ခြင်း၊ CT စကန်ဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်းများဖြင့် အလွယ်တကူ သိရှိနိုင်ပုံရသည်။ သို့သော်၊ လူနာ၊ သွေးကြောနှင့် အနာတစ်ခုစီတွင် angioplasty ကုသရန် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အင်္ကျီတစ်ထည်ကို တစ်ဦးချင်းစီ၏ အရွယ်အစားအတိုင်း ချုပ်လုပ်ခြင်းကဲ့သို့ လက္ခဏာများနှင့် မူမမှန်မှုများ အပါအဝင် အချက်များစွာကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် လိုအပ်ပါသည် ။ လောလောဆယ်တွင်၊ စက်ကိရိယာများအသုံးပြုခြင်းနှင့် မလိုအပ်သော stenting လျှော့ချရန် ကိရိယာများအသုံးပြုခြင်းအပါအဝင် angioplasty နှင့်ပတ်သက်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်းအကြောင်း အသိပေးရန်အတွက် သိပ္ပံနည်းကျလက်ခံထားသော နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများဖြင့် ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသော ပိုမိုအသေးစိတ်သောစစ်ဆေးမှုများကို ရရှိနိုင်ပါသည်။
Bangkok Heart Hospital မှာ သွေးကြောကျဉ်းရောဂါကို ကုသဖို့ ဘာကြောင့် ရွေးချယ်တာလဲ။
- ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နှလုံးရောဂါအထူးပြု ပထမဆုံးသော ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံ
- အတွေ့အကြုံရင့် နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့
- ခေတ်မီနည်းပညာပစ္စည်းများနှင့် ခွဲစိတ်ခန်းများ
- နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်အဖွဲ့ဖြင့် တစ်ဦးချင်း နှလုံးရောဂါကုသမှုကို အကဲဖြတ်ခြင်း၊ စီစဉ်ခြင်းနှင့် ဒီဇိုင်းဆွဲပါ။
- နိုင်ငံတကာက လက်ခံထားတဲ့ စံချိန်စံညွှန်းနဲ့ ကုသမှုရလဒ်တွေ ရှိပါတယ်။
သွေးကြောကျဉ်းရောဂါကို အထူးပြုကုသသော ဆေးရုံများ
Bangkok Heart Hospital တွင် နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ရှိပြီး သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ၏ ကဏ္ဍပေါင်းစုံကို ကုသရာတွင် ကျွမ်းကျင်သည်။ ၎င်းတို့၏ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် အတွေ့အကြုံများ၊ ခေတ်မီဆေးဘက်ဆိုင်ရာနည်းပညာများနှင့်အတူ၊ ၎င်းတို့သည် မျိုးဆက်များအားလုံးတွင် နှလုံးပြဿနာအားလုံးကို ဂရုတစိုက်ကုသရန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေပြီဖြစ်ပြီး အားလုံးအတွက် ကောင်းမွန်သောဘဝအရည်အသွေးကို ရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။
အံဝင်ခွင်ကျ နှလုံးကုသခြင်း = မင်းအတွက်သာ ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း။
လူတိုင်းကို ဒီလိုပဲ ဆက်ဆံတာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် မင်းရဲ့ " နှလုံးသား " ကို ဂရုစိုက်ပါ။
သွေးကြောကျဉ်းရောဂါကို အထူးပြုကုသပေးသော ဆရာဝန်
ဒေါက်တာ ဝီရ Luweera နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်၊ transcatheter သွေးကြောကျဉ်းသွေးလွှတ်ကြောဖြတ်တောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ပါရဂူ၊ Bangkok Heart Hospital၊
သင်ကိုယ်တိုင် ရက်ချိန်းယူရန် ဤနေရာကိုနှိပ်ပါ ။
