วันนี้ BCM Lifestyle เชิญ ผศ.นพ.วีระชัย นาวารวงศ์ ศัลยแพทย์หัวใจมือหนึ่งแห่ง ศูนย์โรคหัวใจกรุงเทพเชียงใหม่ มาเล่าถึงแนวทางดูแลผู้ป่วยโรคหัวใจแบบเชิงรุก ที่ไม่ได้ให้ความสำคัญแค่ผู้ป่วยแต่รวมถึง “ครอบครัว”
ครอบครัวคือขวัญกำลังใจ แบ่งปันสุขทุกข์ เคียงข้างตั้งแต่ก่อนผ่าตัด หลังผ่าตัด ระยะฟื้นฟู จนกระทั่งผู้ป่วยหายดี
ผู้ป่วยและครอบครัวเป็นตัวตั้งต้น
“การพบปะพร้อมหน้า หรือ Family Meeting คือการที่ทีมแพทย์สร้างความรู้ ความเข้าใจให้ผู้ป่วยและครอบครัวด้วยภาษาง่ายๆ เปิดโอกาสให้สอบถามอย่างใกล้ชิด เพื่อให้ทุกคนเข้าใจแผนการรักษาร่วมกัน” — ผศ.นพ.วีระชัย
เพื่อสร้างความมั่นใจและความรู้ครบถ้วนให้ผู้ป่วย ทีมนำแนวคิด ‘ประชุมร่วมกับครอบครัว’ มาบรรจุใน ACS Pathway แผนการดูแลล่วงหน้า สำหรับโรคหัวใจขาดเลือด ทำให้กระบวนการชัดเจน วัดผลได้ เป็นมาตรฐานสากล แตกต่างจากโรงพยาบาลทั่วไปที่จัดเฉพาะผู้ป่วยอาการหนักหรือไม่สามารถตัดสินใจเอง
“นำ Family Meeting มาบรรจุในกระบวนการรักษาช่วยให้ผู้ป่วยได้รับมุมมองใหม่ นอกเหนือจากการตรวจวินิจฉัย จ่ายยา หรือผ่าตัด เพราะกระบวนการ Medical Pathway บางครั้งซับซ้อน ผู้ป่วยและครอบครัวจึงยากจะเข้าใจ การพบทีมแพทย์พร้อมหน้าจะช่วยให้ทุกฝ่ายเข้าใจอาการและแนวทางรักษามากขึ้น ทำให้การรักษาราบรื่นยิ่งขึ้น”
พูดจาประสาชาวบ้าน เน้นสร้างความเข้าใจ
“เราคุยกันโดยใช้ภาษาที่ผู้ป่วยเข้าใจง่าย บางทีก็อู้คำเมืองนี่ล่ะ”
“ครอบครัวอยากรู้ว่าหมอจะทำอะไรต่อไป อาการหลังผ่าตัดจะเป็นอย่างไร ต้องปฏิบัติตัวอย่างไร ญาติจะมีส่วนร่วมในกรณีไหนบ้าง มักจัดหลังผ่าตัดหัวใจเพื่อแจ้งความคืบหน้าและป้องกัน surprise”
กระบวนการฟื้นฟูเชิงรุก
หลังผ่าตัดหัวใจ ในห้อง ICU ทีมแพทย์และพยาบาลแจ้งอาการญาติที่แยก Waiting Area เมื่อผู้ป่วยเริ่มฟื้น จะเข้าสู่ Cardiac Rehabilitation ทีมศัลยแพทย์หารือกับแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู ออกแบบการกายภาพบำบัด “ทันทีที่ผู้ป่วยลืมตานั่นแหละ งานฟื้นฟูเชิงรุกก็เริ่มเลย”
ทีมสหสาขาจากศูนย์โรคหัวใจและศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู ประกอบด้วย ศัลยแพทย์หัวใจ อายุรแพทย์หัวใจ แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู นักกายภาพบำบัด นักโภชนาการ ฯลฯ ทำให้ผู้ป่วยฟื้นตัวเร็วขึ้น แม้ผู้ป่วยสูงอายุจะเคยเดินไม่ได้ ก็สามารถใช้ walker เดินได้หลังผ่าตัดไม่นาน
การดูแลผู้ป่วยโรคหัวใจด้วย “หัวใจ” ของคณะแพทย์ศูนย์โรคหัวใจฯ ถ่ายทอดผ่านการประชุมและสหสาขาวิชาชีพอย่างสม่ำเสมอ ปรับกระบวนการยกระดับการดูแลทั้งร่างกายและจิตใจ บนพื้นฐานความเป็นครอบครัวเดียวกัน เคารพสิทธิผู้ป่วย เข้าใจบริบท รอบด้าน และคำนึงถึงความปลอดภัย ตามมาตรฐาน JCI (Joint Commission International)
