Việc sờ thấy khối ở cổ có thể gặp ở mọi giới, mọi lứa tuổi, có thể do nhiều nguyên nhân. Việc quan sát bất thường và gặp bác sĩ để chẩn đoán sớm là điều quan trọng, vì không chỉ giúp giảm mức độ nặng của bệnh mà còn giúp giảm nguy cơ biến chứng, lấy lại sự tự tin trong sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe đúng cách, kịp thời.
Khối ở cổ là gì
Khối ở cổ (Neck Mass) là khối có thể sờ thấy hoặc nhìn thấy ở các vị trí khác nhau của cổ như: hai bên cổ, dưới cằm, dưới tai, vùng yết hầu. Kích thước có thể từ nhỏ đến lớn, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Phần lớn khối ở cổ không có triệu chứng và không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng có một số khối có thể là dấu hiệu của bệnh cần gặp bác sĩ khẩn cấp.
Khối ở cổ do đâu
Khối ở cổ có thể do nhiều nguyên nhân, bao gồm:
- Nhân tuyến giáp (Thyroid Nodule) thường gặp ở người lớn. Khối nằm ở vùng trước cổ, không đau; khi nuốt sẽ di chuyển lên xuống. Thường là khối lành tính, nhưng một số trường hợp có thể có nguy cơ ung thư tuyến giáp. Nếu khối đau, lớn nhanh, nuốt khó, cần được khám và làm thêm các xét nghiệm càng sớm càng tốt.
- Hạch bạch huyết to (Lymphadenitis) khối thường gặp ở hai bên cổ, dưới xương hàm hoặc trên xương đòn. Có tính chất cứng, không đau, có thể gặp nhiều khối cùng lúc, thường to lên liên tục. Nếu khối to nhanh kèm sốt, sụt cân hoặc mệt mỏi, có thể là dấu hiệu ung thư; nên tham khảo bác sĩ để được chẩn đoán ngay.
- Nang vùng cổ (Neck Cyst) có dạng túi chứa nước, dịch hoặc mỡ hình thành ở vùng cổ, có thể bị viêm. Có thể gặp từ bẩm sinh hoặc sau nhiễm trùng, tắc tuyến bã, bất thường tuyến giáp. Phần lớn gặp ở người trẻ.
- Khối u lành tính như u mỡ (Lipoma), khối từ tuyến nước bọt, thường lớn chậm và không có triệu chứng.
- Ung thư đầu và cổ khối ở cổ to dần, không đau, loét miệng mạn tính, khàn tiếng kéo dài, nuốt khó. Dù ít gặp, nhưng nếu có triệu chứng nên gặp bác sĩ sớm vì có thể tiến triển nghiêm trọng.
Sờ thấy khối ở cổ như thế nào thì nên gặp bác sĩ
- Lần đầu sờ thấy khối ở cổ
- Khối ở cổ to lên nhanh
- Khối ở cổ cứng và ít di động
- Đau khối ở cổ hoặc ấn vào đau
- Khàn tiếng kéo dài
- Nuốt khó
- Khó thở
- Hạch bạch huyết to
- Sụt cân không rõ nguyên nhân
Càng kiểm tra khối ở cổ sớm ngay từ giai đoạn đầu khi mới sờ thấy sẽ giúp biết nguyên nhân và lập kế hoạch chăm sóc phù hợp
Sờ thấy khối ở cổ có nguy cơ ung thư không
Khối ở cổ thường được sờ thấy một cách tình cờ và gây lo lắng rằng đó là nhân tuyến giáp hoặc ung thư tuyến giáp. Tuy nhiên, phát hiện khối ở cổ không nhất thiết luôn là ung thư. Có thể do tuyến giáp, hạch bạch huyết, nang hoặc khối u lành tính. Nhưng nếu sờ thấy khối ở cổ, nên gặp bác sĩ sớm để tìm nguyên nhân và điều trị phù hợp.
Chẩn đoán khối ở cổ như thế nào
- Khai thác bệnh sử và khám lâm sàng thời gian phát hiện khối, triệu chứng kèm theo, bệnh nền, tiền sử gia đình; bác sĩ sẽ sờ nắn khối vùng cổ một cách chi tiết.
- Siêu âm cổ và tuyến giáp bằng sóng âm tần số cao để xác định vị trí khối, kích thước, đặc điểm, số lượng khối nhằm đánh giá bệnh và nguy cơ ung thư.
- Xét nghiệm máu nếu nghi ngờ bệnh tuyến giáp, bác sĩ có thể kiểm tra nồng độ hormone như TSH, Free T4, Free T3 để đánh giá chức năng tuyến giáp và kiểm tra công thức máu.
- Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ Fine Needle Aspiration (FNA) trong trường hợp bác sĩ nghi ngờ u hoặc ung thư sẽ chọc hút tế bào từ khối bằng kim nhỏ để xét nghiệm giải phẫu bệnh nhằm làm rõ.
- Chụp CT Scan để đánh giá kích thước, vị trí, mức độ lan rộng của khối.
- Chụp cộng hưởng từ (MRI) trong trường hợp có chỉ định cho thấy khối xâm lấn ở vùng phức tạp.
- Sinh thiết mô (Excisional Biopsy) để xác nhận bất thường trong trường hợp không thể chẩn đoán rõ bằng các phương pháp khác.
Nếu khối ở cổ là nhân tuyến giáp thì điều trị như thế nào
Nếu khối ở cổ được chẩn đoán là nhân tuyến giáp, bác sĩ có thể điều trị bằng
- Theo dõi (Active Surveillance)
- Điều trị bằng thuốc trong trường hợp liên quan đến rối loạn hormone
- Đốt nhân tuyến giáp (Thyroid Ablation)
- Điều trị bằng phương pháp PEI (Percutaneous Ethalnol Injection) trong trường hợp là nang tuyến giáp, bằng cách tiêm ethanol vào nang của tuyến giáp để giúp khối xẹp lại mà không cần phẫu thuật
- Phẫu thuật tuyến giáp trong trường hợp khối ở cổ kích thước lớn, chèn ép cơ quan lân cận hoặc nghi ngờ ung thư
- Điều trị bằng i-ốt phóng xạ ở bệnh nhân có chỉ định
Có phải mọi khối ở cổ đều phải phẫu thuật không
Khối ở cổ không nhất thiết luôn phải phẫu thuật; điều này phụ thuộc chủ yếu vào nguyên nhân và triệu chứng được bác sĩ chuyên khoa đánh giá. Nếu không quá nghiêm trọng có thể theo dõi bằng siêu âm định kỳ. Nếu bắt đầu nặng hơn, bác sĩ có thể đốt nhân tuyến giáp (Thyroid Ablation) hoặc phẫu thuật để cải thiện triệu chứng.
Khối ở cổ có tự khỏi được không
Khối ở cổ có thể tự khỏi tùy thuộc nguyên nhân. Nếu do viêm hoặc nhiễm trùng như hạch bạch huyết sưng, có thể tự xẹp. Nhưng trong trường hợp do bất thường tuyến giáp, nang hoặc khối u, nên được bác sĩ chuyên khoa đánh giá để điều trị đúng cách càng sớm càng tốt
Bệnh viện chuyên chăm sóc và điều trị bệnh tuyến giáp
THYROID COMPLETE CARE Trung tâm Đái tháo đường, Tuyến giáp và Nội tiết, Bangkok Hospital chăm sóc toàn diện về tuyến giáp với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa đa lĩnh vực (Multidisciplinary Thyroid Team) giàu kinh nghiệm, công nghệ hiện đại và đội ngũ đa chuyên ngành sẵn sàng lập kế hoạch chăm sóc điều trị và tư vấn sát sao từ chẩn đoán, điều trị đến theo dõi dài hạn, giúp người bệnh lấy lại chất lượng cuộc sống tốt và tự tin trở lại trong sinh hoạt.
Bác sĩ chuyên chăm sóc và điều trị bệnh tuyến giáp
BS. Natthanon Maneesathien Bác sĩ nội khoa chuyên bệnh nội tiết và chuyển hóa, Bangkok Hospital
Có thểnhấp vào đây để tự đặt lịch hẹn
