มะเร็งในบริเวณศีรษะและลำคอพบได้บ่อยไม่แพ้มะเร็งชนิดอื่น ๆ โดยติดอันดับ 1 ใน 5 มะเร็งที่พบในคนไทย จำแนกเป็นมะเร็งที่ตรวจพบในบริเวณต่อมไทรอยด์ ต่อมน้ำลาย หลังโพรงจมูก ในอวัยวะช่องปาก คอหอย และกล่องเสียง ส่วนใหญ่มักตรวจพบในระยะลุกลาม พบการกระจายของมะเร็งไปยังอวัยวะอื่น ๆ ส่งผลให้ยากลำบากต่อการรักษามากกว่าการตรวจพบมะเร็งในระยะแรก การป้องกันมะเร็งศีรษะและลำคอจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ต้องใส่ใจ
5 วิธีลดโอกาสเกิดมะเร็งศีรษะและลำคอได้แก่
1) หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่
การสูบบุหรี่ ซิการ์ ไปป์ หรือแม้กระทั่งการเคี้ยวยาสูบยาเส้น พบว่าเป็นปัจจัยสำคัญที่มีความสัมพันธ์กับมะเร็งศีรษะและลำคอ โดยพบว่า 70 – 80% มะเร็งศีรษะและลำคอมีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ จำนวนและระยะเวลาของการสูบบุหรี่ก็มีผลต่อการรักษามะเร็ง นอกจากนี้ในผู้ที่ไม่สูบบุหรี่ แต่ได้รับควันบุหรี่มือสองก็พบความเสี่ยงของมะเร็งเช่นกัน โดยการสูบบุหรี่กระตุ้นให้เกิดแผลเรื้อรังในช่องปาก ลำคอ การเลิกสูบบุหรี่จึงช่วยลดโอกาสเกิดมะเร็งในบริเวณศีรษะและลำคอลงได้
2) หลีกเลี่ยงการดื่มสุราและเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์
การดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์บ่อย ๆ หรือผู้ที่ดื่มเป็นปริมาณมาก พบว่ามีโอกาสที่จะพบมะเร็งในบริเวณช่องปาก ลำคอ กล่องเสียง และหลอดอาหารส่วนต้นได้บ่อย ยิ่งปริมาณและความถี่มากขึ้น ยิ่งส่งผลให้เพิ่มโอกาสเป็นมะเร็งมากขึ้น และหากมีการสูบบุหรี่ร่วมด้วยยิ่งเพิ่มโอกาสเกิดมะเร็งอย่างมาก การลดหรือเลิกจึงช่วยลดความเสี่ยงในจุดนี้
3) ดูแลสุขภาพช่องปาก
การดูแลสุขภาพช่องปากทั้งเหงือกและฟันให้แข็งแรงอยู่เสมอเป็นเรื่องสำคัญ อย่าปล่อยให้มีแผลเรื้อรังในช่องปากจากฟันผุหรือฟันบิ่น แผลเรื้อรังที่เป็นมานานอาจเกิดการกลายเป็นมะเร็งได้ ในผู้ที่ใส่ฟันปลอมต้องหมั่นตรวจเช็กฟันปลอมไม่ให้หลวม ตรวจเช็กสุขภาพช่องปากทุก 6 เดือน
4) ฉีดวัคซีน HPV ป้องกันมะเร็งศีรษะและลำคอ
การติดเชื้อไวรัส HPV (Human Papillomavirus) มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคมะเร็งศีรษะและลำคอได้ การฉีดวัคซีน HPV ชนิด 9 สายพันธุ์จึงมีความสำคัญ เพราะช่วยป้องกันโรคมะเร็งศีรษะและลำคอในบางชนิดได้
5) รีบพบแพทย์โดยเร็วหากผิดปกติ
การหมั่นสังเกตตนเองและรีบพบแพทย์เฉพาะทางเป็นเรื่องสำคัญ เพราะมะเร็งศีรษะและลำคออาการจะขึ้นอยู่กับตำแหน่งที่เป็น อาจแสดงอาการ เช่น มีแผลเรื้อรังในช่องปากและลำคอ ก้อนโตที่ลำคอ เสียงแหบ หรือเลือดออกในลำคอเป็นต้น ซึ่งหากมีอาการผิดปกติแล้วพบแพทย์เฉพาะทางแต่เนิ่น ๆ ย่อมเพิ่มโอกาสในการรักษาให้กลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีอีกครั้ง
มะเร็งศีรษะและลำคอ จำเป็นต้องเฝ้าระวังให้ดี เพราะหากเป็นแล้วไม่รีบรักษาจะยิ่งลุกลามและรุนแรง จึงไม่ควรนิ่งนอนใจและดูแลป้องกันให้เหมาะสม
สอบถามเพิ่มเติมที่
โรงพยาบาลมะเร็งกรุงเทพ วัฒโนสถ
โทร. 1719
