မွေးကင်းစကလေးများတွင် အသားဝါခြင်း။ မိဘအသစ်တွေ သိထားသင့်တယ်။

အသားဝါခြင်းသည် မွေးကင်းစကလေးများတွင် အဖြစ်များသော အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ သက်တမ်းပြည့်မွေးကင်းစကလေးများ၏ 50 ရာခိုင်နှုန်းအထိနှင့် လမစေ့ဘဲ 80 ရာခိုင်နှုန်းအထိကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ အသားဝါခြင်းကို သတိပြုမိသော မိဘများသည် ၎င်းတို့၏ ကလေး၏ လက္ခဏာများကို သတိပြုမိရန်နှင့် အချိန်မီ ဆရာဝန်ထံ ပြသရန် ကူညီပေးပါမည်။ ပြင်းထန်မှုကို လျော့ပါးစေပြီး ရလဒ်အဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ကလေးများနှင့် ရင်ဆိုင်ရန် မလိုအပ်ပါ။

အသားဝါခြင်းအကြောင်း သိပါရစေ

အသားဝါခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်တွင် ပုံမှန်အဝါရောင်ဓာတ် ဘီလီရူဘင် ဟုခေါ်သော သွေးကြောများထဲတွင် ပိုများနေခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ Bilirubin သည် အသည်းအတွင်းရှိ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုမှ သွေးနီဥများ ကွဲထွက်ပြီး မစင်နှင့် ဆီးမှတစ်ဆင့် ခန္ဓာကိုယ်မှ စွန့်ထုတ်သည်။ ယေဘူယျအားဖြင့် ကလေးမွေးပြီး ၂ ရက်မှ ၃ ရက်အတွင်း အသားဝါလာတတ်ပြီး အများစုမှာ ကလေးအသားဝါသည်ကို ဆရာဝန်က တွေ့လိမ့်မည်။ အဝါရောင်အဆင့်ကိုကြည့်ရန်နှင့် နောက်ထပ်ကုသမှုပေးရန်အတွက် bilirubin စမ်းသပ်ရန် ပေးပို့ရန် စဉ်းစားပါ။

အသားဝါခြင်း၏အကြောင်းရင်းများ

အသားဝါခြင်းကို အဓိက အကြောင်းအရင်း 2 ချက်ကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်သည် ။

1) ပုံမှန်အသားဝါခြင်း (Physiologic Jaundice) သည် သားအိမ်တွင်းရှိ မွေးကင်းစကလေးများတွင် သွေးနီဥဆဲလ်များ ပိုမိုပါဝင်ပြီး အရွယ်ရောက်ပြီးသူများထက် သွေးနီဥ၏သက်တမ်း ပိုတိုသောအခါတွင် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ကလေးငယ်၏ သွေးနီဥများသည် ပုံမှန်ထက်ပို၍ ဘီလီရူဘင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားပြီး ၎င်းကို ခန္ဓာကိုယ်၏ ဖယ်ရှားနိုင်စွမ်းထက် ကျော်လွန်လာသောအခါ၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကလေး၏ အသည်းသည် ထိရောက်စွာ အလုပ်မလုပ်သေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် အသည်းမှ bilirubin ဖယ်ရှားခြင်း မပြီးမြောက်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲတွင် bilirubin များစုပုံလာသည်။ ကလေးမှာ တခြားမူမမှန်တာမရှိရင် 1-2 ပတ်အတွင်း သူ့အလိုလို ပြန်ကောင်းလာနိုင်ပါတယ်။

2) ရောဂါဗေဒကြောင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော အသားဝါခြင်း (Pathologic Jaundice) စသည့် အကြောင်းအရင်းများစွာ ရှိပါသည်။

• မိခင်နှင့်ကလေး၏သွေးအုပ်စုများ မညီညွတ်ခြင်း။ မိခင်တွင် O သွေးအုပ်စုရှိပြီး ကလေးတွင် သွေးအမျိုးအစား A သို့မဟုတ် B ရှိသည့် စုံတွဲများတွင် တွေ့ရှိရသည်။ သို့မဟုတ် မိခင် Rh negative သွေးအမျိုးအစားရှိပြီး ကလေးတွင် Rh positive သွေးအမျိုးအစားရှိသော စုံတွဲများ။
• သွေးနီဥ ပုံမှန်မဟုတ်သော ကလေးငယ်များ သို့မဟုတ် သွေးနီဥများသည် G6PD အင်ဇိုင်းမရှိခြင်းကြောင့် ပုံမှန်သွေးနီဥများထက် ပိုမိုလွယ်ကူစွာ ပြိုကွဲသွားသည့် အခြေအနေမျိုး ။
• ကလေးတွင် ပုံမှန်သွေးနီဥအရေအတွက်ထက် ပိုများသည်။ အထူးသဖြင့် ဆီးချိုရောဂါရှိသော မိခင်များမှ မွေးဖွားလာသော ကလေးငယ်များ။
• နို့တိုက်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော အသားဝါခြင်း။ မိခင်နို့တစ်မျိုးတည်းတိုက်ကျွေးသော မွေးကင်းစကလေးများတွင် တွေ့ရှိရသည်။ မိခင်နို့အလုံအလောက်မရရှိတဲ့ ကလေးငယ်တွေမှာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အဖြစ်များသော အကြောင်းရင်းများ ကလေးကို နို့တိုက်တဲ့ အနေအထားက မမှန်ပါဘူး။ ဒါမှမဟုတ် လမစေ့ဘဲမွေးတဲ့ ကလေးလိုမျိုး အကြောင်းအရင်းတွေကြောင့် ဖြစ်ရတာလား။ မွေးကင်းစကိုယ်အလေးချိန်နည်း ဒါမှမဟုတ် ပါးစပ်ပိတ်နေတဲ့ လျှာရှိပါစေ။ မိခင်နို့ကို ကောင်းကောင်းမစို့နိုင်တော့ပါ။
• အသည်းရောင်ရောဂါကဲ့သို့သော အခြားအကြောင်းရင်းများ သည်းခြေပြွန်ရောဂါ ကလေးက ဝမ်းဖျော့တာနဲ့ အသားဝါလာမယ်။ hypothyroidism သွေးကြောထဲ ပိုးဝင်တာ စတာတွေ၊

့

အသားဝါခြင်းမှ ပြင်းထန်ခြင်း။

bilirubin ပမာဏ များလွန်းပါက ၎င်းသည် ဦးနှောက်ထဲသို့ ရောက်သွားပြီး ဦးနှောက်တစ်ရှူးသို့ ချိတ်ဆက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ဦးနှောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ မူမမှန်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ Kernicterus (Kernicterus) အစောပိုင်းအဆင့်တွင် ထုံထိုင်းခြင်း၊ သားလောင်းနှင့် နို့စို့ခြင်း အားနည်းလာမည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကလေးသည် ထုံထိုင်းလာသည်။ ပိုလောင်း ရောဂါလက္ခဏာများမှာ ဂနာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်း၊ဖျားခြင်း၊ အသံမြင့်ခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်တင်းမာခြင်း၊ လည်ပင်း ကျောကုန်း၊ နောက်ကျောခုံးနေခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။အစောပိုင်းအဆင့်တွင် သွေးသွင်းပါက မြန်မြန်၊ အဆုံးစွန်သောအားဖြင့် ၎င်းသည် ဦးနှောက်ကို အပြီးတိုင်မပျက်စီးစေပေ။ Aphasia ၏ပြင်းထန်မှုကိုလျှော့ချ ဒါပေမယ့် မကုသရင် ရောဂါလက္ခဏာတွေက ပိုပြင်းထန်လာမယ်။ လည်ပင်းနှင့် နောက်ကျောတို့သည် နို့စို့ခြင်းမပြုဘဲ တင်းမာလာကာ ခုံးသွားခြင်း၊ တက်ခြင်း၊ အသက်ရှုလမ်းကြောင်းပိတ်ခြင်း၊ သတိမေ့မြောခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်း တို့ဖြစ်သည်။

အသားဝါခြင်းကို ကုသခြင်း။

အသားဝါခြင်းတို့ကို ကုသနိုင်ပါသည်။

1) Phototherapy သည် သင့်လျော်သော လှိုင်းအလျားများနှင့် အပြာရောင်အလင်းများကိုသာ ထုတ်လွှတ်သည့် အထူးမီးသီးကို အသုံးပြုသည်။ ဓာတ်ပုံကုထုံးတွင် ကလေးအား အဝတ်အစားချွတ်ကာ မျက်လုံးမှိတ်ထားရမည်ဖြစ်ပြီး ဆရာဝန်သည် အဆင့်တစ်ခုအထိ ကျဆင်းသွားသည်အထိ bilirubin အဆင့်ကို စစ်ဆေးရန် သွေးကို အခါအားလျော်စွာ စစ်ဆေးပေးမည်ဖြစ်သည်။ ။ အန္တရာယ်ကင်းသောနေရာ Phototherapy ၏ဆိုးကျိုးများ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်စေနိုင်ပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန် ကျဆင်းသွားသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဓါတ်ပုံကုထုံးဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်သည် ရေဓာတ်ပိုမိုဆုံးရှုံးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

2) သွေးသွင်းခြင်း ဆိုသည်မှာ မြင့်မားသော bilirubin ပါသော သန္ဓေသားသွေးကို ဖယ်ရှားပြီး ၎င်းကို အစားထိုးရန်အတွက် အခြားသွေးများထည့်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်သည်။ bilirubin ပမာဏ အလွန်မြင့်မားသော ကိစ္စများတွင် သို့မဟုတ် ကလေးသည် bilirubin ပမာဏ လျင်မြန်စွာ ကျဆင်းသွားသည့် လက္ခဏာများ စတင်ပြသသောအခါတွင် ပြုလုပ်သည်။

၃) အသားဝါခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ပြုပြင်ပါ။

ကလေးက အဝါရောင်ဖြစ်နေတယ်ဆိုတာ သတိထားမိဖို့ လွယ်ပါတယ်။

အချို့ကလေးငယ်များသည် မျက်လုံးနှင့် ခန္ဓာကိုယ်တွင် အဝါရောင်မြင်နိုင်သည်။ ဒါပေမယ့် စောင့်ကြည့်ဖို့ ရိုးရှင်းတဲ့နည်းလမ်းတစ်ခုရှိပါတယ်။

• အလင်းရောင်ကောင်းကောင်းရတဲ့ အခန်းထဲမှာနေပါ။
• ကလေး၏အရေပြားကို ဖိရန် သင့်လက်ချောင်းများကို အသုံးပြုပါ သို့မဟုတ် စစ်ဆေးရန် ဧရိယာအတွင်းရှိ ဆံချည်မျှင်သွေးကြောများမှ သွေးများကို ညှစ်ထုတ်ရန်အတွက် အရေပြားကို ခွဲထုတ်ရန် သင့်လက်မနှင့် လက်ညှိုးကို အသုံးပြုပါ။
• အရောင်ကို သတိပြုပါ။ ပုံမှန်အားဖြင့် အဖြူရောင်ဖြစ်သည်။ အဝါရောင်မြင်ရင် အထူးသဖြင့် အစာအိမ်ထဲ အဝါရောင် ရောက်သွားရင် ဆရာဝန်နဲ့ ချက်ချင်း ပြသသင့်ပါတယ်။

အသားဝါခြင်းသည် အဖြစ်များသော အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကလေးကို ဆေးရုံမှ အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်လာသောအခါ မိဘများသည် အသားဝါခြင်း၏ လက္ခဏာများကို စောင့်ကြည့်ရပါမည်။ ကလေးက အရမ်းဝါနေရင် ဒါမှမဟုတ် အဝါရောင်က မြန်မြန်တက်လာတယ်။ သို့မဟုတ် အခြားပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများဖြစ်သည့် ထုံထိုင်းခြင်း၊ နို့မစို့ခြင်း၊ သန္ဓေသား၊ ငိုခြင်း၊ ဖျားခြင်း၊ တင်းခြင်း၊ ငုံ့ခြင်း သို့မဟုတ် တက်ခြင်း၊ ဝမ်းအရောင်ဖျော့လာပါက ကလေးအား ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်းပြသသင့်သည်။

ကိုးကား- Sopaphan Ngerncham. မွေးကင်းစကလေးများတွင် အသားဝါခြင်း။ မှ ရယူသည်- https://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/admin/article_files/1238_1.pdf