Việc kiểm tra ruột non được xem là một thách thức trong y khoa, vì ruột non dài khoảng 6–8 mét và nằm sâu trong ổ bụng, khiến nội soi dạ dày và nội soi đại tràng thông thường không thể khảo sát được toàn bộ ruột
Hiện nay có công nghệ nuốt nội soi viên nang (Capsule Endoscopy) là phương pháp kiểm tra ruột non không cần phẫu thuật, không cần gây mê; chỉ cần nuốt một viên nang nhỏ cỡ viên thuốc, camera sẽ ghi lại hơn 50.000 hình ảnh bên trong đường tiêu hóa, giúp tìm ra bất thường như chảy máu đường tiêu hóa, loét ruột non, bệnh Crohn (Crohn’s Disease) polyp và ung thư ruột non một cách chính xác
Kiểm tra ruột non bằng nuốt nội soi viên nang (Capsule Endoscopy) là gì
Capsule Endoscopy là phương pháp chẩn đoán bệnh của ruột non bằng một camera nhỏ được đặt bên trong viên nang có kích thước gần giống viên thuốc thông thường. Bên trong gồm có thấu kính camera, nguồn sáng, pin và hệ thống truyền tín hiệu hình ảnh
Khi người bệnh nuốt viên nang, camera sẽ di chuyển qua thực quản, dạ dày và ruột non, đồng thời ghi hình liên tục trước khi gửi dữ liệu đến máy ghi mà người bệnh đeo. Sau đó viên nang sẽ được thải ra theo phân một cách tự nhiên trong vòng 24–72 giờ
Nội soi viên nang (Capsule Endoscopy) là gì
Nội soi viên nang (Capsule Endoscopy) là công nghệ kiểm tra hệ tiêu hóa bằng một camera nhỏ cỡ viên thuốc nang bên trong gồm có
- Thấu kính camera nhỏ
- Nguồn sáng
- Hệ thống ghi hình
Khi người bệnh nuốt viên nang, camera sẽ di chuyển qua hệ tiêu hóa và ghi hình từ thực quản, dạ dày và ruột non; có thể chụp được hơn 50.000 hình ảnh trong khoảng 8 giờ
Hình ảnh thu được sẽ được gửi đến thiết bị nhận tín hiệu để bác sĩ phân tích, giúp phát hiện bất thường ở ruột non—khu vực mà nội soi thông thường không thể tiếp cận
Vì sao kiểm tra ruột non quan trọng hơn bạn nghĩ
Ruột non là cơ quan có chiều dài rất lớn (khoảng 6-8 mét) và có cấu trúc cuộn xoắn phức tạp ở giữa ổ bụng, khiến nội soi dạ dày hoặc nội soi đại tràng thông thường thường không tới được vùng này. Nếu người bệnh có triệu chứng bất thường mà không tìm được nguyên nhân từ hai vị trí nêu trên, thì nuốt nội soi viên nang để kiểm tra ruột non là phương pháp giúp tìm ra nguồn gốc bệnh ẩn sâu bên trong cơ quan này với hiệu quả cao nhất hiện nay
Triệu chứng nào nên thực hiện nuốt nội soi viên nang để kiểm tra ruột non
Bác sĩ có thể cân nhắc khuyến nghị kiểm tra ở người có các triệu chứng hoặc tình trạng sau
- Thiếu máu do thiếu sắt không rõ nguyên nhân
- Chảy máu đường tiêu hóa không xác định được vị trí bằng nội soi thông thường
- Đi ngoài phân đen hoặc có lẫn máu trong phân
- Đau bụng mạn tính không rõ nguyên nhân
- Tiêu chảy mạn tính kèm sụt cân
- Nghi ngờ bệnh Crohn (Crohn’s Disease)
- Nghi ngờ polyp, khối u hoặc ung thư ruột non
- Theo dõi một số người bệnh viêm ruột mạn tính
Nuốt nội soi viên nang có thể phát hiện những bệnh gì
Kiểm tra bằng Capsule Endoscopy có thể giúp chẩn đoán nhiều bệnh và bất thường của ruột non, gồm
- Chảy máu đường tiêu hóa không rõ nguyên nhân (Obscure GI Bleeding)
- Bất thường mạch máu ở ruột non (Angiodysplasia)
- Bệnh Crohn (Crohn’s Disease)
- Loét ruột non do thuốc giảm đau nhóm NSAIDs
- Viêm ruột
- Polyp ruột non
- Khối u và ung thư ruột non
- Một số rối loạn hấp thu dưỡng chất
4 bước chuẩn bị trước khi nuốt nội soi viên nang để kiểm tra ruột non
Để có được hình ảnh rõ nhất, Trung tâm Bệnh lý Tiêu hóa và Gan, Bangkok Hospital có quy trình chăm sóc cho việc nuốt nội soi viên nang như sau
1. Chuẩn bị ruột (Preparation)
- Thông báo tiền sử sức khỏe: Người bệnh cần thông báo chi tiết cho bác sĩ về các thuốc đang dùng thường xuyên (đặc biệt là thuốc có chứa sắt) bệnh nền và tiền sử phẫu thuật ổ bụng
- Hạn chế ăn uống: Cần nhịn ăn và mọi loại đồ uống ít nhất 8 giờ trước khi bắt đầu kiểm tra để dạ dày trống và không có thức ăn che khuất hình ảnh
- Làm sạch ruột: Bác sĩ có thể kê thuốc nhuận tràng hoặc cho dùng chế độ ăn lỏng trong suốt vào ngày trước khi kiểm tra để làm sạch ruột non tối đa, đây là phần quan trọng trong chẩn đoán
2. Quy trình nuốt nội soi viên nang (Ingestion)
- Lắp đặt thiết bị: Điều dưỡng sẽ lắp thiết bị nhận tín hiệu hình ảnh (Data Recorder) bằng cách đeo dây đai quanh eo người bệnh để nhận tín hiệu hình ảnh được gửi từ viên nang
- Nuốt viên nang: Người bệnh nuốt viên nang nội soi với lượng nước lọc phù hợp, không cần nhai. Camera được thiết kế trơn, kích thước gần giống viên thuốc thông thường nên dễ nuốt và không gây vướng
3. Trong thời gian ghi hình (Monitoring)
- Hành trình của camera: Viên nang sẽ từ từ di chuyển qua thực quản, dạ dày và vào ruột non nhờ nhu động tự nhiên của cơ thể, đồng thời ghi liên tục hơn 50.000 hình ảnh
- Sinh hoạt hằng ngày: Tổng thời gian kiểm tra khoảng 8 giờ. Trong thời gian này người bệnh có thể sinh hoạt bình thường, ngồi làm việc hoặc đi bộ thư giãn, nhưng nên tránh vận động nặng, cúi người thường xuyên hoặc các cử động khiến dây đai thiết bị bị tuột
- Ăn uống: Sau khi nuốt viên nang 2 giờ có thể bắt đầu nhấp nước lọc, và sau 4 giờ có thể ăn nhẹ theo hướng dẫn
4. Trả thiết bị và xử lý dữ liệu (Evaluation)
- Tháo thiết bị: Khi đủ 8 giờ, người bệnh có thể tháo thiết bị nhận tín hiệu và mang trả cho nhân viên để bác sĩ xử lý dữ liệu bằng phần mềm máy tính và phân tích kết quả chi tiết
- Thải viên nang: Viên nang sẽ được thải ra theo phân một cách tự nhiên trong vòng 24-72 giờ. Người bệnh không cần thu lại để trả cho bác sĩ vì đây là thiết bị dùng một lần
Ưu điểm và hạn chế khi kiểm tra ruột non bằng nuốt nội soi viên nang
Mặc dù nuốt nội soi viên nang là công nghệ giúp chẩn đoán bệnh ở ruột non dễ dàng và chính xác hơn rất nhiều, nhưng cũng như các loại xét nghiệm y khoa khác, người sử dụng dịch vụ nên hiểu rõ cả lợi ích nhận được và một số hạn chế để việc kiểm tra và điều trị an toàn và đạt hiệu quả tối đa. Chi tiết như sau
Ưu điểm của nuốt nội soi viên nang
- Không cần phẫu thuật và không cần gây mê: Giúp giảm nguy cơ biến chứng từ gây mê, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc người có bệnh nền nặng
- Độ chi tiết cao và bao phủ rộng: Cho hình ảnh ruột non rõ nét và quan sát bao phủ ở những vị trí mà nội soi thông thường (Gastroscopy & Colonoscopy) không thể tiếp cận
- Có thể sinh hoạt bình thường ngay: Người bệnh có thể làm các hoạt động nhẹ hoặc ngồi làm việc bình thường trong lúc kiểm tra và hồi phục nhanh, không cần nằm viện
Lưu ý và hạn chế khi kiểm tra
- Dấu hiệu cảnh báo cần theo dõi: Nếu sau khi nuốt nội soi viên nang, người bệnh có buồn nôn, nôn, đau bụng cấp tính hoặc chướng bụng nặng, cần báo bác sĩ hoặc quay lại khám ngay
- Nhóm không phù hợp để kiểm tra:
- Phụ nữ đang mang thai
- Người bị tắc ruột hoặc hẹp đường tiêu hóa, có thể làm viên nang bị kẹt bên trong
- Người có vấn đề nuốt khó hoặc từng phẫu thuật ổ bụng một số loại ảnh hưởng đến nhu động ruột
Kiểm tra ruột non bằng nuốt nội soi viên nang, vì chất lượng cuộc sống tốt hơn tại Bangkok Hospital
Trung tâm Bệnh lý Tiêu hóa và Gan, Bangkok Hospital sẵn sàng chẩn đoán và chăm sóc điều trị ruột non bằng kiểm tra ruột non với nuốt nội soi viên nang (Capsule Endoscopy), do các bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm, điều dưỡng và đội ngũ đa chuyên ngành thực hiện, cùng với thiết bị và công nghệ hiện đại, để bạn trở lại có chất lượng cuộc sống tốt mỗi ngày
Bác sĩ chuyên môn kiểm tra ruột non bằng nuốt nội soi viên nang (Capsule Endoscopy)
BS. Aroon Siripun Bác sĩ nội khoa chuyên khoa Hệ tiêu hóa, Trung tâm Bệnh lý Tiêu hóa và Gan, Bangkok Hospital
Bạn có thểnhấp vào đâyđể tự đặt lịch hẹn
Câu hỏi thường gặp về nuốt nội soi viên nang để kiểm tra ruột non
Nuốt nội soi viên nang để kiểm tra ruột non có nguy hiểm hoặc có tác dụng phụ không
Nuốt nội soi viên nang có độ an toàn rất cao vì viên nang làm từ vật liệu y tế trơn, không gây kích ứng mô. Ngoài ra không có tích lũy bức xạ và không cần gây mê nên hầu như không có tác dụng phụ nghiêm trọng, trừ trường hợp người bị tắc ruột hoặc hẹp; bác sĩ sẽ đánh giá tiền sử sức khỏe chi tiết trước mỗi lần kiểm tra
Nếu nuốt viên thuốc lớn khó, có thể nuốt nội soi viên nang được không
Viên nang được thiết kế bề mặt trơn nhẵn và kích thước gần giống viên vitamin thông thường, nên đa số người bệnh có thể dễ dàng nuốt với nước lọc mà không cần nhai. Tuy nhiên nếu bạn có tiền sử nuốt khó hoặc dễ sặc, nên trao đổi với bác sĩ chuyên khoa trước để đánh giá mức độ phù hợp hoặc tìm phương pháp hỗ trợ nuốt thích hợp
Trong thời gian camera đang ghi hình có cần nằm lại bệnh viện không
Không cần nằm viện. Sau khi người bệnh nuốt viên nang và đã lắp thiết bị nhận tín hiệu xong, có thể về nhà nghỉ ngơi, ngồi làm việc ở văn phòng hoặc đi dạo làm hoạt động nhẹ như bình thường. Thiết bị ghi tín hiệu hình ảnh sẽ hoạt động liên tục qua hệ thống không dây cho đến hết thời gian khoảng 8 giờ
Làm sao biết nội soi viên nang đã được thải ra khỏi cơ thể
Thông thường, viên nang sẽ được thải ra theo phân tự nhiên trong vòng 24 – 72 giờ; người bệnh có thể không nhận biết và không đau đớn gì vì viên nang nhỏ và trơn. Không cần thu lại viên nang để trả bác sĩ vì đây là thiết bị dùng một lần
Nuốt nội soi viên nang phát hiện bệnh chính xác hơn nội soi thông thường thật không
Nuốt nội soi viên nang không dùng để thay thế cho nhau, mà là phương pháp giúp nhìn thấy ruột non suốt toàn bộ chiều dài—điều mà nội soi thông thường không thể tiếp cận—vì vậy có vai trò quan trọng trong chẩn đoán bệnh lý ruột non












