នៅពេលអាយុលើសពី 50 ឆ្នាំ កញ្ចក់ភ្នែកចាប់ផ្តើមចាស់ទ្រុឌទ្រោម បង្កឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរ ដូចជា មើលមិនច្បាស់ ភ្នែកព្រិលដូចមានស្រទាប់ពពក ឬអ័ព្ទបាំង មើលឃើញពណ៌ផ្សេងៗខុសពីធម្មតា។ ការពិនិត្យតាមដានភាពមិនប្រក្រតីរបស់ភ្នែកគឺសំខាន់ ព្រោះប្រសិនបើរកឃើញថាជាជំងឺភ្នែកបាយ ការព្យាបាលឲ្យបានឆាប់ និងសមស្របដោយវេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែកឯកទេស នឹងជួយឲ្យត្រឡប់មកមើលឃើញច្បាស់ឡើងវិញដោយមានគុណភាព
ការវះកាត់ភ្នែកបាយជាអ្វី
ការវះកាត់ភ្នែកបាយគឺជាផ្នែកមួយនៃការវះកាត់ភ្នែកដែលធ្វើញឹកញាប់បំផុត ដោយជាការយកកញ្ចក់ភ្នែកធម្មជាតិដែលស្រអាប់ (ភ្នែកបាយ) ចេញ ហើយដាក់កញ្ចក់ភ្នែកសិប្បនិម្មិត (Intraocular Lens, IOL) ជំនួស។ ការវះកាត់ភ្នែកបាយសម័យថ្មីដោយប្រើម៉ាស៊ីនអ៊ុលត្រាសោនបំបែកភ្នែកបាយ (Phacoemulsification) មិនត្រឹមតែជួយស្ដារការមើលឃើញឲ្យច្បាស់ឡើងវិញទេ ប៉ុន្តែអាចកែតម្លៃកំហុសចក្ខុវិស័យដើម ដូចជា មីយ៉ូពី (មើលជិត) ហាយផឺរ៉ូពី (មើលឆ្ងាយ) អាស្ទីកម៉ាទីសម៍ (ភ្នែកឆ្លាស់) ឬចក្ខុវិស័យអ្នកវ័យចំណាស់ ជួយកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើវ៉ែនតា ឬកែវភ្នែកទន់ (Contact lens) ប៉ុន្តែត្រូវជ្រើសរើសកញ្ចក់សិប្បនិម្មិតឲ្យសមស្រប
កញ្ចក់ភ្នែកសិប្បនិម្មិតមានប៉ុន្មានប្រភេទ
កញ្ចក់ភ្នែកសិប្បនិម្មិតមាន 3 ប្រភេទសំខាន់ រួមមាន៖
- កញ្ចក់ច្បាស់មួយចម្ងាយ (Monofocal IOL) មានចម្ងាយច្បាស់តែមួយ ជាទូទៅជ្រើសឲ្យច្បាស់ចម្ងាយឆ្ងាយទាំង 2 ភ្នែក។ ពេលមើលជិតត្រូវពាក់វ៉ែនតាអាន។ ជាកញ្ចក់ស្តង់ដារ និងមានតម្លៃសមរម្យ មានឱកាសកើតពន្លឺរំខានពេលនៅកន្លែងងងឹតតិច។ កញ្ចក់ក្រុមនេះអាចដាក់កញ្ចក់ប្រភេទ Customized Monovision ដោយកំណត់ឲ្យភ្នែកមួយច្បាស់ចម្ងាយឆ្ងាយ និងភ្នែកមួយទៀតមើលចម្ងាយជិត
- កញ្ចក់ច្បាស់ច្រើនចម្ងាយ (Multifocal IOL) បច្ចុប្បន្នជាកញ្ចក់ច្បាស់ 3 ចម្ងាយ (Trifocal IOL) ការរចនាមានរង្វង់ច្រើននៅក្នុងសាច់កញ្ចក់។ បន្ទាប់វះកាត់អាចមើលច្បាស់ដោយភ្នែកទទេនៅចម្ងាយផ្សេងៗ ទាំងជិត មធ្យម ឆ្ងាយ កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើវ៉ែនតា សមស្របសម្រាប់អ្នកដែលមិនចង់ពាក់វ៉ែនតា ប៉ុន្តែមានឱកាសកើតពន្លឺរំខានពេលនៅកន្លែងងងឹត អាការៈភាគច្រើនប្រសើរឡើង តែត្រូវការពេលសម្របខ្លួនខុសគ្នាតាមបុគ្គល
- កញ្ចក់បន្ថែមចម្ងាយ / ពង្រីកជម្រៅការផ្តោត (Extended Depth of Focus IOL – EDOF IOL) អាចមើលឃើញបានច្រើនចម្ងាយជាបន្តបន្ទាប់ ចាប់ពីចម្ងាយឆ្ងាយដល់ចម្ងាយមធ្យម ដូចជា បើកបរ ប្រើកុំព្យូទ័រ មើលជិតក៏បានខ្លះៗ កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើវ៉ែនតា ប៉ុន្តែអាចត្រូវពាក់វ៉ែនតាអានខ្លះ ប្រសិនបើអានអក្សរតូចៗខ្លាំង។ បច្ចុប្បន្នមានការរចនាកញ្ចក់ក្រុមនេះជាទម្រង់ថ្មីៗ ដែលមិនមែនជារង្វង់ច្រើន ធ្វើឲ្យមានឱកាសកើតពន្លឺរំខានពេលនៅកន្លែងងងឹតតិចជាងកញ្ចក់ច្រើនចម្ងាយ
តើជ្រើសរើសកញ្ចក់ភ្នែកសិប្បនិម្មិតដូចម្តេចឲ្យសមស្រប
កញ្ចក់ភ្នែកសិប្បនិម្មិតកែភ្នែកឆ្លាស់ (Astigmatism) ជាដូចម្តេច
កញ្ចក់ភ្នែកសិប្បនិម្មិតដែលកែភ្នែកឆ្លាស់បានក្នុងខ្លួន (Toric IOL) សម្រាប់អ្នកដែលមានភ្នែកឆ្លាស់ដោយសារកែវភ្នែក (Cornea) កោងមិនស្មើគ្នា ស្រដៀងបាល់រ៉ាក់ប៊ី ដែលអាចដឹងបានពីការពិនិត្យវាយតម្លៃ។ វេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែកនឹងណែនាំឲ្យដាក់កញ្ចក់ដែលកែភ្នែកឆ្លាស់រួមជាជម្រើសបន្ថែម (Option) តាមការជ្រើសរើសរបស់អ្នកជំងឺនៅក្នុងប្រភេទសំខាន់ 3 ប្រភេទដែលបានលើកឡើងខាងលើ ដើម្បីជួយកែបញ្ហាភ្នែកឆ្លាស់នៅក្នុងខ្លួន កាត់បន្ថយការត្រូវពាក់វ៉ែនតាដើម្បីកែភ្នែកឆ្លាស់ដែលនៅសល់ក្រោយវះកាត់ ធ្វើឲ្យរូបភាពច្បាស់តាមលក្ខណៈពិសេសនៃកញ្ចក់ប្រភេទមេដែលបានជ្រើស។ ការពិចារណាដាក់កញ្ចក់ភ្នែកសិប្បនិម្មិតសម្រាប់ភ្នែកឆ្លាស់ វេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែកនឹងពិនិត្យតម្លៃកោង ឬតម្លៃភ្នែកឆ្លាស់តាមភ្នែកនីមួយៗជាសំខាន់ ហើយអាចមិនទាក់ទងដោយផ្ទាល់ជាមួយតម្លៃភ្នែកឆ្លាស់ដើមមុនវះកាត់
មនុស្សធម្មតា កែវភ្នែកកោងប្រហាក់ប្រហែលគ្នានៅគ្រប់អ័ក្ស រូបរាងស្រដៀងបាល់ ឬបាល់បាស្កេតប៉ាល់។ តែអ្នកដែលមានភ្នែកឆ្លាស់ដោយសារកែវភ្នែកកោងមិនស្មើគ្នា រូបរាងនឹងកោងស្រដៀងបាល់រ៉ាក់ប៊ី ឬពង
កញ្ចក់ភ្នែកសិប្បនិម្មិតកែភ្នែកឆ្លាស់មានប៉ុន្មានប្រភេទ
កញ្ចក់ភ្នែកសិប្បនិម្មិតកែភ្នែកឆ្លាស់មាន 3 ប្រភេទ រួមមាន៖
- កញ្ចក់ច្បាស់មួយចម្ងាយកែភ្នែកឆ្លាស់ (Monofocal Toric IOL) បន្ទាប់មើលឆ្ងាយច្បាស់ និងកែភ្នែកឆ្លាស់ ប៉ុន្តែមើលជិតនៅតែត្រូវពាក់វ៉ែនតាអាន
- កញ្ចក់ច្បាស់ច្រើនចម្ងាយកែភ្នែកឆ្លាស់ (Multifocal Toric IOL) បច្ចុប្បន្នច្បាស់ 3 ចម្ងាយ និងកែភ្នែកឆ្លាស់ (Trifocal Toric IOL) បន្ទាប់វះកាត់អាចមើលច្បាស់នៅចម្ងាយផ្សេងៗ ជិត មធ្យម ឆ្ងាយ កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើវ៉ែនតាបាន
- កញ្ចក់បន្ថែមចម្ងាយ / ពង្រីកជម្រៅការផ្តោតកែភ្នែកឆ្លាស់ (Extended Depth of Focus Toric IOL – EDOF Toric IOL) អាចមើលឃើញបានច្រើនចម្ងាយ ចម្ងាយច្បាស់ពីឆ្ងាយដល់មធ្យម ហើយជិតក៏បានខ្លះៗ អាចកែភ្នែកឆ្លាស់បាន
ការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់វះកាត់ភ្នែកបាយ
ការវះកាត់ភ្នែកបាយភាគច្រើនប្រើថ្នាំសន្លប់មូលដ្ឋាន បន្ទាប់វះកាត់អាចត្រឡប់ទៅផ្ទះបាន មិនចាំបាច់ស្នាក់នៅមន្ទីរពេទ្យ។ ដូច្នេះការត្រៀមខ្លួនមុនវះកាត់ភ្នែកបាយ រួមមាន៖
- ពាក់អាវស្រួល ដោះពាក់ងាយ
- លាងសក់ និងលាងមុខមុនមកដល់មន្ទីរពេទ្យ
- ពេលមកដល់មន្ទីរពេទ្យ នឹងមានការត្រៀមវះកាត់ ដោយបញ្ចូលថ្នាំសន្លប់ជាចំណុច (ថ្នាំបញ្ចូលភ្នែក) ថ្នាំពង្រីកសិស្សភ្នែក និងថ្នាំសម្លាប់មេរោគ មុនចូលបន្ទប់វះកាត់។ ថ្នាំសន្លប់មូលដ្ឋានមានទាំងការបញ្ចូលថ្នាំសន្លប់ជាទឹកថ្នាំ ឬចាក់ថ្នាំសន្លប់ទៅខាងក្រោយគ្រាប់ភ្នែក (ធ្វើនៅក្នុងបន្ទប់វះកាត់) ប៉ុន្តែបើខ្លាចការវះកាត់ ខ្លាចកន្លែងតូចចង្អៀត ឬមានការព្រួយបារម្ភ អាចពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតតាំងពីថ្ងៃពិនិត្យភ្នែក និងជ្រើសរើសវះកាត់ដោយសន្លប់ទូទៅបាន
- ពេលវះកាត់បំបែកភ្នែកបាយ នឹងចំណាយពេលប្រហែល 15 – 30 នាទី ដោយធ្វើនៅបន្ទប់វះកាត់ធំដែលស្អាតគ្មានមេរោគ។ អ្នកជំងឺនឹងមានស្មារតីពេលវះកាត់ ប៉ុន្តែមានអារម្មណ៍សម្រាក និងមិនឈឺ អាចឃើញពន្លឺ និងការផ្លាស់ទីទៅមកនៃពន្លឺ ឬមានអារម្មណ៍ថាត្រូវចុចភ្នែក ប៉ុន្តែមិនឈឺដូចត្រូវកាំបិតកាត់
- បន្ទាប់ពីវះកាត់ភ្នែកបាយរួចរាល់ អ្នកជំងឺនឹងសម្រាកនៅបន្ទប់សង្គ្រោះប្រហែល 30 នាទី បន្ទាប់មកអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះបាន។ ក្នុងករណីមិនបានប្រើសន្លប់ទូទៅ ត្រូវលេបថ្នាំតាមវេជ្ជបញ្ជា ប៉ុន្តែមិនទាន់ត្រូវបើកភ្នែកបញ្ចូលថ្នាំទេ វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងណាត់មកបើកភ្នែក និងពិនិត្យភ្នែកថ្ងៃបន្ទាប់ ហើយចាប់ផ្តើមបញ្ចូលថ្នាំ
ការថែទាំបន្ទាប់ពីវះកាត់ភ្នែកបាយត្រូវធ្វើដូចម្តេច
- ពាក់វ៉ែនតាការពារខ្យល់ ឬវ៉ែនតាការពារកម្តៅថ្ងៃ ដើម្បីការពារការខ្ទេចភ្នែក និងការពារការប៉ះទង្គិចដល់ភ្នែក
- មុនចូលគេង ត្រូវគ្របភ្នែកដែលបានបំបែកភ្នែកបាយ ដោយប្រើគម្របភ្នែក ដើម្បីការពារការខ្ទេចភ្នែក និងការប៉ះទង្គិចពេលគេង យ៉ាងហោចណាស់ 2 សប្តាហ៍
- ប្រយ័ត្នកុំឲ្យភ្នែកខាងនោះរងការប៉ះទង្គិចដោយផ្ទាល់ និងខ្លាំង
- ហាមឲ្យទឹកចូលក្នុងភ្នែកជាដាច់ខាត តាមរយៈពេលដែលវេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែកកំណត់ (យ៉ាងហោចណាស់ 2 សប្តាហ៍)
- ការពារមេរោគមិនឲ្យចូលភ្នែក និងជូតសម្អាតជុំវិញភ្នែក ដោយប្រើទឹកអំបិល និងកប្បាសជូតភ្នែកថ្ងៃละ 2 ដង ជំនួសការលាងមុខ តាមវិធីដែលវេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែកណែនាំយ៉ាងតឹងរឹង
- ជៀសវាងលាងមុខ និងលាងសក់ដោយខ្លួនឯង គួរតែគេងផ្អៀងខាងក្រោយឲ្យអ្នកផ្សេងលាងឲ្យ ហើយពេលលាងសក់គួរបិទភ្នែក ដើម្បីការពារទឹកអាចប៉ះឬប៉ាន់ចូលភ្នែក
- ទៅពិនិត្យភ្នែកតាមការណាត់របស់វេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែកគ្រប់លើក ដូចជា បន្ទាប់វះកាត់ 1 ថ្ងៃ, 1 សប្តាហ៍, 1 ខែ, 3 ខែ, 6 ខែ និងរៀងរាល់ឆ្នាំបន្ទាប់វះកាត់
- ហាមលើករបស់ធ្ងន់ ប្រយ័ត្នការក្អក កណ្តាស់ ឬប្រឹងខ្លាំងៗ ក្នុងរយៈពេល 1 ខែដំបូងបន្ទាប់វះកាត់
ផលរំខានដែលអាចជួបប្រទះបន្ទាប់ពីវះកាត់ភ្នែកបាយមានអ្វីខ្លះ
- ក្នុងដំណាក់កាលដំបូងបន្ទាប់វះកាត់ ត្រូវប្រយ័ត្នការឆ្លងមេរោគ ដែលកើតមានតិចប៉ុន្តែគ្រោះថ្នាក់។ ការបញ្ចូលថ្នាំ និងថែរក្សាអនាម័យភ្នែកយ៉ាងតឹងរឹង នឹងជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនេះបានច្រើន
- សភាពហើមនៅតំបន់ចំណុចទទួលរូបភាព (Macula) បន្ទាប់វះកាត់ អាចកើតមានបានខ្លះ បន្ទាប់ពីវះកាត់លើសពី 1 – 2 សប្តាហ៍ ដោយមានរោគសញ្ញាមើលព្រិល ឬឃើញរូបភាពបែកបាក់/វៀច អាចព្យាបាលបាន និងត្រឡប់ទៅធម្មតាវិញ
- បន្ទាប់ពីវះកាត់ភ្នែកបាយបានយូរ ក្រណាត់/ស្រោមកញ្ចក់ (capsule) អាចស្រអាប់ក្រោយពីដាក់កញ្ចក់អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ ចក្ខុវិស័យដែលធ្លាប់ច្បាស់ក្រោយវះកាត់ថ្មីៗ នឹងចាប់ផ្តើមព្រិលបន្តិចៗ។ វេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែកអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបានរហ័ស និងងាយស្រួល ដោយមិនឈឺចាប់ ដោយប្រើឡាស៊ែរ (Yag Laser) ដើម្បីយកភាពស្រអាប់ចេញភ្លាមៗ ធ្វើឲ្យត្រឡប់មកមើលច្បាស់ដូចទើបវះកាត់ថ្មីៗ
ហេតុអ្វីត្រូវព្យាបាលភ្នែកបាយនៅ Bangkok Hospital
- វេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែកឯកទេសដែលបានឆ្លងកាត់ការបណ្តុះបណ្តាល មានជំនាញ និងបទពិសោធន៍ខ្ពស់
- ពិនិត្យវាយតម្លៃមុនវះកាត់យ៉ាងលម្អិត ដោយប្រើឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រទំនើប និងក្រុមសហវិជ្ជាជីវៈ
- មានបច្ចេកវិទ្យាកញ្ចក់ភ្នែកសិប្បនិម្មិតជំនាន់ថ្មី ដែលរចនាឡើងឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការជាក់លាក់សម្រាប់មនុស្សនីមួយៗ
- ថែទាំគ្រប់ជំហាន ចាប់ពីការពិនិត្យវាយតម្លៃ ការវះកាត់ រហូតដល់ការតាមដានលទ្ធផលបន្ទាប់វះកាត់
លើសពីការព្យាបាលភ្នែកបាយ
គឺការផ្តល់គុណភាពការមើលឃើញ ដើម្បីឲ្យត្រឡប់ទៅរស់នៅក្នុងរបៀបដែលជាអ្នក”
មន្ទីរពេទ្យណាឯកទេសព្យាបាលភ្នែកបាយល្អ
មជ្ឈមណ្ឌលភ្នែក Bangkok Hospital ត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចសម្រាប់វះកាត់ព្យាបាលភ្នែកបាយដោយកញ្ចក់ភ្នែកសិប្បនិម្មិតដែលឆ្លើយតបទៅនឹងការរស់នៅ ដោយក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែកឯកទេសដែលមានបទពិសោធន៍ និងក្រុមពហុវិស័យដែលត្រៀមផ្តល់ការថែទាំ និងពិគ្រោះយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ព្រមទាំងឧបករណ៍ទំនើបសម្រាប់វះកាត់ព្យាបាលភ្នែកបាយ ដើម្បីឲ្យសុខភាពភ្នែកត្រឡប់មករឹងមាំនៅគ្រប់ការមើលឃើញ
វេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសព្យាបាលភ្នែកបាយ
វេជ្ជបណ្ឌិតស្រី ថារីនី សែងៀមផនផានិច វេជ្ជបណ្ឌិតភ្នែកឯកទេសផ្នែកកែវភ្នែក (Cornea) និងវះកាត់កែចក្ខុវិស័យ ភ្នែកបាយ Bangkok Hospital
អាចចុចទីនេះ ដើម្បីកំណត់ពេលណាត់ដោយខ្លួនឯង
