အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ခွန်အားနှင့် ကြွက်သားထုသည် ယိုယွင်းလာသည်။ ထို့ကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အို အများအပြားသည် ၎င်းတို့၏နေ့စဉ်ဘဝကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် sarcopenia ကို ခံစားနေကြရသည်။ ယေဘူယျအားဖြင့် လူများသည် အသက် 30 မှ 40 နှစ်တွင် ၎င်းတို့၏ ကြွက်သားထုထည် အမြင့်ဆုံး (Peak Muscle Mass) ရှိလိမ့်မည်။ အသက် 40 နောက်ပိုင်းတွင် ကြွက်သားထုထည်သည် တစ်နှစ်လျှင် 1 မှ 2 ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျော့နည်းလာမည်ဖြစ်သည်။ အစပိုင်းတွင် သိသာထင်ရှားခြင်းမရှိပေ။ .ပြောင်းလဲခြင်းဆီသို့ ဒါပေမယ့် အသက် 50 မှ 60 နှစ်နောက်ပိုင်းမှာတော့ ကြွက်သားတွေရဲ့ ကြံ့ခိုင်မှုက တစ်နှစ်ကို 1.5 ရာခိုင်နှုန်းခန့် လျော့ကျလာပြီး အသက်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ ပိုမြန်လာပါလိမ့်မယ်။ အသက် 65 နှစ်နောက်ပိုင်းနေ့စဥ်ဘ၀ကို ထိခိုက်လာသည်အထိ သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် sarcopenia သတိထားရန် အရေးကြီးပါသည်။
sarcopenia အကြောင်း သိပါရစေ
Sarcopenia သည် ကြွက်သားထုထည်နှင့် ကြွက်သားများ သန်စွမ်းမှုကို ဆုံးရှုံးစေသည်။ ဤအခြေအနေသည် ယေဘူယျအားဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အို ၃ ယောက်တွင် ၁ ယောက်အထိ အဖြစ်များသည့် Geriatric Syndrome ဖြစ်သည်။
သတိပြုရမည့် လက္ခဏာများ
ကြွက်သားထုထည်နည်းသော သက်ကြီးရွယ်အိုများ၏ လက္ခဏာများမှာ-
- ထိုင်ရခက်ခြင်း။
- ဟန်ချက်ညံ့တယ်။
- မကြာခဏ ကျရောက်သည်။
- မရည်ရွယ်ဘဲ ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း။
- အရိုးကျိုးခြင်း၊ ကျိုးလွယ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများသည်။
- သင့်နေ့စဉ်ဘဝတွင် လုပ်ဆောင်နိုင်မှုစွမ်းရည်ကို ကန့်သတ်ရန် အလွယ်တကူ မောပန်းနွမ်းနယ်နေပါသည်။
- လူနေမှုဘဝ ကျဆင်းလာသည်။
- စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
- အခြားသော ရှုပ်ထွေးမှုများကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေ ပိုများသည်။
အဲဒါကို sarcopenia လို့ခေါ်တယ်။
sarcopenia ၏သက်သေအထောက်အထားများတွင် ကြွက်သားထုထည်ကျဆင်းခြင်းနှင့်အတူ ကြွက်သားများကြံ့ခိုင်မှုကျဆင်းခြင်းပါဝင်သည်။ သို့မဟုတ် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာစွမ်းရည် ကျဆင်းခြင်း။ ကြွက်သားထုထည်ကို အကဲဖြတ်ရန် အသုံးပြုသည့် ကိရိယာမှာ Bioelectrical Impedence Analysis (BIA) ဖြစ်ပြီး ကြွက်သား ကြံ့ခိုင်မှုကို အကဲဖြတ်ရန် အသုံးပြုသည့် ကိရိယာမှာ လက်-ဆုပ်ကိုင်မှုအား တိုင်းတာခြင်း ဖြစ်ပြီး ကြံ့ခိုင်မှု အကဲဖြတ်ရန် အသုံးပြုသည့် ကိရိယာမှာ၊ ပုံမှန်လမ်းလျှောက်နှုန်း (Gait Speed) ကို တိုင်းတာခြင်း
sarcopenia ကိုကာကွယ်ပြီးကုသပါ။
sarcopenia ကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ကုသခြင်းတွင် အောက်ပါအချက် ၃ ချက်ကို ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းရပါမည်။
- ကြွက်သားများ သန်မာစေရန် လေ့ကျင့်ခန်း (Resistive Exercise) ကို တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး ၂-၃ ကြိမ် ပြုလုပ်သင့်သည်။ ခံနိုင်ရည်ရှိစေရန် လေ့ကျင့်ခန်း (Aerobic Exercise) နှင့် ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် ကြွက်သားပရိုတင်းကို တည်ဆောက်ပေးပြီး ကြွက်သားအတွင်းရှိ အဆီများကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။
- အစားအစာတွင် ပရိုတင်းဓာတ် လုံလောက်စွာ ပါဝင်သင့်သည်။ အထူးသဖြင့် ပဲပိစပ်၊ ငါးနှင့် အမဲသားကဲ့သို့ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အမိုင်နိုအက်ဆစ် leucine ကြွယ်ဝသော အစားအစာများသည် ကြွက်သားထုထည်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ကြွက်သားမျှင်များ တိုးပွားစေပါသည်။
- ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းအပါအဝင် အန္တရာယ်ရှိသောအချက်ဖြစ်သည့် သင်၏နေထိုင်မှုပုံစံကို ပြောင်းလဲပါ ။ အရက်သောက်ခြင်းကို လျှော့ချပါ။ နာတာရှည်ဖြစ်စေတဲ့ ရောဂါတွေကို ကုသပါ။
သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် sarcopenia ကို ကာကွယ်ခြင်းသည် ကုသခြင်းထက် ပိုအရေးကြီးပါသည်။ အသက် ၄၀ အရွယ်မှာ ကြွက်သားထုထည်က စတင်ကျဆင်းလာတဲ့အတွက် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပြီး စောစောစီးစီး နေထိုင်မှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းက ထိရောက်စွာကာကွယ်နိုင်တဲ့အရာတွေပါ။ သို့သော် မည်သူမဆို မစတင်ရသေးပါ။ ဒီနေ့ ကောင်းမွန်တဲ့ စတင်မှုတစ်ခုအတွက် ဘယ်တော့မှ နောက်မကျပါဘူး။
