ထိုင်းနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ အသက် ၄၀ မှ ၇၀ နှစ်ကြားရှိ ထိုင်းအမျိုးသား ၁၂၅၀ ၏ ၂၀၀၄ ခုနှစ် စစ်တမ်းတစ်ခုတွင် ထိုင်းအမျိုးသားများ၏ ၄၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် လိင်အင်္ဂါချို့ယွင်းမှုလက္ခဏာများ ခံစားရပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှ အပျော့စားအထိ မပြီးပြတ်သည့်လက္ခဏာများရှိကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။ လိင်ဆက်ဆံမှု လုံးဝမလုပ်နိုင်တဲ့အထိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် စစ်တမ်းတစ်ခုက ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းကို အစီရင်ခံခဲ့ပြီး ထိုသို့မျှော်လင့်ထားသည်။ လိင်အင်္ဂါ ချို့ယွင်းမှုရှိသော အမျိုးသား အရေအတွက်သည် 2025 ခုနှစ်တွင် သန်း 170 အထိ တိုးလာမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လိင်အင်္ဂါ ချို့ယွင်းမှုသည် လျစ်လျူမရှုသင့်သော အရာဖြစ်သည်။
အမျိုးသားတွေရဲ့ ပြဿနာတွေကို နားလည်ပါ။
လိင်အင်္ဂါကမောက်ကမဖြစ်မှုသည် အောင်မြင်ပြီး ကျေနပ်လောက်သော လိင်ဆက်ဆံမှုကို ပုံမှန် သို့မဟုတ် စဉ်ဆက်မပြတ်ရရှိရန် လုံလောက်သော လိင်တံကို တောင့်မခံနိုင်ခြင်းနှင့်/သို့မဟုတ် ကြာရှည်စွာ မတ်မတ်နေနိုင်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ လိင်အင်္ဂါ ချို့ယွင်းခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို သိရှိနိုင်ရန်။ ဘယ်လို ကုသမှု ပေးမလဲ။ စိုက်ထူခြင်း၏ယန္တရားကို ဦးစွာနားလည်ရမည်။
လိင်တံ စိုက်ခြင်း၏ ယန္တရား ၃ မျိုး ရှိသည်။
- အိပ်ပျော်နေစဉ် တောင့်တင်းခြင်း (Nocturnal Erection) အိပ်နေချိန်တွင် လိင်တံသည် တစ်ညလျှင် 4-6 ကြိမ်ခန့်၊ တစ်ကြိမ်လျှင် 15 မိနစ်မှ 30 မိနစ်အထိ စိုက်ထူလာမည်ဖြစ်သည်။
- စိတ်မှ စိုက်ထုတ်ခြင်း (Psychogenic Erection) လှုံ့ဆော်ပေးသော လှုံ့ဆော်မှု အမျိုးမျိုးမှ လိင်စိတ်ဆန္ဒ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ဦးနှောက်မှ ဦးနှောက်ဝင်ရိုးသို့ ပေးပို့သော အမိန့်ပေးခြင်း၊ paraventricular nucleus သည် hypothalamus တွင် တည်ရှိသည်။ ထို့နောက် အမိန့်ပေးချက်များကို ကျောရိုးမှတဆင့် လိင်တံ၏ လိင်အင်္ဂါဗဟိုချက်အထိ ဖြတ်သွားကာ လိင်တံရှိ သွေးကြောများကို ချဲ့ထွင်ရန် လှုံ့ဆော်ပေးသည့် တွင်းနက်အာရုံကြောမှတဆင့် ဖြတ်သန်းသွားပါသည်။ အာဟာရအတွက် သွေးတွေ ပိုဝင်လာတယ်။ လိင်တံကို မာကျောစေတယ်။
- တုံ့ပြန်မှုမှ စိုက်ထူခြင်း။ (Reflexogenic Erection) လိင်တံဧရိယာအတွင်း လှုံ့ဆော်မှု သို့မဟုတ် ထိတွေ့မှုရှိပါက လိင်တံရှိ အာရုံကြော (Dorsal Nerve) သည် ကော့ပါးအဆင့်ရှိ ကျောရိုးရှိ ကျောရိုးရှိ စိုက်မတ်ဗဟိုသို့ ဖြတ်သွားကာ အချက်ပြမှုကို ပြန်လည်ပေးပို့မည်ဖြစ်သည်။ လိင်တံ (Cavernous Nerve) သို့။
လိင်တံကို 3 axes ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည်။ စိုက်ထူရန်မှာ Corpus Cavernosum ဟုခေါ်သော ပုဆိန်ကြီးနှစ်ချောင်းလိုအပ်ပြီး ရေမြှုပ်နှင့်တူသော reticular ကြွက်သား (Sinusoid) ပါ၀င်သည်။၎င်းတို့သည် လိင်တံ၏သွေးကြောမျှင်များဖြစ်သည်။
လိင်စိတ်နှိုးဆွသောအခါ အရေးအကြီးဆုံးကတော့ ဦးနှောက်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းမှာ လှုံ့ဆော်မှုကနေတဆင့် နှိုးဆွပေးရပါမယ်။ Hypothalamus ဟုခေါ်သော ဦးနှောက်ပင်စည်ဧရိယာတွင်ရှိသော Paraventricular Nucleus (PVN) ကို ဤယန္တရားဟုခေါ်သည်။ လှုံ့ဆော်မှုလက်ခံရရှိသော အာရုံကြောစနစ်သည် အများအားဖြင့် Dopamine Receptor အမျိုးအစား 2 ဖြစ်သည့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှု (Psychogenic Erection) မှ ကြီးထွားလာခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ညွှန်ကြားချက်များသည် အဆင့် 2 မှ 4 အထိ ကျောရိုးရှိ ကျောရိုးမကြီးဆီသို့ ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။ Sacral Plexus ဟုခေါ်သော အာရုံကြောဂိုဏ်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး လိင်တံသို့သွားသည့် Cavernous Nerve (Cavernous Nerve) အတွင်းသို့ အကိုင်းအခက်များထွက်ကာ၊ reticular သွေးကြောများကို ရေမြှုပ်ကဲ့သို့ လုံးလုံးဖောင်းပွစေပါသည်။ လိင်တံမှ စီးဆင်းလာသော သွေးကြောများကို ဖိမိလိမ့်မည်။ ၎င်းသည် လိင်တံမှ သွေးအနည်းငယ်သာ စီးဆင်းစေသည်။ လိင်တံ အပြည့်အဝ တောင့်တင်းလာမယ်။
့
ရောဂါဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းရင်း
မည်သည့်ယန္တရားတွင်မဆို မူမမှန်မှုများသည် အပါအဝင် erectile dysfunction ၏ လက္ခဏာများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်၊
- စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကြောင့် စတင်ရန် ပျက်ကွက်ခြင်း ( Failure to Initiate) ။ အာရုံကြောတစ်သျှူးများနှင့် ဟော်မုန်းများ
- ဖြည့်စွက်ရန် ပျက်ကွက်ခြင်းသည် သွေးလွှတ်ကြောများတွင် မူမမှန်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
- သွေးပြန်ကြောအတွင်း မူမမှန်ခြင်းမှ စိုက်မတ်ထိန်းသိမ်းရန် ပျက်ကွက်ခြင်း ( Venous Leakage ) ။
လေ့လာမှုတွေအရ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြောင်းတရားများ (အော်ဂဲနစ်) စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြောင်းတရားများ (Psychogenic) နှင့် နှစ်မျိုးလုံး ပေါင်းစပ်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း (Mixed ED) သည် 70၊ 11 နှင့် 18 ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီးရှိကြသည်။ ဆီးချိုရောဂါ (Diabetes)၊ သွေးလွှတ်ကြောများ တင်းမာခြင်းစသည့် နာတာရှည်ရောဂါအမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ (Atherosclerosis) အိုမင်းရင့်ရော်ခြင်း သို့မဟုတ် သွေးတွင်းအဆီများခြင်းမှ။ နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ (နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ) ကျောရိုးထိခိုက်ဒဏ်ရာရတဲ့ ကိစ္စတွေမှာလည်း တွေ့ရတယ်။ တင်ပါးဆုံတွင်းခွဲစိတ်မှု သို့မဟုတ် ဓါတ်ရောင်ခြည် ဆီးကျိတ်ခွဲစိတ်ခြင်းနှင့် Multiple Sclerosis စသည်တို့ဖြစ်သည်။ အရက်အလွန်အကျွံသောက်ခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး အမျိုးအစားများစွာမှလည်း ဖြစ်နိုင်ခြေအချက်များရှိပါသည်။
့
ကုသလို့ ရပါတယ်၊ လျစ်လျူမရှုပါနဲ့။
အရင်တုန်းကတော့ လိင်တံထဲကို သွေးစုပ်ဖို့ ဖုန်စုပ်စုပ်စက်ကို အသုံးပြုပြီး လိင်တံခြေရင်းမှာ ရာဘာကြိုးနဲ့ ကုသမှုကို စတင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တင်းတာက ထုံစေတဲ့အတွက် ရေပန်းစားတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ သဘာဝမကျဘူး။ ရာဘာနဲ့ ချိတ်ထားတာကြောင့် သုက်ရည်ထွက်တာ အဆင်ပြေမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ နောက်ပိုင်းခေတ်တွေမှာ လိင်တံအတုကို ခွဲစိတ်ပြီး ကုသခဲ့ပါတယ်။ နှစ်ခုလုံးသည် တစ်ချိန်လုံး မာကျောသော တုတ်ပုံစံဖြစ်သည်။ လက်ရှိ မော်ဒယ်အထိ ရေဘုံဘိုင်အောက် ဗိုက်ထဲမှာ ဝှက်ထားပါတယ်။ ၎င်းကိုအသုံးပြုသည့်အခါ လိင်တံအတု၏ ရိုးတံအတွင်းသို့ စီးဝင်စေရန် ရေကိုစုပ်ထုတ်ပါ။ လိင်တံကို မာကျောစေတယ်။ အသုံးမပြုပါက ရေထွက်စေရန် ခလုတ်ကိုနှိပ်ရန် လက်ကိုအသုံးပြုပါ။ လိင်တံ အားနည်းလာမယ်။ ဈေးကြီးပေမယ့် ဒါပေမယ့် ခွဲစိတ်မှုရဲ့ ရလဒ်နဲ့ လူနာတွေက အရမ်းကျေနပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ဒီခေတ်မတိုင်ခင် 10 နှစ်လောက်က လိင်တံထဲကို ထိုးသွင်းတဲ့ဆေးတွေကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ပါတယ်။ အလွန်ထိရောက်မှုဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် လူနာသည် သူ၏လိင်တံထဲသို့ ဆေးထိုးရသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖြစ်စေပြီး လူများစွာသည် ဆေးထိုးပြီးနောက် လိင်တံတွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ နာကျင်မှုကို ခံစားရသောကြောင့် ၎င်းကိုလည်း အသုံးမပြုကြပေ။ ထို့နောက် ကုသမှုသည် ဆီးလမ်းကြောင်းထဲသို့ သွင်းထားသော ဆေးတစ်မျိုးအဖြစ် ပြောင်းလဲလာသည်။ ဒါပေမယ့် ထိုးဆေးလိုပဲ လိင်တံမှာ မကြာခဏ နာကျင်တတ်ပါတယ်။
့
ရိုးရှင်းပြီး ထိရောက်သော ကုသမှုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသောအခါ လိင်အင်္ဂါကမောက်ကမဖြစ်မှုဆိုင်ရာ ကုသမှုသည် အလွန်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ အင်ဇိုင်းလုပ်ဆောင်ချက်ကို ဟန့်တားသောဆေးများသောက်ခြင်း။ Phosphodiesterase-5 (PDE-5 inhibitor) သည် လိင်တံကို တောင့်တင်းလာစေရန် လှုံ့ဆော်ပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ လိင်တံရှိ အာရုံကြောများက ပစ္စည်းများထုတ်လွှတ်သည်။ “နိုက်ထရစ်အောက်ဆိုဒ်” သည် လိင်တံရှိ sinusoid ချောမွေ့သောကြွက်သားများကို ပြေလျော့စေသည့် အရာဖြစ်သည့် cyclic GMP (cGMP) ထုတ်လုပ်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေးကာ အထက်ဖော်ပြပါအတိုင်း လိင်တံကို မတ်မတ်ဖြစ်လာစေပါသည်။သို့သော် cGMP သည် PDE- မှ ဖျက်ဆီးခံရပါသည်။ 5 အင်ဇိုင်း၊ ထို့ကြောင့် PDE-5 inhibitors ကိုသောက်သုံးခြင်းသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော စိုက်ထူမှုအတွက် လျော်ကြေးပေးပါလိမ့်မည်။ ဤဆေးအုပ်စုတွင် Sildenafil နှင့် Tadalafil နှင့် Vardenafil ကဲ့သို့သော သုတေသနပြုနေဆဲဖြစ်သော အခြားဆေးများစွာ ပါဝင်ပါသည်။ လိင်မဆက်ဆံမီ သောက်သည့်ဆေးများသည် ၁ နာရီခန့်ကြာပါသည်။ ဤဆေးအုပ်စု၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများမှာ ခေါင်းကိုက်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည့် အလားတူပင်။ သွေးကြောများ ကျယ်လာသောကြောင့် ရင်ပူခြင်း ၁၀ မှ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်။ ဒါပေမယ့် မပြင်းထန်သလို ယာယီပါ။
သို့သော်လည်း၊ PDE-5 inhibitors များသည် အလွန်ကောင်းမွန်သော ကုသမှုရလဒ်များ ရှိသော်လည်း၊ ဒါပေမယ့် အရမ်းအရေးကြီးတဲ့ တားမြစ်ချက်တွေရှိတယ်။ isosorbide၊ ISMO နှင့် nitroglycerin ဆေးအမျိုးအစားအားလုံးတွင် နိုက်ထရိတ်ဆေးများကို သောက်သုံးနေသည့် လူနာများတွင် မသုံးပါနှင့်။ လိင်အင်္ဂါ ချို့ယွင်းမှုရှိသော လူနာများ၏ 15 ရာခိုင်နှုန်းအထိ တွေ့ရှိရသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နိုက်ထရိတ်ဆေးများသောက်ခြင်းသည် နိုက်ထရစ်အောက်ဆိုဒ်အဆင့်ကို တိုးစေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် သွေးကြောထဲတွင် အနည်းငယ်သာ ပါဝင်ပြီး သာမန်ထက် များစွာပိုပါသည်။ ထို့ကြောင့် PDE-5 inhibitor ဆေးဝါးများကိုသောက်သုံးသောအခါ၊ ၎င်းသည် cyclic GMP အဆင့်ကိုပုံမှန်ထက်မြင့်မားစေသည်။ သွေးကြောများ ကျယ်လာပြီး သွေးပေါင်ချိန် 30 – 40 mm.Hg အထိ ကျဆင်းစေပါသည်။ထို့ကြောင့် ဤဆေးနှစ်မျိုးကို တချိန်တည်းသောက်သူများအတွက် အန္တရာယ်ရှိပါသည်။ PDE ဆေးဝါးများသုံးစွဲရန်တားမြစ်ထားသည်။-5 inhibitor
့
သင့်လျော်သောကုသမှုကိုရွေးချယ်ပါ။
ယခုအချိန်တွင် ဆရာဝန်များသည် ကုသမှုအမျိုးအစားတစ်ခုစီ၏ အားသာချက်များနှင့် အားနည်းချက်များကို လူနာများအား ရှင်းပြပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအခါ လူနာက သူတို့ကြိုက်တဲ့နည်းကို ဆုံးဖြတ်ပါလိမ့်မယ်။ လူနာအများစုသည် ရိုးရှင်းသော၊ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သောစျေးနှုန်းဖြင့် အသုံးပြုရန် တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားခြင်းမရှိသော နည်းလမ်းကို ရွေးချယ်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် မကြာခဏ ပါးစပ် သို့မဟုတ် လျှာအောက်တွင် ဆေးကို ရွေးချယ်သုံးစွဲကြသည်။ အလုပ်မဖြစ်သောအခါ၊ ဆီးတွင်းဆေးပြားများနှင့် လေဟာနယ်စုပ်စက်ကို အသုံးပြုကာ ဆီးချို၊ သွေးတွင်းအဆီဓာတ်၊ အသည်းနှင့် ကျောက်ကပ်ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို စစ်ဆေးရန် ရိုးရှင်းသော သွေးစစ်ခြင်းကဲ့သို့သော နောက်ထပ်နည်းလမ်းများကို စမ်းသပ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ပေးသောဆေး၏ အရွယ်အစားကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။
အထက်ဖော်ပြပါ ရိုးရှင်းသောနည်းလမ်းများမှ ထိရောက်မှုမရှိသောကိစ္စများတွင်၊ နောက်တဆင့်ကတော့ လိင်တံရဲ့ အောက်ခြေထဲကို ဆေးထိုးသွင်းရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ သွေးကြောများ၏ အခြေအနေကို စစ်ဆေးရန်နှင့် ထိုးရန် ၎င်းတို့၏ တုံ့ပြန်မှုကို စစ်ဆေးရန်။ ထိရောက်ပြီး သူတို့ကိုယ်သူတို့ ထိုးရမှာကို မကြောက်တဲ့ ကိစ္စတွေမှာ ဒီနည်းလမ်းကို ရွေးချယ်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် အဆင်မပြေတာ ဒါမှမဟုတ် မကြိုက်တဲ့ကိစ္စတွေမှာ။ လိင်တံခြေတုကို ထည့်သွင်းရန် ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ကျဉ်းသွားသော သွေးကြောများ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် ခွဲစိတ်နည်းကို မတော်တဆမှုတစ်ခုကြောင့် သွေးကြောများ ကျဉ်းသွားကာ ထိုးဆေးထိုးရန် လိုအပ်သော ဆီးချိုရောဂါမရှိသော လူငယ်များ အတွက် ရွေးချယ်သည်။ သို့သော် ဤရိုးရှင်းသောကုသမှုဖြင့် အမျိုးမျိုးသော ကုသမှုနည်းလမ်းများ ထိရောက်မှုမရှိပါက ကုသမှုနည်းလမ်းပေါ်မူတည်၍ အထူးစစ်ဆေးမှုများ လိုအပ်မည်ဖြစ်ပါသည်။
လိင်အင်္ဂါ ချို့ယွင်းမှုရှိသော လူနာတိုင်းသည် ကုသမှု မလိုအပ်ပါ။ အကယ်၍ လူနာနှင့် အိမ်ထောင်ဖက်သည် လိင်မဆက်ဆံနိုင်ခြင်းကြောင့် စိတ်ပူပန်မှု မခံစားရပါ။ သို့သော် ဤပြဿနာရှိသော လူနာများသည် ညွှန်ပြနေပါသည်။ ဆီးချိုရောဂါကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ သွေးတိုး သွေးတွင်းအဆီများခြင်း။ တခြားအန္တရာယ်တွေ အပါအဝင်မို့ လိင်မဆက်ဆံချင်ဘူးဆိုရင်တောင် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုခံယူသင့်ပါတယ်။
