နာတာရှည်လေပြွန်ချောင်းဆိုး
နာတာရှည် လေပြွန်ကျဉ်းရောဂါ (COPD) သည် လူနာများတွင် emphysema နှင့်/သို့မဟုတ် နာတာရှည် လည်ချောင်းနာခြင်း၏ ပေါင်းစပ်ရောဂါဗေဒ ရှိသည့် နာတာရှည် အဆုတ်ရောဂါ ဖြစ်သည်။
နာတာရှည် bronchiectasis ၏အကြောင်းရင်းများ
အဖြစ်များသောအကြောင်းရင်းများမှာ-
- ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း။
- လေထုညစ်ညမ်းမှု
- မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း။
- စသည်တို့
နာတာရှည်လေပြွန် bronchial လက္ခဏာများ
နာတာရှည် လည်ချောင်းနာခြင်း၏ အဖြစ်များသော လက္ခဏာများ
ပင်ပန်းသည်။
ချောင်းဆိုး
သလိပ်ရှိသည်။
့
နာတာရှည် လည်ချောင်းနာခြင်းအတွက် အန္တရာယ်အချက်များ
နာတာရှည်အဆုတ်အဆုတ်ရောဂါ (COPD) အတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအန္တရာယ်အချက်မှာ ဆေးလိပ်သောက်သူ၏ ခန့်မှန်းခြေ 20% သည် COPD ဖြစ်ကြပြီး ထက်ဝက်သည် ၎င်းတို့၏ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ဆေးလိပ်သောက်သူများ၏ ထက်ဝက်သည် United States နှင့် UK တွင် ဖြစ်ပွားတတ်သည် COPD နှင့်အတူ လက်ရှိ သို့မဟုတ် ယခင် ဆေးလိပ်သောက်သူများ။ဆေးလိပ်သောက်သူတိုင်းနှင့် COPD ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ တိုးလာပါသည်။ ထို့အပြင် အမျိုးသမီးများသည် ဆေးလိပ်မသောက်သူများတွင် အမျိုးသားများထက် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၏ ဆိုးကျိုးများကို ပိုမိုခံစားလွယ်သည်။ ဆေးခြောက်၊ ဆေးပြင်းလိပ်နှင့် ရေပိုက်များကဲ့သို့သော အခြားဆေးလိပ်သောက်သည့် အမျိုးအစားများ၏ 20% ခန့်သည် ဆေးလိပ်သောက်သူများနှင့် နီးနီးကပ်ကပ် ရှိနေခြင်းကိုလည်း အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများအဖြစ် ယူဆပါသည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ ဆေးလိပ်သောက်တဲ့ အမျိုးသမီးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ အန္တရာယ်ကို တိုးမြင့်စေနိုင်ပါတယ်။
ကလေးများတွင် COPD
့
နာတာရှည် bronchiectasis ၏ရောဂါရှာဖွေခြင်း။
နာတာရှည် လေပြွန်အဆုတ်ရောဂါ (COPD) ကို မောပန်းနွမ်းနယ်နေသော အသက် 35 မှ 40 နှစ်နှင့် အထက်ရှိသူများတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နာတာရှည် ချောင်းဆိုးခြင်း၊ သလိပ်ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် မကြာခဏ အအေးမိခြင်း။ ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အကြောင်းရင်းများနှင့် ထိတွေ့ဖူးသော ရာဇဝင်ရှိသည်။ ထို့နောက် ရောဂါလက္ခဏာကို အတည်ပြုရန် အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက်စမ်းသပ်မှု (spirometry) ကို အသုံးပြုသည်။
အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက် စမ်းသပ်ခြင်း။
Pulmonary function tests သည် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့ခြင်းပမာဏကို တိုင်းတာပြီး bronchodilator ကိုအသုံးပြုပြီးနောက် ယေဘုယျအားဖြင့်လုပ်ဆောင်သည်။ ၎င်းသည် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို ဖွင့်ပေးသော ဆေးဖြစ်သည်။ ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးခြင်းအတွက် တိုင်းတာရမည့် အဓိကအစိတ်အပိုင်းများမှာ-- 1 စက္ကန့်အတွင်း ပြင်းထန်သော သက်တမ်းကုန်ဆုံးမှုပမာဏ (FEV1) သည် ရှူထုတ်ခြင်း၏ ပထမစက္ကန့်တွင် ရှူထုတ်နိုင်သည့် အများဆုံးလေထုထည်ဖြစ်သည်။
- Full expiratory volume (FVC) သည် တစ်ကြိမ်တည်းဖြင့် ရှူထုတ်နိုင်သော အမြင့်ဆုံးထုထည်ဖြစ်သည်။
ပုံမှန်အားဖြင့်၊ ပထမစက္ကန့်တွင် FVC ၏ 75 မှ 80% ကို အောင်မြင်ပြီး COPD ၏ လက္ခဏာရှိသူများတွင် 70% အောက် FEV1/FVC နှုန်းကို သတ်မှတ်သည်။ ဤတိုင်းတာမှုအပေါ်အခြေခံ၍ ဤရောဂါရှိသူများဖြစ်သည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် COPD ရောဂါရှာဖွေရာတွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးသည့်ပမာဏကို တိုင်းတာခြင်းသည် အမှားအယွင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထို့အပြင်၊ National Institute for Medical Excellence စံသတ်မှတ်ချက်များတွင် FEV1 တန်ဖိုးသည် ခန့်မှန်းတန်ဖိုး၏ 80% အောက်တွင် ရှိရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။
့
ရောဂါပြင်းထန်မှုအကဲဖြတ်ခြင်း။
ရောဂါပြင်းထန်မှုအကဲဖြတ်ခြင်း။ အောက်ပါဇယားအတိုင်း GOLD အဆင့်ရမှတ်များကို အသုံးပြုခြင်း။
အကြမ်းဖက်မှု | ခန့်မှန်း FEV1% |
အနည်းငယ် (ရွှေ ၁) | ≥80 |
အလတ်စား (ရွှေ ၂) | ၅၀ – ၇၉ |
မရှုမလှ (ရွှေ ၃)၊ | ၃၀–၄၉ |
အလွန်ကြမ်းတမ်း (ရွှေ ၄) | <30 သို့မဟုတ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ချို့ယွင်းခြင်း။ |
နာတာရှည် လည်ချောင်းနာခြင်းကို ကုသပါ ။
Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) သည် ပျောက်ကင်းအောင် မကုသနိုင်ပါ။ ဒါပေမယ့် ရောဂါလက္ခဏာတွေကို ကုသနိုင်ပြီး ရောဂါရဲ့ပြင်းထန်မှုကို နှေးကွေးစေနိုင်ပါတယ်။ ရောဂါစီမံခန့်ခွဲမှု၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ၊ ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းကဲ့သို့သော အန္တရာယ်အချက်များ လျှော့ချခြင်း။ ဒါပေမယ့် မျိုးရိုးကြောင့်ဖြစ်တဲ့ အကြောင်းရင်းအချို့ကို ပြုပြင်လို့မရပါဘူး။
- ရောဂါလက္ခဏာများကို ပံ့ပိုးပေးသော ကုသမှု
- bronchodilators ပေးခြင်း၊ ၎င်းသည် စားသုံးနိုင်သောပုံစံနှင့် ဖျန်းဆေးနှစ်မျိုးလုံးဖြစ်သည်။
- ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချရန် steroids ပေးခြင်း၊
- အောက်ဆီဂျင်
- ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကုထုံး
- သွေးကြောကျယ်သော အဆုတ်ဧရိယာကို ခွဲစိတ်ကုသခြင်း။
သေဆုံးမှုနှုန်းကို လျှော့ချရန် ပြသထားသော အစီအမံများတွင် ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် ဖြည့်စွက်အောက်ဆီဂျင်ကိုသာ အသုံးပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းသည် သေဆုံးနိုင်ခြေကို ၁၈ ရာခိုင်နှုန်း လျှော့ချပေးသည်။
နာတာရှည် လေပြွန်ကျဉ်းမြောင်းခြင်းကို ကာကွယ်ပေးသည်။
နာတာရှည် လေပြွန်ကျဉ်းရောဂါ (COPD) ကို အောက်ပါတို့ ဖြင့် ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။- စီးကရက်မီးခိုးငွေ့ သို့မဟုတ် လေထုညစ်ညမ်းမှုကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
- နှစ်စဉ် တုပ်ကွေး ကာကွယ်ဆေး တစ်နှစ် တစ်ကြိမ် ထိုးပါ။
- နာတာရှည် အဆုတ်လေပြွန်ကျဉ်းရောဂါ (COPD) ရှိသူတွေကို ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းက ရောဂါဖြစ်နှုန်းကို လျှော့ချပေးပါတယ်။ ဆေးကုသမှုခံယူရန် ဆေးရုံတွင်သာ နေထိုင်ခဲ့ရသည်။ သေခြင်းတရား
- ဆေးလိပ်သောက်တဲ့ ပမာဏကို လျှော့ချပါ။
- လေထုညစ်ညမ်းမှုနှင့်အတူ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ထိတွေ့မှုကို လျှော့ချပါ။ အတွင်းရော အပြင်မှာပါ လေအရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ပေးပါတယ်။
ဒီအချိန်ကစပြီး ဆေးလိပ်ဖြတ်ပါ။
- ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းကို တားဆီးခြင်းသည် အများသူငှာ နေရာများနှင့် လုပ်ငန်းခွင်များတွင် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းကို တားမြစ်ခြင်း အပါအဝင် နာတာရှည် အဆုတ်အဆုတ်ရောဂါ (COPD) ကာကွယ်ခြင်း၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်သည်။ ဆေးလိပ်သောက်သူတွေရဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ စီးကရက်နဲ့ ထိတွေ့မှုကို လျှော့ချပါ။
- ဆေးလိပ်သောက်သူများကြား ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းသည် နာတာရှည်အဆုတ်အဆုတ်ရောဂါ (COPD) ကို နှေးကွေးစေသည့် တစ်ခုတည်းသော အတိုင်းအတာဖြစ်ပြီး ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းသည် အဆုတ်၏လုပ်ဆောင်မှုနှုန်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေပါသည်။ မသန်မစွမ်းနှင့် သေဆုံးမှုစတင်ခြင်းကို နှောင့်နှေးစေနိုင်သည်။
- ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းသည် ဆေးလိပ်ဖြတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုနှင့် စတင်ပြီးနောက် ဆေးလိပ်ဖြတ်ရန် အားထုတ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကိစ္စအများစုတွင် အောင်မြင်မှုမရမီ ကြိုးစားမှုများစွာ လိုအပ်သည်။ လူများ၏ ၄၀% နီးပါးတွင် ၅ နှစ်ကျော်ကြာအောင် ကြိုးစားခြင်းသည် အောင်မြင်မှု ရလဒ်ဖြစ်သည်။
- အချို့သော ဆေးလိပ်သောက်သူများသည် စိတ်ဆန္ဒတစ်ခုတည်းဖြင့် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းကို ရေရှည်အောင်မြင်စွာ ရပ်တန့်နိုင်ကြသည်။
- ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းသည် ဆေးလိပ်ဖြတ်ရန် ခက်ခဲသော စွဲလမ်းမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆေးလိပ်သောက်သူ အများအပြားသည် လူမှုရေးဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှုဖြင့် ရပ်တန့်ရန် အခွင့်အလမ်းကို လိုအပ်ပါသည်။ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် နီကိုတင်းအစားထိုးကုထုံး၊ Bupropion သို့မဟုတ် Varenicline ကဲ့သို့သော ဆေးဝါးများကို အသုံးပြုခြင်း အစီအစဉ်တွင် ပါဝင်ခြင်း။
ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် လူ ၃၂၉ သန်း သို့မဟုတ် လူဦးရေ၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးသည် 2012 ခုနှစ်တွင် နာတာရှည်အဆုတ်အဆုတ်ရောဂါ (COPD) ရှိကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် တတိယမြောက် သေဆုံးရသည့်အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအများအပြားတွင် ဆေးလိပ်သောက်နှုန်း တိုးမြင့်လာပြီး အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ လူပေါင်း ၃ သန်းကျော် သေဆုံးနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
