ဝမ်းချုပ်တာကို ပုံမှန်လို့ မမှားသင့်ပါဘူး။

လူတော်တော်များများက ဝမ်းချုပ်တာကို အချိန်အကြာကြီး ခံစားနေရပြီး ဒါဟာ ပုံမှန်လို့ ထင်နေတတ်ပါတယ်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင်၊ နာတာရှည်ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထားခြင်းဖြင့် ဆိုးကျိုးများစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ကိုယ်ထိလက်ရောက်ဖြစ်တဲ့ အနာတွေဖြစ်တဲ့ လိပ်ခေါင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းသွားစဉ် နာကျင်ခြင်း။ လူနေမှုဘဝအပေါ် သက်ရောက်မှုများ ပါဝင်သည်။ ဘဝမှာ ဆင်းရဲဒုက္ခကို ဖန်တီးပါ။ ထို့ကြောင့်၊ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်တတ်သော မူမမှန်မှုများကို အာရုံစိုက်ပြီး ဝမ်းချုပ်ခြင်း လက္ခဏာများကို သတိပြုမိပါက ၎င်းတို့ကို နည်းမှန်လမ်းမှန်ဖြင့် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် ကူညီပေးပါမည်။

ဝမ်းချုပ်ခြင်းအကြောင်း သိထားပါ။

ကျွန်ုပ်တို့အများစုသည် ဝမ်းချုပ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု နားလည်ကြပါသည်။ ဝမ်းချုပ်ခြင်း (Constipation) သည် အူလှုပ်ရှားမှုမရှိခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းသွားသည့်အကြိမ်ရေသည် ပုံမှန်ထက် နည်းပါးသည်။ ခက်ခက်ခဲခဲ ဖြတ်သန်းရခက်သော ဝမ်းစင်များ ရှိခြင်း သည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမျှသာ မှန်ပါသည်။ ဆေးပညာအရ ဝမ်းချုပ်ခြင်းသည် အောက်ဖော်ပြပါ လက္ခဏာရပ်များ ပါဝင်သည်။

• ခွေးခြေခက်များရှိသည်။
• ဝမ်းသွားသည့် အကြိမ်ရေသည် ပုံမှန်ထက် နည်းပါးသည်။
• တွန်းထုတ်ရန် အချိန်အတော်ကြာသည်။
• ဝမ်းသွားအောင် ညှစ်ထားတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် ဝမ်းထဲမှာ သွေးတွေထွက်နေတဲ့အခါ နာကျင်ပါတယ်။
• မစင်စွန့်ပြီးနောက် မပြည့်စုံသော ဝမ်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းမစင်ခြင်း စသည့် ခံစားချက်များ ရှိနေသေးသည်။

အများအားဖြင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်းသည် အမျိုးသားများထက် အမျိုးသမီးများတွင် ပိုအဖြစ်များပါသည်။ ပြီးတော့ အသက်အရွယ်တိုင်းမှာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အများအားဖြင့် အလုပ်လုပ်တဲ့အရွယ်မှာ တွေ့ရတယ်။

ဝမ်းချုပ်ခြင်းအမျိုးအစားများ

ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို အဓိက အမျိုးအစား နှစ်မျိုး ခွဲခြားထားပြီး ဝမ်းချုပ်ရခြင်း အကြောင်းအရင်း အားဖြင့် အမျိုးအစား ခွဲခြားထားသည်။

1) ဝမ်းချုပ်ခြင်း (Secondary Constipation) တွင် ဝမ်းချုပ်ခြင်း (Secondary Constipation) အပါအဝင် အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း ၊

• အစာခြေလမ်းကြောင်းကိုပိတ်ဆို့ အဖုဖြစ်စေ ကင်ဆာဖြစ်စေ သို့မဟုတ် တွယ်ကပ်မှု သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်မှုမှ အူကျဉ်းခြင်း အပါအဝင်
• ကိုယ်ဝန်အခြေအနေ
• ဆီးချိုရောဂါ၊ သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်းနည်းခြင်းကဲ့သို့သော endocrine စနစ်ဆိုင်ရာရောဂါများ
• ပိုတက်စီယမ်နည်းခြင်းကဲ့သို့သော ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိ သတ္တုဆားများ၏ မူမမှန်မှုများ။ hypercalcemia
• မော်ဖင်း ပါဝင်သော အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး ကဲ့သို့သော အချို့သော ဆေးအမျိုးအစားများ အချို့သော သွေးပေါင်ကျဆေးအုပ်စုများ စိတ်ရောဂါလက္ခဏာများကို ကုသရန် ဆေးများ အချို့သော ကင်ဆာဆေးများ ဝမ်းလျှောဆေး အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း ဖောက်ပြန်ခြင်းကို လျှော့ချရန် ဆေးဝါးများ ပါဝင်သည်။ Antacids သို့မဟုတ် အစာအိမ်ဝမ်းနုတ်ဆေးများ သံဓာတ်ပါဝင်သည့် အားဆေးများ ပါဝင်သည်။
• အရိုးနှင့် ကျောရိုးဒဏ်ရာ၊ ပါကင်ဆန်၊ ဦးနှောက်သွေးယိုခြင်း သို့မဟုတ် ပေါက်ပြဲခြင်းကဲ့သို့သော အာရုံကြောဆိုင်ရာရောဂါများ။ လူနာက အိပ်ယာပေါ်မှာ။

2) ပုံမှန်မဟုတ်သော အူလမ်းကြောင်းနှင့် စွန့်ထုတ်ခြင်း (Primary Constipation) ဝမ်းချုပ်ခြင်း (Primary Constipation) ၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော လုပ်ဆောင်မှု၏ သဘောသဘာဝအရ ကွဲပြားပါသည်။ အမည်ရ

• ဝမ်းချုပ်ခြင်းနှင့်အတူ ဝမ်းမှန်ခြင်း။ သို့မဟုတ် ဤအဖွဲ့ကို ခေါ်နိုင်သည်။ Irritable bowel syndrome ရောဂါ ဤအုပ်စုတွင် ဝမ်းချုပ်ခြင်း၏ ထက်ဝက်ခန့်တွင် ၎င်းကို တွေ့ရှိရသည်။ ရှာနိုင်သည် Rectal hypersensitivity ကို ဤအုပ်စုတွင် မှတ်သားထားသည်။
• ဝမ်းချုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသော ကြွက်သားများတွင် မူမမှန်သော ဝမ်းချုပ်ခြင်းအမျိုးအစားကို ဤအုပ်စုတွင် ဝမ်းချုပ်ခြင်း၏ 1/3 ခန့်တွင် တွေ့ရှိရသည်။ တွန်းရာတွင်အသုံးပြုသော ဝမ်းဗိုက်ကြွက်သားများတွင် ခွန်အားမလုံလောက်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ရသည်။ sphincter ၏လုပ်ငန်းဆောင်တာသည် မစင်စွန့်ရန် ညှစ်ခြင်းနှင့် မသက်ဆိုင်ပါ။ မစင်စွန့်ရန် တွန်းနေစဉ်တွင် လုံလောက်စွာ မလျှော့ဘဲ ကျုံ့ခြင်း သို့မဟုတ် လျှော့မထားပါ။
• ဝမ်းချုပ်ခြင်း အမျိုးအစားမှာ အူများ ပုံမှန်ထက် နှေးကွေးစွာ ရွေ့လျားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒီအဖွဲ့ထဲမှာ အနည်းဆုံးတွေ့တယ်။

့

ဝမ်းချုပ်ခြင်း၏ရောဂါလက္ခဏာ

• သမိုင်းယူခြင်း။
• အထွေထွေရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာစစ်ဆေးမှု လက်ချောင်းများကို အသုံးပြု၍ စအိုလမ်းကြောင်း စစ်ဆေးခြင်း (Rectal Examination) ပါဝင်သည်။ ကျွမ်းကျင်သော ဆရာဝန်မှ စစ်ဆေးပါက ပတ်ဝန်းကျင် လက္ခဏာများ အပါအဝင် စစ်ဆေးမှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ စအိုတစ်ဝိုက်ရှိ အလိုအလျောက် အာရုံကြောစနစ်၏ တုံ့ပြန်မှု။အချို့သော sphincter ကြွက်သားများ၏ လှုပ်ရှားမှု။ လူနာကို စအိုကို တွန်းပြီး ညှစ်ခိုင်းပါလိမ့်မယ်။ ကြွက်သားစွမ်းအားကို အကဲဖြတ်ရန်
• ဝမ်းချုပ်ရခြင်း အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေရန် အထူးကုဆရာဝန်၏ ရောဂါရှာဖွေမှုအရ အပိုစစ်ဆေးမှုများ။ အပါအဝင် နည်းလမ်းများစွာ ရှိပါသည်။
  • အူမကြီးအတွင်းပိုင်းကို စစ်ဆေးရန် Endoscopy (Colonoscopy) အူလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့ခြင်း သို့မဟုတ် ကျဉ်းမြောင်းခြင်းကို တားဆီးရန်။ စစ်ဆေးမှုမပြုလုပ်မီ အပျော့စား သက်သာစေသောဆေးကို ပေးမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် endoscope ကို စအိုလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ထည့်သွင်းမည်ဖြစ်သည်။
  • ဝမ်းသွားသည့်အခါ ပုံမှန်မဟုတ်သည် သို့မဟုတ် ပုံမှန်ထက် နှေးကွေးနေသည်ဟု ခံစားရစေရန် စအို၏ ခံစားချက်ကို စစ်ဆေးခြင်း (Anorectal Manometry Test) အပါအဝင် စအို၏ လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် ကြွက်သားများ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို စစ်ဆေးပါ။ ဝမ်းဗိုက်ကြွက်သားများ အပါအဝင် စွန့်ထုတ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ကြွက်သားများ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို စစ်ဆေးခြင်း အပါအဝင်။ တင်ပါးဆုံကြွက်သားများ နှင့် စအိုဝှေးစေ့တို့သည် ဤကြွက်သားများ အတူတကွ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း မရှိခြင်းကြောင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်း ဖြစ်စေသည်။
  • ဝမ်းသွားခြင်းကို စမ်းသပ်ခြင်း။ အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်း လှုပ်ရှားမှုကို တိုင်းတာတဲ့ အထူးပြု ဆေးတောင့်ကို မျိုချပါ။ ချိန်းထားသည့်ရက်စွဲအတိုင်း လှုပ်ရှားမှုများကို ခြေရာခံရန် X-Ray ပရောဂျက်ကို အားကိုးသည့် မော်ဒယ်များ သို့မဟုတ် လူနာအတွက် လက်ခံသည့် ကြိုးမဲ့ အီလက်ထရွန်နစ် မော်ဒယ်များ ရှိသည်။

ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို ဘယ်လိုကုသမလဲ။

စစ်ဆေးမှု ရလဒ်များကို လက်ခံရရှိသောအခါတွင် ဝမ်းချုပ်ခြင်း ရှိကြောင်း ထင်ရှားပါသည်။ အထူးပြုဆရာဝန်များသည် အဆိုပါပြဿနာကို အကြောင်းရင်းအလိုက် ကုသပေးမည်ဖြစ်သည်။ရရှိနိုင်သော နည်းလမ်းများစွာ အပါအဝင်-

• အပြုအမူပြုပြင်မွမ်းမံခြင်း။ ပထမဆုံး အကြိမ်ခံစားရတဲ့အခါ ဝမ်းသွားတာမျိုးလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ အူလှုပ်ရှားမှု အားနည်းသွားတဲ့အထိ မစောင့်ပါနဲ့။ သင့်လျော်သောထိုင်အနေအထားတွင် ထိုင်ပြီး စွန့်ထုတ်ပါ။ အမျှင်ဓာတ်ပါရှိတဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နဲ့ သစ်သီးဝလံတွေကို စားပါ။ လေ့ကျင့်ခန်း မှန်မှန်လုပ်ပါ။ ရေလုံလောက်စွာသောက်ပါ။
• ဝမ်းနုတ်ဆေးသုံး၍ ကုသခြင်း။ ဝမ်းနုတ်ဆေး အပါအဝင် ဝမ်းနုတ်ဆေး အများအပြား ရှိပြီး အူကြွက်သားများ ကျုံ့သွားအောင် လှုံ့ဆော်ပေးသော ဝမ်းနုတ်ဆေးများ (Stimulant Laxatives) ၊ ဝမ်းနှုတ်ဆေးများသည် ရေကို စုပ်ယူနိုင်သော ဝမ်းနုတ်ဆေးများ (Osmotic Laxatives) နှင့် အူမကြီးထဲသို့ ပြန်လည် စီးဆင်းသွားစေရန် လှုံ့ဆော်ပေးသော အမျိုးအစားများစွာ ရှိပါသည်။ Suppository သို့မဟုတ် enema အူလမ်းကြောင်းလှုပ်ရှားမှုကို လှုံ့ဆော်ပေးသော ဆေးဝါးများ (Prokinetic Agents) သို့မဟုတ် ရေနှင့် သတ္တုဆားအချို့ အူထဲသို့ စိမ့်ထွက်အောင် လှုံ့ဆော်ပေးသော ဆေးဝါးများ အပါအဝင် ယနေ့ ဆေးဝါးအုပ်စုသစ်များ ပါဝင်သည်။ (Secretagouge) ၎င်းသည် အထူးပြုဆရာဝန်၏ အကြံဉာဏ်အပေါ် မူတည်သင့်သည်။ ကိုယ်တိုင်သောက်ရန် ဆေးဝယ်ရန် မအကြံပြုပါ။
• Biofeedback Training သည် လူနာများအား အူလမ်းကြောင်းလှုပ်ရှားမှုကို ထိန်းချုပ်သည့် ကြွက်သားများ အလုပ်လုပ်ပုံကို ပြသသည့် ကိရိယာများကို အသုံးပြု၍ ကောင်းစွာ စွန့်ထုတ်ရန် သင်ကြားပေးသည် ။ ၎င်းသည် လူနာ၏ တင်ပါးဆုံတွင်းကြွက်သား တစ်ခုလုံးနှင့် စအိုဝှေးစေ့ကြွက်သားများ၏ ရလဒ်များကို ပြသနိုင်သည်။ ကိုယ်ဟန်အနေအထား၊ အသက်ရှူခြင်းနှင့် ကြွက်သားများကို ပြေလျော့စေခြင်းအပါအဝင် မှန်ကန်သောနည်းလမ်းကို လူနာများအား နားလည်စေပါ။ ခံစားချက်တွေကို ခံယူချက်၊ တစ်ကြိမ်လျှင် မိနစ် 30 မှ 40 အထိ လေ့ကျင့်မှု စုစုပေါင်း 6 ကြိမ်ရှိပါမည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ရေရှည်တွင်ထိရောက်မှုရှိပါသည်။ စဉ်ဆက်မပြတ်လုပ်ဆောင်ပါက လူနာသည် ဆေးသောက်စရာမလိုဘဲ ပိုမိုကောင်းမွန်သော အပြောင်းအလဲများရှိလာမည်ဖြစ်သည်။
• အူမကြီးခွဲစိတ်မှု ဆေးဝါးဖြင့်ကုသမှုမထိရောက်ဘဲ အူလမ်းကြောင်းရှိ ကြွက်သားများနှင့် အာရုံကြောစနစ်များ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မူမမှန်ခြင်းရှိသောကြောင့် လူနာများ ဝမ်းချုပ်သည့်အခါတွင် မကြာခဏအသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ဤနည်းလမ်းကို ကျွမ်းကျင်သော ဆေးဆရာဝန်မှသာလျှင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရပါမည်။

ဝမ်းချုပ်ခြင်းပြဿနာသည် လျစ်လျူရှုထားရန် သို့မဟုတ် ကျေနပ်သင့်သည့်အရာမဟုတ်ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အချိန်ကြာရှည်စွာ ချန်ထားခဲ့ပါက လိပ်ခေါင်းရောဂါကဲ့သို့သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ စအို သို့မဟုတ် စအိုတွင် အနာများ ဝမ်းချုပ်ခြင်းအခြေအနေ ရေရှည်တွင် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မကောင်းသည့် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်သော ရောဂါအမျိုးမျိုး၏ အစောပိုင်းလက္ခဏာများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆက်တိုက်ဝမ်းချုပ်နေခြင်းကို တွေ့ရှိပါက အထူးကုဆရာဝန်ထံ အမြန်ဆုံးလာရောက်၍ ကုသမှုခံယူသင့်ပါသည်။