နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောမလုံလောက်မှုဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ သွေးကြောအတွင်း သွေးပြန်ကြောနံရံများနှင့် အဆို့ရှင်များ ယိုယွင်းလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယင်းကြောင့် နှလုံးအတွင်းသို့ ပြန်စီးဆင်းရန် သွေးပြန်ကြောများကို ထိန်းချုပ်သည့်စနစ် ပျက်စီးသွားစေသည်။ ခန္ဓာကိုယ်အောက်ပိုင်းရှိ သွေးပြန်ကြောများတွင် သွေးများစုပုံသည်။ ပထမအဆင့်တွင် ခြေဖဝါး၊ ခြေချင်းဝတ်နှင့် ခြေထောက်များတွင် ရောင်ရမ်းလာကာ နောက်တွင် တစ်သျှူးများ ယိုယွင်းလာကာ ရေရှည် နာတာရှည် ဒဏ်ရာများ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ အဖြစ်များသော အကြောင်းရင်းများ နက်နဲသောသွေးပြန်ကြောများတွင် သွေးခဲခြင်း။ သွေးပြန်ကြောဒဏ်ရာ သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် သွေးပြန်ကြောများ ယိုယွင်းလာခြင်း၊ လူနာများတွင် ဆီးချို၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ သွေးတိုးနှင့် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါကဲ့သို့သော နာတာရှည်ရောဂါများ ဖြစ်တတ်သည်။ သို့မဟုတ် သွေးပြန်ကြောရောဂါ၏ မိသားစုရာဇဝင်ရှိပါသလား။ အစောပိုင်း လက္ခဏာများတွင် ခြေသလုံးကြွက်သားများ နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြွက်သားများ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ဆင်တူသော ခြေသလုံးများတွင် နာကျင်ခြင်းနှင့် တောင့်တင်းခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ လူနာအများစုကို နားလည်မှုလွဲစေတယ်။ ကုသမှုခံယူရန် နှောင့်နှေးခြင်း။ သို့မဟုတ် နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောမလုံလောက်မှု (CVI) နှင့် ကုသရခက်ခဲသော နာတာရှည်သွေး ပြန်ကြောများအထိ ကြီးထွားလာသည်အထိ အစကတည်းက မှန်ကန်သောကုသမှုကို မခံယူရပါ။
သွေးပြန်ကြော လုပ်ဆောင်ချက်
သွေးပြန်ကြောများသည် အရေးကြီးသောအလုပ်ဖြစ်သည်- ခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းအမျိုးမျိုးမှ သွေးများ အထူးသဖြင့် လက်နှင့် ခြေထောက်များကို နှလုံးဆီသို့ ပြန်ပို့သည်။ သွေးအတွက် အရေးကြီးသော လှောင်ကန်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ သွေးပြန်ကြောစနစ်ရှိ သွေးပမာဏသည် ခန္ဓာကိုယ်ရှိ သွေး၏ သုံးပုံ နှစ် ပုံ ခန့်ဖြစ်သည်။ သွေးပြန်ကြောစနစ်တွင် သွေးကြော (၃)ခု ပါဝင်သည် ။
- အပေါ်ယံသွေးပြန်ကြော စနစ် သေးငယ်သောအရွယ်အစား၊ ထူထဲသောသွေးကြောနံရံများ လက်မောင်း နှင့် ခြေထောက်များမှ နှလုံးဆီသို့ သွေးစီးဆင်းမှုကို ထိန်းချုပ်သည့် အဆို့ရှင်တစ်ခုရှိသည်။
- Deep Venous System တွင် ကြွက်သားများနှင့် အတွင်းအင်္ဂါများတွင် သွေးပြန်ကြောများ ပါဝင်သည်။ အရံသွေးကြောများမှ သွေးများကို နှလုံးထဲသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေသည်။ ၎င်းတို့သည် ကြီးမားပြီး ပါးလွှာသော နံရံများဖြစ်သည်။
- ပေါင်းကူးသွေးပြန်ကြော (Communicating Vein) သည် အရေပြားအောက်သွေးပြန်ကြောနှင့် နက်နဲသောသွေးပြန်ကြောကြား ဆက်သွယ်မှုတစ်ခုအဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။
နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောမလုံလောက်မှုအကြောင်း သိထားပါ။
နာတာရှည် Venous Insufficiency (CVI) သည် သွေးပြန်ကြောများ၏ ရောဂါဗေဒကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အဖြစ်များဆုံး သွေးပြန်ကြောရောဂါ သုံးခုအနက်မှ တစ်ခုအပါအဝင်၊
- Varicose သွေးပြန်ကြောများ
- Deep Vein Thrombosis (DVT)
- နာတာရှည် Venous Insufficiency (CVI)
နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောမလုံလောက်ခြင်း၏အကြောင်းရင်းများ
Chronic venous insufficiency (CVI) သည် သွေးပြန်ကြော ပိတ်ဆို့ခြင်းနှင့် သွေးကြော မလုံလောက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်ပါသည်။ အများအားဖြင့် စူးရှသော သို့မဟုတ် နာတာရှည် နက်နဲသောသွေးပြန်ကြောပိတ်ဆို့ခြင်း (Deep Vein Thrombosis) ပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ ဒီရောင်ရမ်းမှုက သွေးပြန်ကြောအဆို့ရှင်ကို ပျက်စီးစေပါတယ်။ ဒါမှ နှလုံးဆီကို သွေးပြန်စီးဆင်းမှုကို ထိထိရောက်ရောက် ထိန်းချုပ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ သွေးပြန်ကြောများအတွင်း ဖိအားများ အလွန်မြင့်မားလာသည်အထိ သွေးများစုနေပါသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် သွေးပြန်ကြောများ ယိုယွင်းလာကာ အနီးနားရှိ တစ်ရှူးများတွင် သွေးယိုစိမ့်ခြင်းကဲ့သို့သော နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောမလုံလောက်ခြင်း၏ လက္ခဏာများ ပေါ်လာသည်အထိ ပြင်းထန်လာပါသည်။ အသားအရေကို ပိုနက်စေတယ်။ ခြေဖဝါးတစ်ဝိုက်မှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ အနိမ့်ဆုံးအပိုင်းဖြစ်သောကြောင့် အမြင့်ဆုံး အကြောဖိအားရှိတယ်။ အရေပြားနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တစ်သျှူးများ ရောင်ရမ်းလာပြီး နာတာရှည်အနာဖြစ်လာသည်။
နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောမလုံလောက်ခြင်းအတွက် အန္တရာယ်ရှိသည့်အုပ်စု
- မွေးရာပါ
- ဆီးချိုရောဂါ၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါကဲ့သို့သော နာတာရှည်ရောဂါရှိသူများ၊
နာတာရှည် သွေးပြန်ကြောမလုံလောက်မှု လက္ခဏာများ
နာတာရှည် သွေးပြန်ကြောမလုံလောက်ခြင်း (CVI) ၏ လက္ခဏာများသည် သွေးခဲ၏ အရွယ်အစားပေါ် မူတည်ပြီး အဆင့် 7 ဆင့် ခွဲခြားထားသည် ။
- Stage 0 တွင် ခြေထောက်နာခြင်း၊ လေးလံခြင်း၊ ခြေထောက်ညောင်းညာခြင်း၊ ထုံကျင်ခြင်း၊ ပူခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ညဘက်တွင် ကြွက်တက်ခြင်းများ ရှိသည်။ ခြေဖဝါးအောက်ပိုင်း တင်းမာမှုကို လျှော့ချပေးသည်။
- အဆင့် 1 : သွေးကြောမျှင်များသည် ပင့်ကူမျှင်များကဲ့သို့ ဖောင်းလာသည်။
- အဆင့် 2 : Varicose သွေးပြန်ကြောများ ၊ သွေးပြန်ကြောများ ကျယ်လာခြင်း။ ချဲ့သည်၊ ပိုရှည်သည်၊ ပိုကြီးသည်၊ တရွေ့ရွေ့။
- အဆင့် 3: ခြေနှင့်ခြေထောက်များ ဖောရောင်လာသည်။ ခြေနှစ်ချောင်းက မညီဘူး။
- အဆင့် 4 : အရေပြားအရောင်ပြောင်း၊ မာကျောလာပြီး အထူးသဖြင့် ခြေဖဝါး၊ ခြေချင်းဝတ်နဲ့ ခြေထောက်တစ်ဝိုက်မှာ အဖြူရောင်အစက်တွေ ပေါ်လာပါတယ်။
- အဆင့် 5 : အရေပြားဒဏ်ရာ ကျိုင်းနာများ၊ ရောင်နေသောဒဏ်ရာများ၊ အထူးသဖြင့် ပြောင်းဖူး၏ အပြင်ဘက်အနီးရှိ ဒဏ်ရာများ
- အဆင့် 6 သည် နာတာရှည်အနာဖြစ်သည်။ Degenerative veins (Venous Ulcer) ကြောင့် အနာက ကြီးတယ်။ ခြေကျင်းဝတ်တဝိုက် နှင့် ကူးစက်နိုင်သည်။
နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောမလုံလောက်မှု၏သတိပေးလက္ခဏာများ
- အချိန်အကြာကြီး မတ်တပ်ရပ်ခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်ခြင်းတို့ကြောင့် ခြေသလုံးကြွက်သားများ နာကျင်ခြင်း။
- ကြွက်တက်ခြင်း၊ ခြေထောက်ထုံကျင်ခြင်း၊ သွေးကြောမျှင်များကျယ်လာခြင်း သို့မဟုတ် varicose သွေးပြန်ကြောများ ပါသွားပါသည်။
- ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် နီခြင်း ( ခြေထောက်ကြွက်သားနာခြင်း သို့မဟုတ် ကြွက်သားများရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ဆင်တူသော်လည်း မရောင်ခြင်း )
- ခြေထောက်အရေပြားက ရောင်ရမ်းပြီး မာကျောပါတယ်။
နာတာရှည် သွေးပြန်ကြောများ မလုံလောက်ခြင်းကြောင့် နာတာရှည် ဒဏ်ရာများ
နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောမလုံလောက်မှုကြောင့်ဖြစ်ရတဲ့ နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောယိုယွင်းခြင်း (Venous Ulcer) ဟာ နာတာရှည်အနာတွေနဲ့ မတူပါဘူး။ ၎င်းတွင်အောက်ပါလက္ခဏာများရှိသည်။
- ဒဏ်ရာက မျက်ကြည်လွှာတစ်ဝိုက်မှာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အပြင်မှာထက် အတွင်းပိုင်းမှာ ပိုတွေ့ရတယ်။
- ဒဏ်ရာက တိမ်ပြီး မနက်ဘူး။
- ဒဏ်ရာက အချိန်နဲ့အမျှ အသစ်အရေအတွက်နဲ့ ပိုကြီးလာတယ်။
- အနာ၏ခြေရင်းမှာ များသောအားဖြင့် နီရဲနေပါသည်။ တခါတရံ ဒဏ်ရာမျက်နှာပြင်တစ်လျှောက်တွင် အနီကွက်လေးများတွေ့နိုင်သည်။
- အနာက စိုနေတယ်။
- ဒဏ်ရာ၏အစွန်းများသည် အနက်ရောင်နှင့် စုတ်ပြဲနေသည်။
- ရောဂါပိုးမ၀င်ရင် အနာက နာကျင်ခဲပါတယ်။
- ခြေကျင်းဝတ်များသည် မကြာခဏ ရောင်ရမ်းပြီး တောင့်တင်းနေတတ်သည်။
- မည်းနက်သောအသားအရေ
နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောမလုံလောက်မှု၏ရောဂါလက္ခဏာ
- သွေးလွှတ်ကြောနှင့် သွေးပြန်ကြောစနစ်များကို ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်း။
- သွေးပြန်ကြောအတွင်းရှိ အဆို့ရှင်များ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို စစ်ဆေးခြင်း (Percussion Test)
- သွေးပြန်ကြောရှိ အဆို့ရှင်များတွင် ချို့ယွင်းချက်များကို စစ်ဆေးခြင်း (The Tourniquet Test)
- သွေးစီးဆင်းမှု ရောင်ပြန်ဟပ်မှု အချက်ပြ (Doppler Ultrasound) ကို စစ်ဆေးပါ။
- Duplex Ultrasound၊ ကြိမ်နှုန်းမြင့်မားသော လှိုင်းများကို အသုံးပြု၍ အထူးစစ်ဆေးမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး မှားယွင်းသောသွေးစီးဆင်းမှုနှင့် သွေးကြောနက်သောသွေးပြန်ကြောများပိတ်ဆို့ခြင်းတို့ကို ရှာဖွေရန်။ သွေးပြန်ကြောလုပ်ဆောင်ချက်ကို အကဲဖြတ်ရန် သွေးပြန်ကြောအဆို့ရှင်
- Plethysmography သွေးပြန်ကြောများတွင် သွေးခဲခြင်းရှိမရှိ စစ်ဆေးပါ။
- Venography သည် မူမမှန်မှုများကိုရှာဖွေရန် သွေးပြန်ကြောအတွင်းသို့ ဆန့်ကျင်ဘက်ပစ္စည်းတစ်ခုကို ထိုးသွင်းခြင်းဖြင့် သွေးပြန်ကြောဓာတ်မှန်များကို စစ်ဆေးသည်။
နာတာရှည် သွေးပြန်ကြောမလုံလောက်မှုကို ကုသပါ။
နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောမလုံလောက်မှု (CVI) ၏ကုသမှုသည် လူနာ၏ရောဂါလက္ခဏာများအပါအဝင်၊
- ဆေးခြေအိတ်များ ဝတ်ဆင်ပါ။ သွေးကြောချို့ယွင်းသူများအတွက် လမ်းလျှောက်ရင်တောင် သွေးပြန်ကြောတွေ စီးဆင်းမှု မကောင်းဘူး။ သွေးစီးဆင်းမှုကို မြှင့်တင်ပေးရပါမယ်။ ဆေးခြေအိတ် သို့မဟုတ် ခြေအိတ်များကို အချိန်တိုင်း ဝတ်ဆင်ပါ။ ရေချိုးပြီး အိပ်ချိန်ကလွဲလို့ အပေါ်ယံသွေးပြန်ကြောများတွင် စုပုံနေသောသွေးများကို ပိုမိုနက်သောသွေးပြန်ကြောများအတွင်းသို့ စီးဝင်စေရန် တွန်းအားပေးသည်။ သွေးပြန်ကြောအတွင်း ဖိအားကို လျှော့ချပေးပါတယ်။ ကြွက်တက်ခြင်းကို လျှော့ချပါ။ ခြေသလုံး နာကျင်မှုကို လျှော့ချပါ။ အရေပြားရောင်ရမ်းခြင်းကို လျှော့ချပါ။ နာတာရှည်ဒဏ်ရာများကို အရှိန်မြှင့်ပေးသည်။
ခြေထောက်နှစ်ဖက်စလုံး ပုံမှန်လှုပ်ရှားခြင်း ( ခြေချောင်းများ လှုပ်ရှားခြင်းနှင့် ခြေသလုံးကြွက်သားများ တင်းမာခြင်း ) ၊ ထိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် မတ်တပ်ရပ်ခြင်းစသည့် မှန်ကန်သော ဖိသိပ်မှုအဆင့်ကို မှန်မှန်ပြုလုပ်ပေးနိုင်ရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော ဆေးခြေအိတ်များ ဝတ်ဆင်ပါ။ ရေကူးခြင်း၊ ကခုန်ခြင်း သို့မဟုတ် စက်ဘီးစီးခြင်းကဲ့သို့ ခြေထောက်ကြွက်သားများ ကျုံ့သွားပြီး နှလုံးဆီသို့ သွေးပြန်စီးဆင်းမှုကို လှုံ့ဆော်ပေးသည့် လေ့ကျင့်ခန်း။ ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းပါ၊ ခြေထောက်တွေကို မြင့်တင်ပြီး အိပ်ပါ၊ အရမ်းကြပ်တဲ့ ဘောင်းဘီကို ၀တ်ပါ။ သွေးလည်ပတ်မှုကောင်းစေရန် သင့်ခြေထောက်နှင့် ခြေထောက်များကို မကြာခဏ နှိပ်နယ်ပေးပါ။ သွေးပြန်ကြောလှည့်ပတ်မှုကို လှုံ့ဆော်ရန်နှင့် ခြေထောက်နာခြင်း စသည်တို့ကို သက်သာစေရန် အအေးခံထားသော ရေချိုးခြင်း သို့မဟုတ် အအေးခံထားသော ကွန်ပရက်ကို လိမ်းပေးပါ။
- နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောအနာများကို လိမ်းဆေးဖြင့် ကုသခြင်း။ ဆရာဝန်သည် အသေများကို ဖယ်ရှားရန် ခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။ အနာပိုးဝင်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးခြင်း။ တစ်သျှူးများတည်ဆောက်ရန် ခန္ဓာကိုယ်ကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။ အရေပြားသည် အနာကို ဖုံးအုပ်၏။ ဒဏ်ရာကို မထိခိုက်စေဘဲ သန့်ရှင်းမှုကို အာရုံစိုက်ပါ။ ခြေထောက်နဲ့ ခြေထောက်တွေကို အချိန်တိုင်း ပတ်တီးပတ်တီး ပတ်ထားပေးပြီး သွေးထိန်းထားမှုကို လျှော့ချပေးပါတယ်။
- အကြောထိုးဆေး ဆရာဝန်များသည် အာထရာဆောင်းကို အသုံးပြု၍ ချို့ယွင်းနေသော သွေးပြန်ကြော၏တည်နေရာကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသည်။ ထို့နောက် နာတာရှည် အနာနေရာကို သွေးနက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် ဆေးကို ဒေသအလိုက် ထိုးသွင်းသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပြီး ပြန်လည်နာလန်ထူရန် အချိန်မရှိပေ။ ၎င်းတွင် နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောအနာများကို သက်သာပျောက်ကင်းစေရန် ဆေးဝါးသောက်သုံးခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။
- နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောမလုံလောက်မှုအတွက် ခွဲစိတ်မှု အခြားကုသမှုနည်းလမ်းများ ထိရောက်မှုမရှိသောကိစ္စများတွင်၊ ဆရာဝန်သည် နက်နဲသော သွေးကြောများကို ပြုပြင်ရန် ခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။ သွေးပြန်ကြောပြန်စီးဆင်းမှုကို ပြုပြင်ရန် အကယ်၍ လူနာသည် ပြင်းထန်စွာ ခြေထောက်ရောင်ရမ်းပြီး နေ့စဉ်အသက်တာကို ထိခိုက်စေပါသည်။ ဆရာဝန်သည် ပျက်စီးနေသော သွေးပြန်ကြောအဆို့ရှင်ကို ပိုမိုတင်းကျပ်စေရန် ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ် ခြေထောက်သွေးပြန်ကြောတွင် ပျက်စီးနေသောအဆို့ရှင်ကို အစားထိုးရန်အတွက် လက်မောင်းရှိ သွေးပြန်ကြောမှ ကောင်းမွန်သောအဆို့ရှင်တစ်ခုကို ခွဲစိတ်ယူပါ။ သို့မဟုတ် သွေးပြန်ကြောပိတ်ဆို့နေသော သွေးခဲကို ဖယ်ရှားရန် ခွဲစိတ်မှု ဤခွဲစိတ်နည်းသည် နာတာရှည်သွေးပြန်ကြောဒဏ်ရာများကို မြန်မြန်သက်သာပျောက်ကင်းစေပါသည်။ ဒဏ်ရာများနှင့် အရေပြားပြောင်းလဲမှုများ ပိုမိုဖြစ်ပွားမှုကို လျော့နည်းစေသည်။ ခြေထောက်နာခြင်းနှင့် ခြေထောက်ရောင်ရမ်းခြင်းကို လျှော့ချပါ။ လူနာများကို ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဘဝအရည်အသွေးကို ရရှိစေပါသည်။
မကုသဘဲထားပါက သွေးပြန်ကြောမူမမှန်မှု ပြင်းထန်ပြီး သေဆုံးသည်အထိ ဖြစ်စေနိုင်သည်။သင့်ခြေထောက်ရှိ သွေးပြန်ကြောများ ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်းများကို ပုံမှန်စစ်ဆေးသင့်သည်။ သင့်တွင် သွေးပြန်ကြောများ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ခြေထောက်များ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ အရေပြားရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ဖြည်းညှင်းစွာ သက်သာပျောက်ကင်းသော ဒဏ်ရာများရှိလျှင် ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပါသည်။ မပြန့်ပွားမီနှင့် ကုသရန် ခက်ခဲလွန်းသဖြင့် ချက်ခြင်း စစ်ဆေးကုသရန်။
