အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက် စမ်းသပ်ခြင်း။ ဘယ်သူတွေကို စစ်ဆေးသင့်လဲ။

အဆုတ်သည် အလွန်အရေးကြီးသော အင်္ဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆုတ်အလုပ်မလုပ်တော့ပါ။ မိနစ်ပိုင်းအတွင်း ငါတို့သေလိမ့်မယ်။ သို့မဟုတ် အဆုတ်သည် ပုံမှန်ထက် နည်းနေပါက၊ နာတာရှည် အဆုတ်ရောဂါ တော်တော်များများဟာ အဆုတ်တစ်သျှူးတွေကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ဖျက်ဆီးပြီး မောပန်းလွယ်ပြီး အသက်ရှုရခက်တဲ့ လက္ခဏာတွေ ခံစားရပါလိမ့်မယ်။ ဖြစ်နိုင်ခြေများသော အကြောင်းရင်းများ ရှိသူများအတွက် အစောပိုင်း အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက်ကို စမ်းသပ်ခြင်း။ သို့မဟုတ် အဆုတ်လက္ခဏာရှိသူများ သည် ထို့ကြောင့် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ရောဂါရှာဖွေရေးများအတွက် လူနာ၏အခြေအနေကိုအကဲဖြတ်ပါ။ နှင့် ရောဂါ ကုသမှု ရလဒ်များကို လိုက်နာပါ။

ဘယ်သူတွေက အဆုတ်ရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိလဲ။

မြင့်မားသောအန္တရာယ်အချက်များပါ ၀ င်သူများသည်၊

• အဆိပ်သင့်မီးခိုးငွေ့များ၊ ကားမီးခိုးများနှင့် စီးကရက်မီးခိုးများ ထုတ်လွှတ်သည့် စက်ရုံများအနီးတွင် ကဲ့သို့သော လေထုညစ်ညမ်းမှု မြင့်မားသောနေရာများတွင် နေထိုင်သူများ။

• ဖုန်ထူသောစက်ရုံ၊ သတ္တုတွင်း၊ ကျောက်ကြိတ်ခွဲခြင်း သို့မဟုတ် ဓာတုမီးခိုးငွေ့များကဲ့သို့ အလွန်ညစ်ညမ်းသောပတ်ဝန်းကျင်တွင် အလုပ်လုပ်ခြင်း။

• ဆေးလိပ်သောက်သူ နာတာရှည် အဆုတ်ရောဂါရှိသူများ ပန်းနာရင်ကျပ်၊ emphysema စသည်တို့ကဲ့သို့ အဆုတ်နှင့် bronchial တစ်ရှူးများကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေနိုင်သည်။
  
  
  

အဆုတ်ရောဂါလက္ခဏာတွေက ဘယ်သူတွေလဲ။

အဆုတ်ရောဂါလက္ခဏာရှိသူများတွင် ပါဝင်သည်-

• နာတာရှည် ချောင်းဆိုးနေသူများ

• မောပန်းလွယ်သူတွေ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အဆုတ်သည် ရောဂါဗေဒအရ အဆုတ်တစ်သျှူးများ ပျက်စီးခြင်းကြောင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ဆုံးရှုံးသွားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အများစုက ဘယ်တော့မှ ပြန်မလာဘူး။ နာတာရှည် အဆုတ်ရောဂါ ဝေဒနာရှင်များ ပင်ပန်းတယ်လို့ မခံစားရမချင်း အဆုတ်များသည် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ (50%) ကျော် ပျက်စီးနေပြီး လူများသည် အသက်ရှူမဝခြင်းနှင့် အသက်ရှုရခက်ခဲခြင်းတို့ကို ခံစားနေကြရသည်။
  
  
  

အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက် စမ်းသပ်ခြင်း။

• အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက်ကို စစ်ဆေးခြင်းသည် လွယ်ကူသည်၊ ထိုးဖောက်မဝင်ဘဲ အချိန်အများကြီးမယူပါ။ အများကြီးပြင်ဆင်စရာမလိုပါဘူး။ တင်းကြပ်သောအဝတ်အစားကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါးဝတ်ပါ။ အပြည့်အဝအသက်ရှူနိုင်စေရန် နောက်ပြီး မစားခင် လေးလံတဲ့ အစားအစာတွေ မစားသင့်ပါဘူး။ bronchodilators သုံးတဲ့သူတွေက ဆေးသောက်တာကို ရပ်သင့်တယ်။ ယေဘူယျစစ်ဆေးမှုတစ်ခုလုပ်လျှင် 15-30 မိနစ်မတိုင်မီဆေးလိပ်ဖြတ်ပါ။

• Spirometry ဟုခေါ်သော အထွေထွေဆေးရုံများတွင် အသုံးပြုသည့် စံစမ်းသပ်မှုတစ်ခုသည် သင်အသက်ရှူသည့်ပမာဏနှင့် အကြိမ်တိုင်း အသက်ရှုနှုန်းကို တိုင်းတာသည်။ ရလဒ်သည် လေထုထည်နှင့် အချိန် သို့မဟုတ် လေစီးဆင်းမှုအမြန်နှုန်းနှင့် ထုထည်အကြား ဆက်နွယ်မှုကို မှတ်တမ်းတင်သည့် ဂရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရလဒ်များ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်သည် ပုံမှန်ရလဒ်များ (Normal)၊ အသက်ရှူသွင်းစဉ်တွင် အဟန့်အတားဖြစ်စေသော ရလဒ်များ (Obstructive Pattern)၊ ရှူသွင်းလိုက်တိုင်း ရှူသွင်းလိုက်တိုင်း ပုံမှန်ထက်နည်းသော လေထုထည်နှင့် ရလဒ်များ ထွက်ပေါ်လာသည်။ အများအားဖြင့် နှစ်ခုလုံး အတူတူ (Mixed Pattern) နိမ့်သည်။

• ပြီးပြည့်စုံသော စာမေးပွဲများကို ထိုင်းနိုင်ငံရှိ နေရာအနည်းငယ်တွင်သာ ရရှိနိုင်သည်။ စမ်းသပ်မှုများစွာကို သုတေသနရည်ရွယ်ချက်အတွက် လုပ်ဆောင်သည်။ သို့သော် ရောဂါရှာဖွေကုသရာတွင် အသုံးဝင်သော ပစ္စည်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

o စုစုပေါင်း အဆုတ်စွမ်းရည် (Total Lung Capacity) တိုင်းတာခြင်း၊
o အဆုတ်အတွင်း ဓာတ်ငွေ့ဖလှယ်နိုင်မှုကို တိုင်းတာခြင်း (Diffusing Capacity)၊
o သွေးဆွဲရန်မလိုအပ်သော Oximeter ကိုအသုံးပြု၍ သွေးအောက်ဆီဂျင်ပြည့်ဝခြင်း (Oxygen Saturation)။
o Arterial Blood Gases Determination

• စာမေးပွဲခန်းတွင် ပြုလုပ်နိုင်သော အခြားသော အဆုတ်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု သို့သော် မကြာခဏ သုတေသနတွင် bronchial resistance (Airway Resistance)၊ အဆုတ်ပျော့ပြောင်းမှုကို စစ်ဆေးခြင်း (Lung Compliance)၊ လေနှင့်သွေးအကြား အမြင့်ဆုံး အောက်ဆီဂျင် လဲလှယ်မှု (Maximum Oxygen Uptake) နှင့် အမြင့်ဆုံး အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဖိအား (Maximum Inspiratory Pressure) တို့ အပါအဝင် သုတေသနတွင် ပိုမိုလုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။ ) စသဖြင့်

• လေပြွန်များဆီသို့ လှုံ့ဆော်မှုဆိုင်ရာ အာရုံခံနိုင်စွမ်းကို စမ်းသပ်ခြင်း (Bronchial Challenge Test) သည် ရှိ၊ မရှိ သိရှိနိုင်စေရန် စမ်းသပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယားယံခြင်း သို့မဟုတ် ဓာတ်မတည့်မှုတစ်ခုခုကို ရှူရှိုက်မိသောအခါ လူနာ၏ လေပြွန်။ လေပြွန်သည် သာမာန်လူများထက် ပိုတုံ့ပြန်သည်။ (Hyperresponsiveness) ဟုတ်မဟုတ်၊ ဤစစ်ဆေးမှုသည် ရာဇဝင်နှင့် အခြားစစ်ဆေးမှုများ မရှင်းလင်းသည့်ကိစ္စများတွင် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါရှာဖွေရာတွင် အသုံးဝင်သည်။