Metabolic Syndrome ထူထဲသောဗိုက်နှင့် ခါးပတ်များသည် ပြင်းထန်သောရောဂါဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။

ဝမ်းအဝလွန်ခြင်းပြဿနာ ခါးလုံးပတ် အလွန်အကျွံ ဇီဝဖြစ်စဉ်စနစ်က အရင်ကလို မကောင်းတော့ဘူး။ ဤအရာအားလုံးသည် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးတိုးနှင့် လေဖြတ်ခြင်းစသည့် ရောဂါအမျိုးမျိုးကို ဖြစ်ပွားနိုင်သည့် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့် ဇီဝဖြစ်ပျက်မှုဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာစု၏ သတိပေးလက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်နိုင်သည်။ မူမမှန်မှုများကို အမြဲစောင့်ကြည့်ပါ။ ပြီးတော့ သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကို မှန်ကန်စွာ ဂရုစိုက်ခြင်းက ဇီဝဖြစ်ပျက်မှုဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာစုရဲ့ အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးပါလိမ့်မယ်။

ဇီဝဖြစ်စဉ်ရောဂါလက္ခဏာစုကိုသတိထားပါ။

Metabolic Syndrome သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဇီဝြဖစ်ပျက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သွေးတိုးခြင်း၊ ဆီးချိုနှင့် ကိုလက်စထရော မြင့်မားခြင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ဖြစ်စေသည်။ ယင်းအခြေအနေများသည် နောက်ပိုင်းတွင် သွေးကြောများနှင့် နှလုံးဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ၎င်းသည် နောက်ဆုံးတွင် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ၊ လေငန်းရောဂါနှင့် လေငန်းရောဂါတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤဇီဝဖြစ်စဉ်လက္ခဏာစုသည် visceral fat ပိုများသောလူနာများတွင်မကြာခဏတွေ့ရသည်။ ဝမ်းဗိုက်အဝလွန်ခြင်း (Central Obesity) ဟုခေါ်သော ဤအဆီများသည် ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်စေသည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သောဟော်မုန်းဟန်ချက် အင်ဆူလင်၏ လုပ်ဆောင်ချက် ညံ့ဖျင်းခြင်း (Insulin Resistance) အပါအဝင် ဆီးချိုရောဂါနှင့် အမျိုးမျိုးသော ရောဂါလက္ခဏာများကို ဖြစ်စေသည်။

ရောဂါဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းရင်း

ဇီဝဖြစ်စဉ် syndrome ရောဂါ၏အဓိကအကြောင်းရင်းများပါဝင်သည်။

1. အဝလွန်ခြင်း ၊ အထူးသဖြင့် ဝမ်းဗိုက်အဝလွန်ခြင်း။ သွေးတိုးကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြင့်မားသောသွေးသကြားဓာတ် သွေးထဲမှာ triglycerides များတယ်။ သွေးတွင်း ကောင်းသော ကိုလက်စထရော နည်းပါးခြင်း။ နှလုံးရောဂါနှင့် သွေးကြောများ ပါဝင်သည်။
2. အင်ဆူလင်ခုခံမှု မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ပြင်ပအကြောင်းရင်းများဖြစ်သည့် အဝလွန်ခြင်း၊ အသက်ကြီးလာခြင်းနှင့် အချို့သောဆေးဝါးများ ကြောင့်ဖြစ်သည်။ဝမ်းဗိုက်အတွင်း အဝလွန်သူများသည် တင်ပါးဆုံနေရာရှိ အဝလွန်သူများထက် အင်ဆူလင်ကို ပိုမိုခံနိုင်ရည်ရှိကြသည်။

့

ရောဂါအမည်တပ်ခြင်း။

Metabolic Syndrome ရောဂါရှာဖွေခြင်းအတွက် စံသတ်မှတ်ချက်များစွာရှိပါသည်။ ဤတွင်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဇီဝဖြစ်ပျက်မှုဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာစု၏ ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိမှုနှင့် ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန်အတွက် အကဲဖြတ်မှုကို လွယ်ကူချောမွေ့စေရန် အမျိုးသား cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III (NCEP ATP III) (2005) ၏ စံနှုန်းများကို အသုံးပြုလိုပါသည်။ ကြွက်သားများထက် အဆီအချိုးအစားပိုများသည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သော 5 မျိုးတွင် 3 ခုရှိရမည်-

1. အမျိုးသားများအတွက် ခါးအရှည် ≥ 36 လက်မ = 90 စင်တီမီတာ နှင့် အမျိုးသမီးများ ≥ 32 လက်မ = 80 စင်တီမီတာ။
2. အစာရှောင်ခြင်း သွေးသကြားဓာတ်အဆင့် ≥ 100 mg/dL။ သို့မဟုတ် ဆီးချိုရောဂါရှိနေကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့သည်။
3. သွေး triglyceride အဆင့် ≥ 150 mg/dL။
4. HDL ကိုလက်စထရောအဆင့်သည် အမျိုးသားများတွင် < 40 mg/dL နှင့် အမျိုးသမီးများတွင် < 50 mg/dL ရှိသည်။
5. သွေးပေါင်ချိန် ≥ 130/85 mmHg သို့မဟုတ် သွေးတိုးရောဂါအတွက် ဆေးဝါးများ ခံယူပါ။

့

ဇီဝဖြစ်စဉ် syndrome ရောဂါကိုကုသပါ။

Metabolic Syndrome ကို ကုသရန် သော့ချက်မှာ အဝလွန်ခြင်းနှင့် အင်ဆူလင် ခံနိုင်ရည်အား ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်း အပါအဝင် အခြားသော နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ အန္တရာယ် အကြောင်းရင်းများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်-

• သင်စားသော ပမာဏနှင့် အစားအစာအမျိုးအစားကို သင့်လျော်စွာ ထိန်းချုပ်ပါ။ ပရိုတင်းကို အာရုံစိုက်စားပါ။
• လေ့ကျင့်ခန်းပုံမှန်လုပ်ပါ၊ ကိုယ်အလေးချိန်တက်ခြင်းကဲ့သို့ အေရိုးဗစ် cardio နှင့် isotonic လေ့ကျင့်ခန်းများကို အလေးထားပါ။
• လူနာသည် အဝလွန်ပြီး လိုချင်သော ပန်းတိုင်များ အတိုင်း ကိုယ်အလေးချိန် မချနိုင်သော ကိစ္စများတွင် ခွဲစိတ်မှု ။ အဝလွန်ခြင်းကို လျှော့ချရန် ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချခြင်း ခွဲစိတ်မှု (Bariatric Surgery)။ ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချနိုင်စေမည့် အခြားရွေးချယ်မှုတစ်ခုလည်းဖြစ်ပြီး ဆီးချို၊ သွေးပေါင်ချိန်နှင့် သွေးတွင်း lipid အဆင့်များကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ထိန်းချုပ်ပေးပါသည်။ အချို့သော လူနာများသည် ဤရောဂါများကို ပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဇီဝဖြစ်ပျက်မှုဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာစုဝေဒနာရှင်များအတွက် ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချခွဲစိတ်မှုကို အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ ဒါဟာ ရေတိုနဲ့ ရေရှည်မှာ ကောင်းမွန်တဲ့ ရလဒ်တွေ ရှိနေပါတယ်။ အရေးကြီးသည်မှာ၊ အသေးစိတ်ရောဂါရှာဖွေရေးလုပ်ဆောင်သော အထူးကုဆရာဝန်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ နည်းလမ်းများစွာ ရှိပါသည်။
  
  

1) Laparoscopic Sleeve Gastrectomy သည် အစာအိမ်၏ စွမ်းဆောင်ရည် 80% ခန့်ကို ဖြတ်တောက်ပြီး အစာအိမ်၏ 80% ခန့်ကို ဖြတ်တောက်ပြီး အစာအိမ်၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို 150 cc မှ လျှော့ချကာ အစာအိမ်ရှေ့ပိုင်းရှိ ခွဲစိတ်မှုအား အသုံးပြု၍ ဆာလောင်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေးသော ဟော်မုန်းထုတ်ပေးသည့် အစိတ်အပိုင်းကို ခွဲစိတ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ တိုက်ရိုက်ကိုယ်အလေးချိန်အတွက် 0.5 – 1 စင်တီမီတာရှိသော သေးငယ်သော ခွဲစိတ်မှုအား endoscopic ခွဲစိတ်မှုတွင် အထူးပြုဆရာဝန်များအဖွဲ့ဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခြင်းဖြင့်၊

2) Laparoscopic Gastric Bypass ခွဲစိတ်မှု။ အစာအိမ်အား 30 စီစီ ပမာဏရှိသော မီးသီးသေးသေးပုံစံအဖြစ် ခွဲထုတ်ခြင်း ခွဲစိတ်မှု။ ထို့နောက် အူများကို အပိုင်းနှစ်ပိုင်းခွဲကာ အပိုင်းတစ်ပိုင်းကို ရှောင်ကွင်းရန်အတွက် အစာအိမ်နှင့်ချိတ်ဆက်ထားသည်။ အစာအရှည် 100 – 150 စင်တီမီတာ။ ထိုကဲ့သို့ ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချခြင်း ခွဲစိတ်မှု ခံယူသူသည် အစားအသောက် စားသုံးမှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်စေပါသည်။ ပမာဏနှင့် အစာစားချင်စိတ် နှစ်မျိုးလုံး တိုးတက်လာသည်။ ဆာလောင်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေးသည့် ဟော်မုန်းအချို့ကို ဖြတ်တောက်လိုက်ခြင်းကြောင့် ထိရောက်သော ကိုယ်အလေးချိန် လျော့ကျစေပါသည်။ ဒါက သင်စားတဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေကို စုပ်ယူမှုနည်းစေပြီး သင်စားတဲ့ အစားအစာ ပမာဏကိုလည်း လျော့နည်းစေပါတယ်။

Metabolic Syndrome သည် အဝလွန်သူများတွင် ဖြစ်ပွားရန် မလိုအပ်ပါ။ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများတွင် သွေးတွင်းအဆီများခြင်း။ သွေးတိုး ဒီရောဂါဖြစ်နိုင်ချေ လုံးဝရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဝလွန်တဲ့သူတွေ၊ ၎င်းကို ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် BMI ဖြင့် တိုင်းတာသည်။ အထူးသဖြင့် အဝလွန်သူတွေဟာ အန္တရာယ်ပိုများပါတယ်။ ထို့အပြင် ကုသမှုသည် ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချရန် အပြုအမူပြောင်းလဲခြင်းအပေါ် အာရုံစိုက်မည်ဖြစ်သည်။ အဲဒီအထဲမှာ ဆေးအရင်သောက်ပါ။ ထိရောက်မှုမရှိပါက အထူးကုဆရာဝန်က ခွဲစိတ်ကုသရန် စဉ်းစားမည်ဖြစ်သည်။ လူနာမှာလည်း အဝလွန်တဲ့ ကိစ္စတွေမှာ ခွဲစိတ်တာက ထိရောက်ပါတယ်။ ကျန်းမာရေးအတွက် အထောက်အကူဖြစ်တာကြောင့်ပါ။ မှန်ကန်သောပုံစံရှိပါစေ။ နာတာရှည်ရောဂါ ကင်းဝေးပါစေ။