Vấn đề kiểm soát cân nặng ở trẻ em là điều phụ huynh không nên xem nhẹ, bởibéo phì ở trẻ emkhông chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình mà còn liên quan đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng về lâu dài có thể kéo dài đến khi trưởng thành. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, cách nhận biếttình trạng béo phì ở trẻ em và hướng chăm sóc theo khuyến nghị của bác sĩ để lập kế hoạch điều chỉnh hành vi một cách phù hợp
Làm quen vớibéo phì ở trẻ em
Hiện nay, chúng ta ghi nhận thống kê vềbéo phì ở học sinhtăng liên tục, chủ yếu do những thay đổi của môi trường xã hội và hành vi sinh hoạt
Trong đó,tình trạng béo phì ở trẻ em không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với sự mũm mĩm đáng yêu, mà là tình trạng cơ thể tích lũy mỡ thừa quá mức bình thường, gây ảnh hưởng đến các hệ thống hoạt động khác nhau của cơ thể như hệ hô hấp, xương khớp, bao gồm cả hệ chuyển hóa. Nếu để kéo dài, có thể khiếntrẻ béo phìngày càng tăng cân và có nguy cơ mắc bệnh mạn tính từ khi còn nhỏ
Làm sao biết con có thuộc nhómtrẻ béo phìvượt ngưỡng hay chưa?
Phụ huynh có thể kiểm tra ban đầu xem con em có thuộc nhómtrẻ béo phìvượt ngưỡng hay không, dựa trên các tiêu chuẩn sau
Đánh giá bằng chỉ số khối cơ thể (BMI) dành cho trẻ em
Việc tính BMI ở trẻ em cần so sánh với biểu đồ chuẩn tăng trưởng theo giới và độ tuổi. Nếu giá trị cao hơn bách phân vị 95, sẽ được xem là thuộc nhómbéo phì ở trẻ em và nên được bác sĩ theo dõi chăm sóc
Quan sát đặc điểm thể chất và dấu hiệu cảnh báo
Ngoài cân nặng tăng vọt, hãy quan sát dấu hiệu da sẫm màu và dày lên ở vùng cổ hoặc nách, cho thấy tình trạng kháng insulin; hoặc việc trẻ dễ mệt, ngáy khi ngủ và chân vòng kiềng bất thường do chịu tải trọng lớn
Những nguyên nhân quan trọng gây ratình trạng béo phì ở trẻ em
Các yếu tố dẫn đến tích lũy cân nặng vượt chuẩn ở trẻ em khá phức tạp, có thể chia thành các nguyên nhân chính như sau
Hành vi ăn uống và lối sống
Đây là nguyên nhân thường gặp nhất của tình trạng béo phì ở trẻ em hiện nay do ăn thực phẩm năng lượng cao, tinh bột, đường và chất béo bão hòa quá nhu cầu, kết hợp với thời gian nhìn màn hình kéo dài khiến thiếu vận động đầy đủ
Yếu tố di truyền và môi trường gia đình
Nếu cha mẹ thừa cân, con cái sẽ có nguy cơtình trạng béo phì ở trẻ emcao hơn, cả do mã di truyền và thói quen lựa chọn thực phẩm được truyền trong gia đình
Rối loạn hệ hormone và bệnh lý tiềm ẩn
Trong một số trường hợp, tình trạng béo phì ở trẻ emcó thể không chỉ do hành vi, mà còn do rối loạn nội tiết như suy hormone tuyến giáp, hoặc tác dụng phụ từ việc dùng một số loại thuốc trong thời gian dài
Nguy cơ và biến chứng đi kèmtình trạng béo phì ở trẻ em
Nếu không khẩn trương giải quyếttình trạng béo phì ở trẻ emcó thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như đái tháo đường type 2, gan nhiễm mỡ từ khi còn nhỏ, tăng huyết áp và ngưng thở khi ngủ. Ngoài ra,béo phì ở học sinhcòn ảnh hưởng đến tâm lý, khiến trẻ thiếu tự tin và có thể bị bạn bè trêu chọc dẫn đến trầm cảm
Hướng chăm sóc và thay đổi hành vi để điều trịbéo phì ở trẻ em
Điều trịbéo phì ở trẻ emkhông phải là nhịn ăn, mà là điều chỉnh lối sống bền vững
- Điều chỉnh dinh dưỡng: giảm ngọt, béo, mặn; tăng tỷ lệ rau và chất xơ trong mọi bữa ăn
- Tăng hoạt động thể chất: khuyến khích trẻ vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày
- Hạn chế thời gian nhìn màn hình: giảm thời gian dùng smartphone hoặc xem tivi để tăng vận động
- Sự hỗ trợ từ gia đình: cha mẹ nên làm gương tốt về ăn uống và tập luyện
Câu hỏi thường gặp vềbéo phì ở trẻ em (FAQ)
1. Trẻ béo phìvượt ngưỡng có ảnh hưởng đến chiều cao thật không
Có liên quan, vìtình trạng béo phì ở trẻ emcó thể kích thích trẻ bước vào tuổi dậy thì sớm hơn bình thường, khiến xương đóng sớm hơn và có thể làm chiều cao khi trưởng thành thấp hơn mức đáng ra có thể đạt được theo tiềm năng di truyền
2. Kiểm soát chế độ ăn ở trẻ bịbéo phì ở trẻ emnên bắt đầu như thế nào
Nên bắt đầu bằng việc giảm đồ uống nhiều đường và đồ ăn vặt, không nên hạn chế lượng thức ăn đến mức trẻ đói cồn cào, mà nên tập trung điều chỉnh tỷ lệ bữa ăn đủ 5 nhóm thực phẩm và đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ cho sự phát triển của não bộ và cơ thể
3. Tình trạng béo phì ở trẻ emcó thể tự khỏi khi trẻ lớn lên không
Đây là một quan niệm sai lệch. Nghĩ rằng khi trẻ cao lên rồi sẽ tự gầy đi có thể không đúng với tất cả mọi người. Nếu tế bào mỡ được tạo ra số lượng lớn từ thời thơ ấu, việc giảm cân khi trưởng thành sẽ khó hơn. Vì vậy, việc điều chỉnh hành vi từ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọng
4. Nếu con bịbéo phì ở học sinhvà có triệu chứng ngáy khi ngủ, có nguy hiểm không
Nguy hiểm, vì ngáy ở trẻ thừa cân thường liên quan đến ngưng thở khi ngủ, khiến não không nhận đủ oxy trong khi ngủ, ảnh hưởng đến phát triển, học tập và khả năng tập trung của trẻ
Dịch vụ chăm sóc và giải quyết vấn đề béo phì ở trẻ em tại Bangkok Hospital
Trung tâm Nhi khoa Bangkok Hospital thấu hiểu sự lo lắng của các gia đình có con em trong tình trạng béo phì ở trẻ em. Vì vậy, chúng tôi có đội ngũ đa chuyên ngành gồm bác sĩ nhi khoa chuyên khoa nội tiết và chuyển hóa, chuyên gia dinh dưỡng và chuyên gia sinh lý học vận động, nhằm giúp chẩn đoán tìm nguyên nhân thực sự của béo phì ở trẻ em, đồng thời thiết kế chương trình giảm cân bằng công nghệ đo thành phần cơ thể chi tiết và theo dõi sát sao
Tóm tắt bài viết
Phòng ngừabéo phì ở trẻ emtừ giai đoạn sớm là điều đáng giá hơn so với điều trị biến chứng sau này. Việc thường xuyên kiểm tra cân nặng và chiều cao theo tiêu chuẩn, đồng thời tham khảo ý kiến bác sĩ khi phát hiện bất thường, sẽ giúp con em bạn lớn lên trở thành người trưởng thành khỏe mạnh và tự tin
Tại Bangkok Hospital sẽ giúp phụ huynh ứng phó vớibéo phì ở học sinhmột cách có hệ thống, để điều chỉnh hành vi giúp trẻ khỏe mạnh và tránh xa các biến chứng trong tương lai
- Tìm bác sĩ: https://www.bangkokhospital.com/th/bangkok/doctor
- Đặt lịch hẹn: https://www.bangkokhospital.com/th/bangkok/appointment/step1
- Liên hệ chúng tôi: https://www.bangkokhospital.com/th/bangkok/contact
