ခြေထောက်နာခြင်း ၊ peripheral artery stenosis ၏ သတိပေးလက္ခဏာ။

သွေးကြောပိတ်ခြင်းသည် အသက်အန္တရာယ်ကို ခြိမ်းခြောက်သည့် အသံတိတ်ရောဂါဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကိစ္စအများစုတွင် ရောဂါသည် နာတာရှည်ဖြစ်နေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ လူနာကို အာရုံစူးစိုက်မှု အားနည်းစေတယ်။ မသိခင်က အရမ်းများနေပြီ။ ခြေထောက်နာရင် အထူးသဖြင့် လမ်းလျှောက်တဲ့အခါ နာကျင်ပါတယ်။ ကျေနပ်မနေပါနဲ့။ နာတာရှည် ischemic ဒဏ်ရာများ သို့မဟုတ် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေကို ကာကွယ်ရန် (Early Detection of Peripheral Arterial Disease – PAD) ကို ခံယူရန် ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပါသည်။

သွေးကြောပိတ်ခြင်း။

သွေးကြောများပိတ်ဆို့ခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ သွေးကြောနံရံများပေါ်တွင် ကယ်လ်စီယမ်အနည်ထိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ရေပိုက်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်နိုင်သည်- အသုံးပြုသောအခါတွင် ၎င်းသည် အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းတွင် စကေးများ တည်ဆောက်လာမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဆီးချို၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ ကဲ့သို့သော အရင်းခံရောဂါများ ရှိပါက ခြေထောက်နှင့် ခြေချောင်းများသို့ သွေးစီးဆင်းမှု အဆင်မပြေဖြစ်ကာ ခြေထောက်နာကျင်ခြင်းနှင့် အနာကျက်ရန် ခက်ခဲခြင်းတို့ ဖြစ်ပါက ပိုမိုမြန်ဆန်လာမည်ဖြစ်သည်။

ယေဘူယျအားဖြင့် လမ်းလျှောက်နေစဉ် ခြေထောက်ရှိ ကြွက်သားများသည် သွေးနှင့် အောက်ဆီဂျင် ပိုမိုလိုအပ်သည်။ အထူးသဖြင့် ခြေသလုံးကြွက်သား နေရာတွင် သွေးမလုံလောက်သောအခါ လူနာသည် နာကျင်မှုကို ခံစားရလိမ့်မည်။ ပိုဖြစ်လာတဲ့အခါ လမ်းလျှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အသုံးမပြုနိုင်သည့်တိုင်အောင် သွေးထောက်ပံ့မှု လျော့နည်းလာသည်။ ကြွက်သားတွေ တစ်ချိန်လုံး နာကျင်လာမယ်။ နောက်ဆုံးတော့ ခြေဖဝါးမှာ ရှိတဲ့ အရေပြားကို အာဟာရဖြည့်ဖို့ သွေးမလုံလောက်သေးဘူး။ ၎င်းသည် ခြေထောက်ဖြတ်ရန် လိုအပ်သည့် ဆီးချိုအနာနှင့် gangrene ကဲ့သို့သော နာတာရှည်ဒဏ်ရာများကို ဖြစ်စေသည်။

အန္တရာယ်အုပ်စုများ သတိထားရမည်။

Carotid သွေးလွှတ်ကြောရောဂါသည် အမျိုးသားများနှင့် အမျိုးသမီးများတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ဒါပေမယ့် မွေးရာပါရောဂါတွေဖြစ်တဲ့ ဖြစ်နိုင်ချေမြင့်တဲ့ အုပ်စုတွေမှာ ပိုအဖြစ်များနိုင်ပါတယ်။

1. ဆီးချိုရောဂါ
2. သွေးတိုး
3. ကျောက်ကပ်ရောဂါ
4. သွေးတွင်းအဆီများခြင်း။
5. ဆေးလိပ်သောက်ဖူးလား ဒါမှမဟုတ် အရင်က ဆေးလိပ်သောက်ဖူးလား။ ဆေးလိပ်ဖြတ်လိုက်သည့်တိုင် သွေးကြောများပေါ်တွင် စီးကရက်၏ သက်ရောက်မှုများ ရှိနေသေးသည်။

အမြန်ရောဂါရှာဖွေပါ။

ခြေထောက်တွင် သွေးကြောများ ပိတ်ဆို့နေသော လူနာများကို အစောပိုင်းအဆင့်တွင် စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။

• ဖိအားကိုစစ်ဆေးပြီး ကိုယ်လက်အင်္ဂါတိုင်းကို နှိုင်းယှဉ်ပါ။
• သွေးကြောများ၏ elasticity နှင့် compression ၏ဝိသေသလက္ခဏာများကိုစစ်ဆေးပါ။
• အာထရာဆောင်းဖြင့် စစ်ဆေးသည်။
• တွက်ချက်ပုံရိပ်
• ဒီလိုပဲ ဆေးထိုးတယ်။
• MRI စက်ဖြင့် စစ်ဆေးသည်။

ကုသမှုလမ်းညွှန်ချက်များ

လက်ရှိတွင် ဂရုပြုရန် လမ်းညွှန်ချက်များမှ စတင်၍ အတူတကွ လုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။

1. အန္တရာယ်ဖြစ်စေသောအချက်များရှောင်ကြဉ်ပါ၊ ဆီးချိုရောဂါကိုထိန်းချုပ်ပါ၊ ရောဂါနှင့်ကိုက်ညီသောလေ့ကျင့်ခန်း။
2. နေ့တိုင်း ကိုယ့်ခြေထောက်ကို အမြဲစစ်ဆေးပါ။ အထူးသဖြင့် ထုံကျင်နေသော လူနာများတွင် အနာကို သတိမပြုမိနိုင်ပါ။ ပုံမှန်မဟုတ်သော ကိုယ်အလေးချိန်တက်နေသော အချက်များရှိမရှိ စစ်ဆေးရန် သင့်ခြေထောက်ကျန်းမာရေးကို နှစ်စဉ်စစ်ဆေးရန် ဆရာဝန်နှင့် ပြသပါ။ ဒဏ်ရာမဖြစ်ပွားမီ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုတစ်ခုအနေဖြင့် စိတ်ကြိုက်ပြုလုပ်ထားသောဖိနပ်ကို အသုံးပြုရန် လိုအပ်ပါသည်။
3. ပိုများသောကိစ္စများတွင် ယနေ့ခေတ်တွင် ခွဲစိတ်မှုရှောင်ရန် နည်းပညာအသစ်များ ပေါ်လာသည်။ အထူးသဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် မွေးရာပါရောဂါများဖြစ်သည့် သွေးလွှတ်ကြောများကို ဖောင်းပွခြင်း၊ stent ထည့်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။
4. ခွဲစိတ်မှုရှောင်ပါ။

သွေးကြောကျန်းမာရေးကို စစ်ဆေးပါ။

အထူးကုဆရာဝန်၏ တင်းကျပ်သော လမ်းညွှန်မှုဖြင့် နှစ်စဉ် သွေးကြောများ၏ ကျန်းမာရေးကို စစ်ဆေးခြင်း။ ထို့ကြောင့်၊ လက် သို့မဟုတ် ခြေထောက်များတွင် သွေးလွှတ်ကြောများ ရောဂါရှိမရှိ စစ်ဆေးခြင်းရှိမရှိ ABI (Ankle Brachail Index) ကို စစ်ဆေးခြင်း ရှိ၊ သွေးကြောများ၏ elasticity ကိုစစ်ဆေးပါ။ ကျဉ်းမြောင်းသောသွေးလွှတ်ကြောများ၏တည်နေရာအပါအဝင်။ အဖြစ်များဆုံးအကြောင်းရင်းမှာ အတိုင်းအတာပါဝင်မှုဖြစ်သည်။ (Atherosclerotic Plaque) သွေးကြောများတွင် ကပ်နေပါသည်။ သွေးကြောများကို ကျဉ်းစေသည်။ ခြေထောက်များသို့ သွေးများ လုံလောက်စွာ မဖြတ်သန်းနိုင်ပါ။ ရလဒ်အနေနဲ့ လူနာက ခြေထောက်နာတယ်။ စစ်ဆေးမှုသည် မှတ်တမ်းယူခြင်း၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်း၊ သွေးခုန်နှုန်း စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ခြေချင်းဝတ်နှင့် လက်မောင်းအပေါ်ပိုင်းရှိ သွေးပေါင်ချိန် နှိုင်းယှဉ်ခြင်းတို့ဖြင့် စတင်သည်။ ခြေချင်းဝတ်ရှိ သွေးပေါင်ချိန်သည် လက်မောင်းအပေါ်ပိုင်းထက်နိမ့်ပါက၊ ABI တန်ဖိုး 0.9 ထက်နည်းသော သို့မဟုတ် ညီမျှသော ABI ကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ခြေထောက်ရှိ သွေးလွှတ်ကြောများတွင် ပိတ်ဆို့နေခြင်းကို ညွှန်ပြနိုင်သည်။ ခြေထောက်သို့ သွေးစီးဆင်းမှု၏ ထိရောက်မှုကို ပိုင်းခြားစိတ်ဖြာရန် Pulse Volume Recoding (PVR) ကို အသုံးပြု၍ stenosis စမ်းသပ်ခြင်း ။ လက်နှင့် ခြေထောက်များတွင် သွေးပေါင်ချိန်ကို တိုင်းတာသည်။ သွေးခုန်နှုန်းနှင့် သွေးခုန်နှုန်း လှုပ်ရှားမှု အရှိန်တို့နှင့်အတူ။ ထို့နောက် သွေးလွှတ်ကြောရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေကို တွက်ချက်ရန် ရရှိသော တန်ဖိုးများကို အသုံးပြုပါ။ ၎င်းသည် စစ်ဆေးမှုအတွင်း နာကျင်မှုကို မဖြစ်စေဘဲ ယုံကြည်စိတ်ချရသော၊ မြန်ဆန်ပြီး အဆင်ပြေသော စစ်ဆေးမှုရလဒ်ကို ရရှိစေသည်။

ဘယ်သူတွေက သူတို့ရဲ့ သွေးကြောကျန်းမာရေးကို စစ်ဆေးသင့်လဲ။

စွန့်စားသင့်သောအုပ်စုများ သွေးကြောကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခြင်း။ အမည်ရ

• သွေးကြောကျဉ်းခြင်း၊ ခြေထောက်နာခြင်း၊ နာတာရှည်အနာများရှိသော လူနာများ
• Peripheral Arterial Disease (PAD) မိသားစုရာဇဝင်ရှိသူများ၊
• နှလုံးရောဂါရှိသူများ
• ဆေးလိပ်သောက်သူ
• ဆီးချိုဝေဒနာရှင်များ (Diabetes mellitus)၊
• အဝလွန်နေသူများ ခန္ဓာကိုယ်ထုထည်ညွှန်းကိန်း BMI >30 ရှိရမည်။
• သွေးတိုးရှိသူများ (သွေးတိုးရောဂါ)
• သွေးတွင်းအဆီများနေသူများ (Dyslipidemia) ကိုလက်စထရောများခြင်း။
• နာတာရှည် ကျောက်ကပ်အားနည်းသူများ (Chronic Renal Insufficiency)၊
• စသည်တို့

ထို့အပြင် ရောဂါလက္ခဏာမပြဘဲ သာမန်လူများကို စမ်းသပ်နိုင်သည်။ အနာဂတ်တွင် သွေးခဲခြင်းအန္တရာယ်ကို သတိထားရန် ကူညီပေးသည်။

သွေးကြောဆိုင်ရာ မူမမှန်မှုများကို စောစီးစွာ သိရှိခြင်းသည် ၎င်းတို့အား လျင်မြန်စွာ ကုသရန် ကူညီပေးမည်ဖြစ်ပြီး ပြင်းထန်မှုနှင့် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ ဆုံးရှုံးမှုကို လျှော့ချနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ လူနာများသည် နောက်ဆက်တွဲ ကြီးထွားမှု မဖြစ်အောင် ကောင်းစွာ ဂရုစိုက်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် သင့်ခြေထောက်ကြွက်သားများကို ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းကဲ့သို့သော သင့်ကိုယ်သင် ဂရုစိုက်ခြင်းသည် အခြေခံဖြစ်သည်။ လမ်းမြန်မြန်လျှောက်သလား သို့မဟုတ် တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး ၃ ကြိမ်၊ တစ်နေ့လျှင် မိနစ် ၃၀ သို့မဟုတ် အဝလွန်နေသူများ၊ ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချရန်၊ သင့်အစားအစာကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် ဆီးချို၊ သွေးပေါင်ချိန် သို့မဟုတ် အဆီကဲ့သို့သော အရင်းခံရောဂါများကို ထိန်းချုပ်သင့်သည်။ ၎င်းသည် ပိတ်ဆို့နေသော သွေးလွှတ်ကြောများ၏ လက္ခဏာများကို ပိုမိုဆိုးရွားလာစေရန် တားဆီးပေးသည်။