ဆီးသွားချိန် မီးလောင်သလို ယားယံနာကျင်ခြင်း၊ အောက်ဗိုက်တင်းတောင်းနာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်သာသို့ မကြာခဏ ဝင်ရခြင်းတို့သည် ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း (UTI) ၏ သတိပေးလက္ခဏာများ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဤရောဂါသည် မကြာခဏတွေ့ရပြီး နေ့စဉ်ဘဝကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ သင့်လျော်စွာ မကုသဘဲ ချန်ထားပါက ပိုးကူးစက်မှု ပြန့်ပွားလာပြီး ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်မှုစနစ်အပေါ် ပြင်းထန်သော ချွတ်ယွင်းချက်များ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အကြောင်းရင်းများ၊ လက္ခဏာများနှင့် မိမိကိုယ်တိုင် မှန်ကန်စွာ ပြုစုထိန်းသိမ်းနည်း들을 နားလည်ထားခြင်းသည် ဤရောဂါကို အချိန်မီ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်ရန် အရေးကြီးပါသည်။
ရောဂါအကြောင်း သိရှိရန် ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း (Urinary Tract Infection – UTI)
ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် UTI (Urinary Tract Infection) ဆိုသည်မှာ ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်အတွင်းရှိ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများတွင် ဘက်တီးရီးယားပိုးကူးစက်မှုကြောင့် ရောင်ရမ်းလာသော အခြေအနေကို ဆိုလိုပါသည်။ လူ၏ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်တွင် ကျောက်ကပ်၊ ကျောက်ကပ်အုံ (renal pelvis)၊ ဆီးပို့ကြော (ureter)၊ ဆီးအိမ် (bladder) နှင့် ဆီးထွက်ကြော (urethra) တို့ ပါဝင်ပါသည်။ ပိုးဝင်ခြင်းသည် မည်သည့်အစိတ်အပိုင်းမဆို ဖြစ်နိုင်သော်လည်း အများအားဖြင့် အောက်ပိုင်းအင်္ဂါများဖြစ်သည့် ဆီးအိမ်နှင့် ဆီးထွက်ကြောတွင် ပိုမိုတွေ့ရတတ်သည်။
ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများ
ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ ပုံမှန်အားဖြင့် ဘက်တီးရီးယားပိုးများက ဆီးထွက်ကြော၏ အပေါက်မှတဆင့် ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်အတွင်း ဝင်ရောက်ပြီး ပေါက်ဖွားကြီးထွားကာ ရောင်ရမ်းမှု ဖြစ်စေခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အသေးစိတ်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်။
- E. coli ဘက်တီးရီးယား: အများဆုံးတွေ့ရသော အကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး အူတွင်းနေထိုင်သော ဘက်တီးရီးယားဖြစ်ကာ မစင်နှင့်အတူ ပေါင်းပါလာတတ်သည်။ သန့်ရှင်းရေးကို မှန်ကန်စွာ မလုပ်ပါက ပိုးက ဆီးထွက်ကြောသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိနိုင်သည်။
- အခြားဘက်တီးရီးယားအမျိုးအစားများ: ဥပမာ Klebsiella သို့မဟုတ် Enterococcus တို့သည်လည်း ပိုးဝင်မှု ဖြစ်စေနိုင်သည်။
- ဆီးပိုက်ထည့်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ပိုးဝင်မှု: ဆီးပိုက်ကို ကြာရှည်ထည့်ထားရသော လူနာများတွင် မကြာခဏတွေ့ရပြီး ဘက်တီးရီးယားပိုးများ စုပေါင်းတည်နေရာယူလွယ်ကာ ရောင်ရမ်းမှုကို လွယ်ကူစွာ ဖြစ်စေနိုင်သည်။
အမျိုးသမီးများတွင် ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း ဖြစ်စေနိုင်သော အန္တရာယ်အချက်များ
အမျိုးသမီးများသည် အမျိုးသားများထက် ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ များစွာပိုမြင့်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ အန္တရာယ်အချက်များနှင့် ခန္ဓာကိုယ်ပြောင်းလဲမှုများက အားပေးဖြစ်စေသောကြောင့်ဖြစ်ပြီး အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်။
အမျိုးသမီး၏ ဆီးထွက်ကြောဖွဲ့စည်းပုံ
အမျိုးသမီးများသည် အမျိုးသားများထက် ဆီးထွက်ကြောတိုတောင်းပြီး ဆီးထွက်ကြောအပေါက်သည် ယောနိနှင့် တင်ပါးပေါက် (anus) အနီးတွင် တည်ရှိသဖြင့် ပြင်ပပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဘက်တီးရီးယားပိုးများက ဆီးအိမ်သို့ ပြန်လှည့်ဝင်ရောက်ရန် ပိုမိုလွယ်ကူပြီး မြန်ဆန်ပါသည်။
အမီနိုပေါ့စ် (menopause) ကာလတွင် ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု
အမျိုးသမီးများ အမီနိုပေါ့စ်ကာလသို့ ဝင်ရောက်လာသည့်အခါ ခန္ဓာကိုယ်မှ Estrogen ဟော်မုန်း ထုတ်လုပ်မှု လျော့နည်းသွားပြီး ဆီးလမ်းကြောင်းနှင့် ယောနိ၏ အတွင်းအလွှာ ပါးလွှာလာကာ စိုစွတ်မှု လျော့နည်းသည်။ ထို့အပြင် ဗက်တီးရီးယားကောင်းများ (good bacteria) လည်း လျော့နည်းသွားပြီး သဘာဝကာကွယ်ရေး မက္ကနစ်များ ကျဆင်းသဖြင့် ပိုးဝင်လွယ်လာပါသည်။
အချို့သော ကိုယ်ဝန်ကာကွယ်ရေးကိရိယာများ အသုံးပြုခြင်း
ကိုယ်ဝန်ကာကွယ်နည်းအချို့ဖြစ်သော Cervical cap/Diaphragm အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် Spermicides အသုံးပြုခြင်းတို့က ယောနိအတွင်းအလွှာကို ယားယံစေနိုင်ပြီး သဘာဝ ဘက်တီးရီးယားညီမျှမှုကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည်။ ထိုကြောင့် ရောဂါဖြစ်စေသော ဘက်တီးရီးယားများ ပိုမိုပေါက်ဖွားတိုးပွားကာ ရောင်ရမ်းမှုဖြစ်လာနိုင်သည်။
အမျိုးသားများတွင် ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း ဖြစ်စေနိုင်သော အန္တရာယ်အချက်များ
အမျိုးသားများတွင် ဤအခြေအနေ ဖြစ်နိုင်ခြေသည် အမျိုးသမီးများထက် နည်းသော်လည်း ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း ဖြစ်လာပါက ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှု သို့မဟုတ် အခြားရောဂါဗေဒဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ရှိနေနိုင်ခြေ များတတ်သည်။
ပရိုစတိတ်ကြီးခြင်း (Benign Prostatic Hyperplasia)
အသက်ကြီးအမျိုးသားများတွင် မကြာခဏတွေ့ရသော အရေးကြီး အန္တရာယ်အချက်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ပရိုစတိတ်ကြီးလာသည့်အခါ ဆီးထွက်ကြောကို ဖိအားပေးကာ ဆီးစီးဆင်းမှု မပြေလည်ခြင်း၊ ဆီးသွားရာတွင် အားစိုက်ရခြင်းနှင့် ဆီးအိမ်အတွင်း ဆီးကျန်နေခြင်း (residual urine) ကို ဖြစ်စေသည်။ ဤဆီးကျန်မှုသည် ဘက်တီးရီးယားပိုး ပေါက်ဖွားရန် အထူးကောင်းသော အခြေအနေဖြစ်သည်။
ဆီးလမ်းကြောင်းဖွဲ့စည်းပုံ မမှန်ကန်မှု ပြဿနာများ
အတွင်းအင်္ဂါချို့ယွင်းမှုများ (ဥပမာ အမာရွတ်အကြောများကြောင့် ဆီးထွက်ကြော ကျဉ်းမြောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးပြန်စီး (reflux) ဖြစ်စေသော ရောဂါဗေဒအခြေအနေ) များကြောင့် ဆီးဖြင့် ပိုးများကို သဘာဝအတိုင်း ထုတ်ပယ်နိုင်သော ယန္တရား မပြည့်စုံအောင် လျော့နည်းသွားနိုင်သည်။
လိင်နှစ်မျိုးလုံးတွင် တွေ့နိုင်သော အခြားအန္တရာယ်အချက်များ
လိင်အလိုက် ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ အချက်များအပြင် နေ့စဉ်ဘဝ အပြုအမူများနှင့် အခြားကျန်းမာရေးပြဿနာများကြောင့်လည်း အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး နှစ်မျိုးလုံးတွင် ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိပါသည်။
ဆီးကို ချုပ်ထားခြင်းနှင့် ရေသောက်နည်းခြင်း အပြုအမူ
ရေသောက်မှု နည်းလွန်းပါက ပိုးများကို ဆေးကြောထုတ်ပယ်ရန် လိုအပ်သလောက် ဆီး မထုတ်လုပ်နိုင်ပါ။ ထို့အပြင် ဆီးကို အချိန်ကြာကြာ ချုပ်ထားတတ်ပါက ဘက်တီးရီးယားများ ဆီးအိမ်အတွင်းတွင် နေရာယူကာ ပေါက်ဖွားကြီးထွားရန် အချိန်ပိုရရှိစေပြီး ပိုမိုဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားစေသည်။
ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်အတွင်း ကျောက် (stone) ရောဂါ
ကျောက်အစုများသည် ဆီးစီးဆင်းမှုကို တားဆီးနိုင်ပြီး အတားအဆီးဖြစ်စေကာ ဆီးကျန်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ ထို့အပြင် ကျောက်၏ မညီညာကြမ်းတမ်းသော မျက်နှာပြင်သည် ဘက်တီးရီးယားပိုးများ စုဝေးရာနေရာ ဖြစ်လာနိုင်သဖြင့် ပိုးဝင်မှုကို ကုသရန် ခက်ခဲစေပြီး ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မကြာခဏ ရှိစေသည်။
ကိုယ်ခံအားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးချိုရောဂါ
ကိုယ်ခံအားနည်းသူများ သို့မဟုတ် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို မထိန်းနိုင်သော ဆီးချိုလူနာများတွင် ဆီးအတွင်း သကြားဓာတ် ပါလာနိုင်ပြီး ၎င်းသည် ဘက်တီးရီးယားအတွက် အာဟာရကောင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ကိုယ်ခံအား ကျဆင်းခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်မှ ပိုးကို အပြည့်အဝ မတိုက်ဖျက်နိုင်ပါ။
ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း၏ လက္ခဏာများကို မည်သို့ကြည့်ရှုသိနိုင်သနည်း
ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း၏ လက္ခဏာများသည် ရောင်ရမ်းပိုးဝင်နေသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း တည်နေရာပေါ်မူတည်၍ ကွာခြားနိုင်ပါသည်။ အောက်ပါအတိုင်း မမှန်ကန်မှုများကို စောင့်ကြည့်နိုင်ပါသည်။
အောက်ပိုင်း ဆီးထွက်ကြောနှင့် ဆီးအိမ်တွင် ပိုးဝင်သော လက္ခဏာများ
ဆီးအိမ်တွင် ရောင်ရမ်းလာပါက ဆီးသွားချိန် မီးလောင်သလို ယားယံနာကျင်ခြင်း၊ ဆီးမကြာခဏ သွားရခြင်း၊ ဆီးမကုန်သလို တင်းတောင်းသေးသေးလေးနာကျင်ပြီး မကြာခဏ ဆီးသွားချင်နေခြင်း၊ ဆီးမပြီးသေးသလို ခံစားရခြင်း ၊ ဆီးအဆုံးပိုင်းနီးလာချိန်တွင် နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် မီးလောင်ခြင်း၊ အောက်ဗိုက်တင်းတောင်းနာကျင်ခြင်း၊ ဆီးအရောင် မပြတ်သားဘဲ တိမ်ညိုညိုဖြစ်ခြင်း၊ အနံ့မကောင်းခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။ အချို့တွင် ရောင်ရမ်းမှု ပြင်းထန်ပါက ဆီးထဲသွေးပါခြင်းလည်း တွေ့နိုင်သည်။
အပေါ်ပိုင်း ကျောက်ကပ်အုံ (renal pelvis) တွင် ပိုးဝင်သော လက္ခဏာများ
ပိုးကူးစက်မှုကို မကုသဘဲ ထားလျှင် ပိုးသည် ကျောက်ကပ်အထိ ပြန်တက်ပျံ့နှံ့လာနိုင်ပြီး လက္ခဏာများ ပိုမိုပြင်းထန်၊ ပိုမိုချက်ချင်းဖြစ်လာတတ်သည်။ ဥပမာ အဖျားမြင့်ခြင်း၊ ချမ်းတုန်ခြင်း၊ ကျောနာ သို့မဟုတ် ခါးဘက်ရိုးတန်းအနား ပြင်းထန်စွာနာကျင်ခြင်း၊ အန်ချင်ခြင်း၊ အန်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဤသည်မှာ အန္တရာယ်လက္ခဏာဖြစ်သဖြင့် 합 осложнений ကို ကာကွယ်ရန် ဆရာဝန်ကို ချက်ချင်း သွားရောက်တွေ့ဆုံသင့်သည်။
မချမ်းသာဘဲ ချန်ထားပါက ဖြစ်နိုင်သော 합 осложнений
လက္ခဏာရှိနေသော်လည်း ကုသမှုလုပ်ငန်းစဉ်သို့ မဝင်ရောက်ဘဲ ချန်ထားပါက ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း သည် အောက်ပါအတိုင်း အန္တရာယ်ရှိသော 합 осложнений များကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
- ဘက်တီးရီးယားပိုးက ကျောက်ကပ်အုံသို့ ပျံ့နှံ့ဝင်ရောက်ကာ ကျောက်ကပ်အုံရောင်ရမ်းခြင်း (acute pyelonephritis) ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ကျောက်ကပ်ဆဲလ်များကို အမြဲတမ်းပျက်စီးစေနိုင်သည်။
- ပိုးဝင်မှု ပြင်းထန်သောအခြေအနေတွင် ဘက်တီးရီးယားပိုးက သွေးကြောထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး သွေးထဲပိုးဝင်ရောဂါ (Sepsis) ဖြစ်စေနိုင်ကာ အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။
- ပိုးဝင်မှု ပြန်ပြန်ဖြစ်ပြီး ရေရှည်ဖြစ်နေပါက ရောင်ရမ်းမှုကြောင့် ဖြစ်လာသော အမာရွတ်အကြောများကြောင့် ဆီးထွက်ကြော ကျဉ်းမြောင်းခြင်း (အထူးသဖြင့် အမျိုးသားများတွင်) ဖြစ်စေနိုင်သည်။
- ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများတွင် ပိုးဝင်ပါက အချိန်မတိုင်မီ မွေးဖွားနိုင်ခြေ တိုးစေနိုင်ပြီး မွေးကင်းစကလေး၏ ကိုယ်အလေးချိန် ပုံမှန်ထက် နည်းနိုင်ခြေ ရှိသည်။
ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်းကို စစ်ဆေးအတည်ပြုခြင်း
တာဝန်ခံဆရာဝန်သည် အမှန်ကန်ဆုံး ကုသရေးအစီအစဉ်ချရန် လက္ခဏာများကို အကဲဖြတ်မည်ဖြစ်ပြီး အဓိက စစ်ဆေးနည်းလမ်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။
- ဆေးမှတ်တမ်းမေးမြန်းခြင်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးခြင်း: လက္ခဏာပုံစံ၊ ဖြစ်ပွားချိန်ကြာချိန်၊ အန္တရာယ်အပြုအမူများကို အကဲဖြတ်ပြီး အောက်ဗိုက် သို့မဟုတ် ခါးဘက်ရိုးတန်းအနားကို ထိတွေ့စစ်ဆေးကာ နာကျင်သောနေရာ (tenderness) ရှိ/မရှိ စစ်ဆေးသည်။
- ဆီးစစ်ဆေးခွဲခြမ်းခြင်း (Urinalysis): ဆီးထဲရှိ သွေးဖြူကဏ္ဍ (white blood cells)၊ သွေးနီကဏ္ဍ (red blood cells) သို့မဟုတ် ဘက်တီးရီးယားပိုးများကို စစ်ဆေးကာ ရောင်ရမ်းမှုရှိကြောင်း အတည်ပြုသည်။
- ဆီးပိုးမွေး (Urine Culture): ပိုးဝင်မှုကို ဖြစ်စေသော ဘက်တီးရီးယားအမျိုးအစားကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန်ဖြစ်ပြီး ဆရာဝန်က သင့်လျော်သော ပဋိဇီဝဆေးကို တိတိကျကျ ရွေးချယ်အသုံးပြုနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။
- ရေဒီယိုလိုဂျီ ပုံရိပ်စစ်ဆေးခြင်း: ဥပမာ Ultrasound သို့မဟုတ် CT Scan တို့ကို ပိုးဝင်မှု ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်နေသောကိစ္စများတွင် အသုံးပြုတတ်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံမမှန်ကန်မှုများ၊ ကျောက်ရှိ/မရှိ သို့မဟုတ် အတားအဆီးရှိ/မရှိ ကို စစ်ဆေးရန် ဖြစ်သည်။
ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်းကို ကုသနည်း
ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်းကို ကုသရာတွင် ရည်မှန်းချက်မှာ ဘက်တီးရီးယားပိုးကို ဖယ်ရှားခြင်း၊ နာကျင်မှုကို သက်သာစေခြင်းနှင့် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားမှုကို ကာကွယ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ကုသနည်းလမ်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။
- ပဋိဇီဝဆေး (Antibiotics) ပေးခြင်း: ဘက်တီးရီးယားပိုးကို သတ်ရန် အဓိကကုသမှုဖြစ်သည်။ ဆရာဝန်သည် ရောဂါပြင်းထန်မှုအပေါ် မူတည်၍ ဆေးအမျိုးအစားနှင့် ဆေးသောက်ရမည့်ကာလကို သတ်မှတ်မည်ဖြစ်သည်။ အရေးကြီးသည့်အချက်မှာ လက္ခဏာများ သက်သာလာပြီးနောက်တောင် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း ဆေးကို ပြည့်စုံအောင် သောက်ရမည်ဖြစ်ပြီး ဆေးဒဏ်ခံ (antibiotic resistance) ဖြစ်မှုကို ကာကွယ်ရန်ဖြစ်သည်။
- ဆီးလမ်းကြောင်းနာကျင်မှု သက်သာစေသောဆေး ပေးခြင်း: ဆရာဝန်သည် Urinary Tract Analgesic ကဲ့သို့သော တိတိကျကျ နာကျင်မှုသက်သာဆေးကို စဉ်းစားပေးနိုင်သည်။ ဤဆေးသည် ဆီးလမ်းကြောင်းအတွင်းအလွှာကို မသိသာအောင် (numb) ဖြစ်စေပြီး နာကျင်မှု၊ ပူလောင်မှုကို သက်သာစေကာ ဆီးသွားချိန် မီးလောင်သလို နာကျင်မှုကို တိုက်ရိုက်လျော့ချပေးသည်။ ပဋိဇီဝဆေး အပြည့်အဝ အာနိသင်မပြည့်သေးသည့် အစပိုင်းကာလတွင် လူနာက ပိုမိုသက်သာစွာ ဆီးသွားနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။
- အရင်းအမြစ်ကို ကုသခြင်း: ပိုးဝင်မှုသည် အခြားရောဂါများ (ဥပမာ ကျောက်ရှိခြင်း သို့မဟုတ် ပရိုစတိတ်ကြီးခြင်း) ကြောင့် ဖြစ်ပါက အနာဂတ်တွင် ပိုးဝင်မှု ပြန်လည်မဖြစ်စေရန် ဆရာဝန်က အခြေခံအကြောင်းရင်းကိုလည်း တပြိုင်နက် ကုသရန် စဉ်းစားမည်ဖြစ်သည်။
မိမိကိုယ်တိုင် ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်းကို ကာကွယ်နည်း
နေ့စဉ်ဘဝ အပြုအမူများကို ပြောင်းလဲညှိနှိုင်းခြင်းသည် ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေကို ရေရှည်တည်တံ့စွာ လျှော့ချရန် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်ပါသည်။
- သန့်ရေ လုံလောက်အောင် သောက်ပါ: တစ်နေ့လျှင် အနည်းဆုံး ရေ 8–10 ခွက် သောက်သင့်ပြီး ဆီးအိမ်တွင် ဆီးအလုံအလောက် ရှိစေကာ ဆီးဖြင့် ပိုးများကို ဆေးကြောထုတ်ပယ်ရန် ကူညီပေးသည်။
- ဆီးကို မချုပ်ထားပါနှင့်: ဆီးချင်သလို ခံစားရသည့်အခါ ချက်ချင်း အိမ်သာသို့ သွားပါ။ ကြာကြာ မချုပ်ထားသင့်ပါ၊ ဘက်တီးရီးယားများ စုပေါင်းတည်နေရာယူနိုင်သည့် အချိန်ကို လျှော့ချရန်ဖြစ်သည်။
- သန့်ရှင်းရေးကို မှန်ကန်သောနည်းဖြင့် ပြုလုပ်ပါ: အမျိုးသမီးများတွင် အညစ်အကြေးရှင်းပြီးနောက် ရှေ့မှ နောက်သို့သာ သုတ်ရှင်းသင့်ပြီး တင်ပါးပေါက်မှ ပိုးများကို ဆီးထွက်ကြောသို့ သယ်ဆောင်ဝင်ရောက်စေခြင်းကို ကာကွယ်ရန်ဖြစ်သည်။
- လိင်ဆက်ဆံပြီးနောက် ဆီးသွားပါ: လိင်ဆက်ဆံစဉ်အတွင်း ဆီးထွက်ကြောထဲသို့ တွန်းဝင်နိုင်သော ဘက်တီးရီးယားများကို ထုတ်ပယ်ရာတွင် ကူညီပေးသည်။
- လျှို့ဝှက်အင်္ဂါပိုင်း သန့်ရှင်းရေးကို ဂရုစိုက်ပါ: အနံ့အသာပါဝင်သော သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သောဓာတုပါဝင်ပစ္စည်းများပါသော သန့်စင်ပစ္စည်းများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ လေဝင်လေထွက်ကောင်းသော ချည်သားအတွင်းခံဝတ်ဆင်သင့်ပြီး စိုစွတ်ပူနွေးမှု (humidity) ကို လျှော့ချရန်ဖြစ်သည်။
Bangkok Hospital တွင် ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ် ရောဂါများကို စစ်ဆေးအတည်ပြုပြီး ကုသခြင်း
ဆီးထုတ်ပယ်စနစ်အတွင်း မမှန်ကန်မှုများသည် လူနေမှုဘဝအရည်အသွေးကို တိုက်ရိုက် သက်ရောက်စေပါသည်။ Bangkok Hospital ၏ ဆီးလမ်းကြောင်းဌာနသည် ဆီးလမ်းကြောင်းစနစ်ရောဂါများ ပြဿနာရှိသော လူနာများအား အကြံပေးနှင့် စောင့်ရှောက်ကုသရန် အဆင်သင့်ရှိပါသည်။ အထူးကုဆရာဝန်အဖွဲ့သည် မျိုးစုံပညာရပ်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့ (multidisciplinary team) နှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ကာ လူနာတစ်ဦးချင်းစီအတွက် သင့်လျော်သော ကုသရေးအစီအစဉ်ကို အကဲဖြတ်ရေးဆွဲပေးပါသည်။ အကြောင်းရင်းအမှန်ကို ရှာဖွေရန် ရောဂါရှာဖွေရေးနည်းပညာနှင့် ဆေးဘက်ကိရိယာများကို အသုံးပြုကာ လုံခြုံရေးစံချိန်စံညွှန်းများအောက်တွင် လူနာများကို ပုံမှန်နေ့စဉ်ဘဝသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။
ဆောင်းပါးအနှစ်ချုပ်
ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း သည် ဆီးထုတ်ပယ်စနစ်အတွင်း ရောင်ရမ်းပိုးဝင်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အခြေအနေဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီးများတွင် ပိုမိုတွေ့ရသော်လည်း အမျိုးသားများတွင်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အရေးကြီးသည်မှာ ဆီးသွားချိန် မီးလောင်သလို နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် အောက်ဗိုက်တင်းတောင်းနာကျင်ခြင်း လက္ခဏာများ စတင်ဖြစ်လာချိန်မှ စပြီး မချန်ထားသင့်ဘဲ ဆရာဝန်ကို အမြန်ဆုံး သွားရောက်တွေ့ဆုံကာ စစ်ဆေးအတည်ပြု၍ မှန်ကန်သော ပိုးသတ်ဆေးကို ရယူသုံးစွဲသင့်ပါသည်။ ထို့အပြင် ရေကို လုံလောက်အောင် သောက်ခြင်းနှင့် ဆီးမချုပ်ထားခြင်းကဲ့သို့ အပြုအမူပြောင်းလဲမှုများကိုလည်း တွဲဖက်လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် လက္ခဏာများ သက်သာကောင်းမွန်စေပြီး ပြန်လည်ဖြစ်ပွားမှုကို ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။
ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သည့် မေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ (FAQ)
1. ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း ကို အလိုအလျောက် ပျောက်ကင်းနိုင်ပါသလား
အများအားဖြင့် အလိုအလျောက် ပုံမှန်ပြန်မဖြစ်နိုင်ပါ။ ဘက်တီးရီးယားပိုးကို ဖယ်ရှားရန် ပဋိဇီဝဆေး လိုအပ်ပါသည်။ မကုသဘဲ ထားလျှင် ပိုးက ကျောက်ကပ်သို့ ပျံ့နှံ့ကာ 합 осложнений ပိုမိုပြင်းထန်လာနိုင်သည်။
2. Cranberry ဖျော်ရည်က ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်းကို တကယ်ကုသနိုင်ပါသလား
Cranberry ဖျော်ရည်သောက်ခြင်းသည် ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်းကို ကာကွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကုသခြင်း မပြုနိုင်ပါ။ သို့သော် အာဟာရဖြည့်စွက်အဖြစ် Cranberry extract ကို သောက်သုံးပါက Proanthocyanidins ပါဝင်သဖြင့် ဘက်တီးရီးယားပိုးများက ဆီးလမ်းကြောင်းနံရံတွင် ကပ်တည်မှုကို လျှော့ချပေးနိုင်ပြီး ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို တချို့လျှော့ချနိုင်ပါသည်။ သို့သော် ဖြစ်ပြီးသား ပိုးဝင်မှုကို ပဋိဇီဝဆေးအစား ထိုးသုံးကာ ကုသနိုင်ခြင်း မရှိပါ။
3. ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်းသည် လိင်ဆက်ဆံမှုမှ ကူးစက်သောရောဂါ (STD) ဟုတ်ပါသလား
လိင်ဆက်ဆံမှုမှ ကူးစက်သောရောဂါအဖြစ် မခွဲခြားပါ။ သို့သော် လိင်ဆက်ဆံမှုသည် ပြင်ပပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဘက်တီးရီးယားပိုးများကို ဆီးထွက်ကြောထဲသို့ တွန်းဝင်စေနိုင်သည့် အချက်တစ်ခုဖြစ်ကာ ရောင်ရမ်းမှု ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
4. ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးက ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်လျှင် အန္တရာယ်ရှိပါသလား
အန္တရာယ် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ ကျောက်ကပ်အုံရောင်ရမ်းခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ၊ အချိန်မတိုင်မီ မွေးဖွားနိုင်ခြေ နှင့် ကလေး၏ ကိုယ်အလေးချိန် နည်းနိုင်ခြေတို့ကို တိုးစေနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ လက္ခဏာရှိသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များသည် ဆရာဝန်ကို ချက်ချင်း သွားရောက်တွေ့ဆုံသင့်ပါသည်။
5. ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း ပြန်ပြန်ဖြစ်နေလျှင် ဘာလုပ်သင့်ပါသလဲ
ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း ပြန်ပြန်ဖြစ်ခြင်း (Recurrent UTI) ဆိုသည်မှာ 6 လအတွင်း 2 ကြိမ်နှင့်အထက် သို့မဟုတ် 1 နှစ်အတွင်း 3 ကြိမ်နှင့်အထက် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ လူနာက ဤစံနှုန်းနှင့် ကိုက်ညီပါက အကြောင်းရင်းကို အနက်ရှိုင်းဆုံး စိစစ်အကဲဖြတ်နိုင်ရန် အထူးကုဆရာဝန်ထံ သွားရောက်တွေ့ဆုံသင့်ပါသည်။ ဆရာဝန်က အောက်ပါအတိုင်း ထပ်မံစစ်ဆေးနည်းလမ်းများကို စဉ်းစားနိုင်ပါသည်။
- ဆီးပိုးမွေး (Urine Culture): လက္ခဏာပေါ်တိုင်း ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုထားပြီး ပိုးအမျိုးအစားပုံစံကို စောင့်ကြည့်ရန်နှင့် ပဋိဇီဝဆေးအပေါ် တုံ့ပြန်မှု (sensitivity) ကို စမ်းသပ်ရန် ဖြစ်သည်။
- ရေဒီယိုလိုဂျီ ပုံရိပ်စစ်ဆေးခြင်း: ဥပမာ Ultrasound သို့မဟုတ် CT Scan ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းပုံမမှန်ကန်မှုများ၊ ဖ скрыနေသော ကျောက်များ သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်မမှန်ကန်မှုများကို ရှာဖွေရန် ဖြစ်သည်။
- ဆီးအိမ်အတွင်း ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခြင်း (Cystoscopy): အချို့ကိစ္စများတွင် ဆရာဝန်က ဆီးအိမ်အတွင်းရှိ မမှန်ကန်မှုများကို အသေးစိတ် စစ်ဆေးရန် စဉ်းစားအသုံးပြုနိုင်သည်။
