ချစ်ရသူစင်တာဖွင့်ပွဲ၊ ဘန်ကောက်ဆေးရုံကြီး၊

"ချစ်ချစ်စင်တာ" ဖွင့်ပွဲ၊ ဘန်ကောက်ဆေးရုံ” သည် စိတ်ရောဂါဝေဒနာရှင်များကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။

ထိုင်းလူမျိုးတွေက သတိမထားမိဘဲ စိတ်ကျရောဂါ ခံစားနေရတယ်။

ယနေ့ခေတ် လူတို့၏ စိတ်ကျန်းမာရေးသည် စိတ်ဖိစီးမှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ပြဿနာမျိုးစုံ ယင်းကြောင့် စိတ်ကျန်းမာရေး ဝေဒနာရှင်များ တိုးလာစေသည်။ တခါတရံတွင် အစိုးရကဏ္ဍသည် လူနာအများအပြားကို ထားရှိနိုင်ခြင်း မရှိပေ။ ထို့အပြင် လူနာများစွာသည် အသိပညာနှင့် နားလည်မှု အားနည်းကြသည်။ သို့မဟုတ် ပြဿနာများ ဆွေးနွေးရန် စိတ်ရောဂါကု ဆရာဝန်ထံ သွားပြရန် ရှက်ရွံ့ခြင်း၊ ရှိပြီးသား စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာတွေ ပြင်းထန်တဲ့ အဆင့်အထိ ပျံ့နှံ့သွားတဲ့အထိပါပဲ။ တချို့လူတွေက ကိုယ့်ကိုကိုယ် သတ်သေတာတောင် ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒီပြဿနာတွေကနေ ဘယ်ဟာလဲ။ ယင်းက ဘန်ကောက်ဆေးရုံကြီးတွင် ဤသဘောထားကို တော်လှန်ရန် အကြံတစ်ခုပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် Open House လှုပ်ရှားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ "Chitrak စင်တာ ဘန်ကောက်ဆေးရုံ” သည် နွေးထွေးပြီး ကိုယ်ပိုင်အိမ်တစ်ခု၏ လေထုထဲတွင်။ စိတ်ရောဂါကု ဆရာဝန်ဆီ လာပြတာ ကြောက်စရာ မလိုတော့ဘူး။

ထိုင်းလူမျိုးတွေရဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာ

Chitrak Center ၏ ဒါရိုက်တာ ဒေါက်တာ Apisamai Srirangsan၊ ဘန်ကောက်ဆေးရုံက “စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေဟာ ဒီနေ့ခေတ်မှာ လူတွေရဲ့ကျန်းမာရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ ပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။ ရုတ်တရက် ဘဝအပြောင်းအလဲဖြစ်စေတဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ရောဂါတစ်ခုကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းပြီးနောက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပြောင်းလဲမှုတွေ၊ စိတ်ပျက်မှုတွေ၊ စိတ်ဓာတ်ကျတာတွေ၊ လူအချို့သည် ဝိညာဉ်ရေးခိုလှုံရာကို ရှာဖွေလိုကြသည်။ လက်ရှိ စိတ်ကျန်းမာရေး အတိုင်ပင်ခံနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ဝန်ဆောင်မှုများ၏ စံပြပုံစံသည် လူတိုင်းအတွက် အဖြေဖြစ်သည့် ပညာရေးဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများပေါ်တွင် ရပ်တည်ခြင်းမရှိပေ။ လူနာတွေရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကို လေးစားလိုက်နာတဲ့ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ ခေတ်ရေစီးကြောင်းတွေကြားမှာ။ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ၊ အပန်းဖြေရန်နှင့် ဆေးရုံဟောင်း၏ ခံစားချက်ကို အိမ်အဖြစ်သို့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ချိန်ညှိပါ။ အရင်တုန်းက စိတ်ရောဂါကုဌာနက လူနာတွေကို စိတ်ရောဂါဝေဒနာရှင်တွေ အခြေချနေထိုင်ခွင့်ပေးခဲ့တယ်။ privacy မရှိပါ။ လူသားတွေကို လေးစားမှုမရှိဘူး။ ဝေဒနာခံစားနေရသော လူနာများသည် လှပသောအရာများ လိုအပ်ပါသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးလိုချင်တယ်။ သူ့အတွက် သက်တောင့်သက်သာဖြစ်စေတဲ့ နေရာတစ်ခုလိုချင်တယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်လည်ထူထောင်ဖို့ လိုတယ်။ ဒါကြောင့် တည်ထောင်ခြင်းရဲ့ အစမှတ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။”

Chitrak စင်တာ ဘန်ကောက်ဆေးရုံ

Chitrak စင်တာ Bangkok Hospital သို့မဟုတ် Bangkok Mental Health Rehabilitation and Recovery Center (BMRC) သည် Bangkok Hospital ၏ နောက်ထပ်ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ စိတ်ကျန်းမာရေးနှင့် စိတ်ရောဂါဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုအသစ်များ ပေးဆောင်ရန် ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့ ယုံကြည်တယ်။ ကျန်းမာရေးကောင်းခြင်းသည် "နှလုံးသား" မှအစပြု၍ ဝန်ဆောင်မှုအသုံးပြုသူများ၏ လိုအပ်ချက်များနှင့် ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထားသည်။ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများနှင့်အညီ ဝန်ဆောင်မှုများပေးအပ်ခြင်းဆိုင်ရာ အခြေခံမူများကို အလေးပေးဆောင်ရွက်ခြင်း။ အိမ်မှာနေရင်းနဲ့တူပြီး နွေးနွေးထွေးထွေးဖြစ်စေမယ့် အရောင်တွေကို အာရုံစိုက်ပါ။ နားလည်မှုနှင့်အတူဝန်ဆောင်မှု

Chitrak စင်တာအတွင်းပိုင်း ဘန်ကောက်ဆေးရုံ စာမေးပွဲခန်းများနှင့် ဝန်ဆောင်မှုအသုံးပြုသူများ ထားရှိနိုင်သော အခန်းများ ပါ၀င်ပြီး အခန်း အကျယ်အဝန်း ၄၀ စတုရန်းမီတာ ကျယ်ဝန်းသော အခန်း ၇ ခန်း (ကုတင် ၇ လုံး)၊ အရေးပေါ် လူနာစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုရေး အခန်း (Special Care Unit) ကုတင် ၂ လုံး ရှိသည်။ သို့မဟုတ် တိတ်ဆိတ်နေသော အခန်းများ နှင့် အဖွဲ့လိုက် အပန်းဖြေနိုင်သော လှုပ်ရှားမှုဇုန်များ အပါအဝင် တစ်ယောက်တည်း ကျန်ရစ်ပါက အန္တရာယ်ရှိသည်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုများကြောင့် ဘဝကို မည်သို့နေထိုင်ရမည်ကို လေ့လာလေ့ကျင့်ပါ။ အတွင်းပိုင်းကို အိမ်ကဲ့သို့ ခံစားရစေရန် အလှဆင်ထားပြီး သဘာဝအလင်းရောင်ဖြင့် အနားယူနေပါသည်။ ပရိဘောဂတစ်ခုစီတိုင်းကို ဘေးကင်းစေရန်အတွက် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားပါသည်။ လူနာကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေမည့် ကျပန်းထောင့်များ သို့မဟုတ် ချိတ်များမရှိပါ။ ရေချိုးခန်း သန့်ရှင်းရေး ပစ္စည်းများသည် လုံခြုံစိတ်ချရမှု အဆင့်ကို အလေးပေးပါသည်။ အပြင်ဘက်တွင် အကျယ် ၃ မီတာနှင့် အရှည် ၁၀ မီတာရှိသော ပန်းခြံတစ်ခုရှိသည်။ ပြင်ပလူနာအခန်းမှာ အရှေ့ဘက်တွင် ကျယ်ဝန်းသော ခန်းမတစ်ခု၊ သန့်ရှင်းပြီး သက်တောင့်သက်သာရှိသော ဆိုဖာများနှင့် အအေးရော အအေးရော၍ သောက်သုံးနိုင်ပါသည်။ ထို့အပြင်၊ ဤ Chitrak Center အိမ်အတွင်းတွင် ကြီးမားသော လှုပ်ရှားမှုအခန်း ၂ ခန်းရှိသည်။

လူတစ်ဦးစီသည် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးနှင့် အလားအလာများကို သိရှိနားလည်ရန် ပံ့ပိုးပေးသည့် ကုသမှုလုပ်ငန်းစဉ်အသစ် "ပြန်လည်ထူထောင်ရေး" အောက်တွင် ကုသမှုပန်းတိုင်များနှင့်အတူ။ ဤသည်မှာ စိတ်အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သော အခြေအနေများကို ခိုင်မာစွာရင်ဆိုင်ရန် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် အရေးကြီးသော နိယာမဖြစ်သည်။ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အခြေခံမူများနှင့်အညီ အလေးထား ကုသပေးခြင်း အတင်းအကြပ်လုပ်ခြင်း မရှိပါ။ သို့မဟုတ် အခွင့်အရေးများကို ကန့်သတ်ပါ။ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်ဖို့ လှုပ်ရှားမှုတွေ လုပ်တယ်။ ဤသည်မှာ စိတ်ကူးစိတ်သန်းများကို ချိန်ညှိခြင်း၊ ရှုမြင်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ နည်းစနစ်များ ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာမူများနှင့်အညီ စိတ်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယောဂ၊ တိုင်ချီ၊ အနုပညာကုထုံးနှင့် ဂီတကုထုံးများကဲ့သို့သော အဖွဲ့လိုက်လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခြင်း။ စိတ်ရောဂါကုအဖွဲ့၏ ပေါင်းစပ်မှုအောက်တွင် နည်းပညာအသစ်များ သင်ယူခြင်း စသည်တို့။ မူးယစ်ဆေးအလွဲသုံးစားလုပ်မှုဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်များ၊ စိတ်ကုထုံးပညာရှင်များ၊ လုပ်ငန်းခွင်ကုထုံးပညာရှင်များ၊ စိတ်ရောဂါ သူနာပြုများနှင့် ဆေးဝါးပညာရှင်များသည် ထိုင်းနှင့်နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် အတွေ့အကြုံများစွာရှိသည်။ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် စံချိန်စံညွှန်းများနှင့်အညီ လူနာများအား ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးသည့် အရည်အချင်းရှိသူ ဂရုတစိုက် တူညီသောမိသားစုကဲ့သို့ ဒါမှ လူနာတွေကို ယုံကြည်မှုရှိလာအောင် ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ရတာ ပိုအဆင်ပြေတယ်။

Chitrak စင်တာ ဘန်ကောက်ဆေးရုံ စိတ်ကျရောဂါ၊ စိုးရိမ်သောက၊ စိတ်ကြွစိတ်ကျရောဂါ (စိတ်ကြွရောဂါ)၊ အရက်ဖြတ်လိုသူများ အပါအဝင် စိတ်ရောဂါဝေဒနာရှင်များအတွက် ကုသမှုနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများ ပေးဆောင်ရန် အသင့်ရှိပါသည်။ ၎င်းသည် နှလုံးရောဂါဝေဒနာရှင်များကဲ့သို့ စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာရောဂါဝေဒနာရှင်များကိုလည်း အကျုံးဝင်ပါသည်။ ကင်ဆာလူနာ လေဖြတ်ခြင်း။ သို့မဟုတ် တစ်ချိန်တည်းတွင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု လိုအပ်သည့် အခြားသော နာတာရှည်ရောဂါများ စိတ်ကျန်းမာရေး ပြဿနာရှိသူများ အပါအဝင်။ အိပ်မပျော်ခြင်းမှ နှစ်မျိုးလုံး မိသားစု၊ ငွေကြေး၊ အလုပ်၊ လေ့လာမှု၊ စိတ်ဖိစီးမှုနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေများ ကြုံတွေ့နေရသော လူနာများ၏ ဆွေမျိုးများတွင် ပြဿနာများ။

စိတ်ဓာတ်ကျတာကို သတိပြုရပါမယ်။

ယနေ့ခေတ်တွင် စိတ်ကျရောဂါ ခံစားရသည့် လူနာများ ပိုမိုများပြားလာသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ပြီးတော့ ပိုကြောက်စရာကောင်းတာက လူနာတွေက သူတို့မှာ ဒီရောဂါရှိမှန်း မသိကြဘူး။ အများစုမှာ မည်သည့်ရောဂါလက္ခဏာမှ မပြတတ်ပေ၊ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းတို့သည် အခြားသူများကဲ့သို့ အပြင်ဘက်တွင် ပုံမှန်အတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ အချို့လူများသည် စိတ်ကောင်းရှိပြီး ရွှင်လန်းနေပုံရသော်လည်း လျှို့ဝှက်သော စိတ်ဓာတ်များရှိသည်။ လူက လုံးဝမသိဘဲ ပြင်းထန်သော စိတ်ကျရောဂါသည် လူနာ၏ မိသားစုအပေါ် ထင်ရှားစွာ သက်ရောက်မှုရှိသည်။ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆက်ဆံရေး အလုပ် သို့မဟုတ် ကျောင်းတက်ခြင်း။ အိပ်ခြင်းနှင့်စားခြင်း။ နှင့်အထွေထွေကျန်းမာရေး စိတ်ဓာတ်ကျနေသူတွေဟာ စိတ်ဓာတ်ကျပြီး သာမန်အားဖြင့် သူတို့နှစ်သက်တဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေကို မလုပ်ချင်ကြဘဲ အစွဲအလမ်းကြီးပြီး တန်ဖိုးမရှိတဲ့ အတွေးတွေ ခံစားရလေ့ရှိပါတယ်။ ယုတ္တိမရှိသောနောင်တ သို့မဟုတ် အပြစ် အားကိုးရာမဲ့၊ မျှော်လင့်ချက်မဲ့ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို ရွံရှာတယ်။ ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် အာရုံစူးစိုက်မှု အားနည်းသော လူနာများတွင် အာရုံစူးစိုက်မှု အားနည်းခြင်းနှင့် ရေတိုမှတ်ဉာဏ်များ ကဲ့သို့သော စိတ်ရောဂါ လက္ခဏာများ ပေါ်လာမည်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် အထီးကျန်ခြင်းနှင့် လှုပ်ရှားမှုများသည် လိင်ဆန္ဒကို လျော့နည်းစေသည်။ သေခြင်း သို့မဟုတ် သတ်သေခြင်းဆိုင်ရာ အကြံဥာဏ်များ ပေးခြင်း၊

စိတ်ဓာတ်ကျလို့ အိပ်လို့မရဘူး

အိပ်မပျော်ခြင်း (Insomnia) သည် စိတ်ကျရောဂါ၏ လက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ယေဘူယျအားဖြင့် မနက်စောစောထပြီး အိပ်ချင်တဲ့အခါ မလုပ်နိုင်ကြပါဘူး။ ဒါဟာ အလွန်အကျွံ အိပ်စက်ခြင်းရဲ့ ရောဂါပါ။ (hypersomnia) သည် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၏ လက္ခဏာတစ်ခုလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် အစာခြေလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကဲ့သို့သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာလက္ခဏာများ အစာစားချင်စိတ် လျော့နည်းခြင်း။ ကိုယ်အလေးချိန်ကျစေတယ်။ အစားအသောက် အလွန်အကျွံစားခြင်းနှင့် ကိုယ်အလေးချိန်တက်ခြင်းတို့သည် အချို့ကိစ္စများတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ အနီးနားရှိလူများ သတိပြုမိနိုင်သည်။ လူနာ၏ အပြုအမူသည် တုန်လှုပ်ချောက်ချားခြင်း သို့မဟုတ် ထုံထိုင်းခြင်း (Agitated or Lethargic) ဟုခေါ်သည်။



သို့သော်လည်း လူနာများနှင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးသူများသည် စိတ်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကို အတူတကွခံယူရန် လိုအပ်ပါသည်။ စိတ်ကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း အပါအဝင် ကိုယ်ခံအား ကာကွယ်ဆေး မင်းရဲ့ အလားအလာကို ရှာဖွေရာမှာ ငါတို့နဲ့ ပူးပေါင်းလိုက်ပါ။ အောင်မြင်မှုဆီသို့ လျှောက်လှမ်းရန် တစ်ဦးချင်းစီအား ပံ့ပိုးကူညီခြင်း။ Chitrak စင်တာမှတဆင့် ဘန်ကောက်ဆေးရုံ Recovery Oriented Services (ROS) ၏ အခြေခံမူများနှင့်အညီ ရောဂါရှာဖွေခြင်း၊ ကုသခြင်းနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေးပြန်လည်ထူထောင်ရေး ဝန်ဆောင်မှုများကို ပံ့ပိုးပေးခြင်းစသည့် ကုသမှုလုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်အမျိုးမျိုးဖြင့် လူနာများကို ၎င်းတို့၏တန်ဖိုးကို သိရှိနားလည်စေရန် ပံ့ပိုးပေးပါသည်။ လူနာတစ်ဦးစီ၏ လိုအပ်ချက်နှင့် အလားအလာနှင့် ကိုက်ညီသော ကုသမှုလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်ပါ။ စိတ်ရောဂါအထူးကုများနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေး အထူးကုအဖွဲ့ဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

“ကျွန်ုပ်တို့သည် စိတ်ရောဂါဝေဒနာရှင်ကွန်ရက်များ အားကောင်းလာစေရန် ပံ့ပိုးကူညီပြီး စားသုံးသူနှင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးသူ အတိုင်ပင်ခံနှင့် အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် မိသားစုပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေး အစီအစဉ်များမှတစ်ဆင့် မိသားစုပြုစုစောင့်ရှောက်သူများကို အာရုံစိုက်ပါသည်။ စိတ်ရောဂါဝေဒနာရှင်များသည် ၎င်းတို့၏ မူလအလားအလာကို တတ်နိုင်သမျှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန် ကူညီပေးရန် အရေးကြီးပါသည်။ မိသားစုထံပြန်ပါ။ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် တန်ဖိုးရှိပြီး ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကောင်းရန် စိတ်နှင့် စတင်ရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်အား သန်မာစေရန် အမြဲဂရုစိုက်ပါသည်။ စိတ်ကို ကြည်လင်အောင် မှန်မှန်ထိန်းပါ”