Osteoarthritis သည် သေစေနိုင်သော ပြင်းထန်သောရောဂါမဟုတ်ပေ။ ဒါပေမယ့် ဒါဟာ လူတော်တော်များများရဲ့ ဘဝအရည်အသွေးကို ဆုံးရှုံးသွားစေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ မူမမှန်မှုတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိတွင် ဤရောဂါသည် သက်ကြီးရွယ်အိုများသာ မဟုတ်ပါ။ လူငယ်လား ဒူးဒဏ်ရာရှိလား။ မသင့်လျော်သောကိရိယာများဖြင့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း။ ဒူးဆစ်တွေကို အရမ်းပြင်းပြင်းထန်ထန်သုံးပါ။ သို့မဟုတ် အဝလွန်နေခြင်း osteoarthritis ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ နာကျင်မှုလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။
အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါလက္ခဏာများ
- လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ လှေကားအတက်အဆင်းလုပ်ခြင်း၊ အတက်အဆင်းထိုင်ခြင်းစသည်ဖြင့် ပုံမှန်ဘဝနေထိုင်မှု မပြုနိုင်တော့သည့်တိုင်အောင် ပြင်းထန်စွာ ဒူးနာခြင်း၊
- အိပ်တဲ့အခါ ဒူးနာတယ်။
- ဒူးခေါင်း ရောင်ရမ်းခြင်း၊ မကြာခဏ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ပူခြင်း၊ နာတာရှည် ဖြစ်တတ်သည်။
- ဒူးခေါင်းသည် နဂိုပုံစံနှင့် ကွဲထွက်ကာ အတွင်းဘက်သို့ လှည့်သည်။
- ဒူးများ ကပ်နေခြင်း၊ လှုပ်ရှားရန် ခက်ခဲခြင်း၊ ဆန့်တန်းခြင်း၊ ကွေးခြင်း။
ဒူးအစားထိုးခွဲစိတ်မှုသည် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် နာကျင်မှု၏အရင်းအမြစ်ဖြစ်မည်ကို မှားယွင်းစွာနားလည်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အတိုင်းနေ့စဉ်ဘဝသို့ ပြန်မလာနိုင်မီ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ကုစားရန် လိုအပ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် လူနာအများအပြားသည် ခွဲစိတ်မှုခံယူရန် တွန့်ဆုတ်နေကြသည်။ ဒါပေမယ့် ခေတ်မီနည်းပညာကို အသုံးပြုထားတဲ့ ဆေးရုံမှာ ကျွမ်းကျင်တဲ့ ဆရာဝန်နဲ့ ကုသဖို့ ရွေးချယ်ရင် အထက်ဖော်ပြပါ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို သက်သာစေနိုင်သည်။
ဒူးကိုခွဲစိတ်မှုမလုပ်ခင်မှာ သက်တောင့်သက်သာရှိပြီး စိတ်ပူစရာမလိုပါဘူး။
Hip and Knee Center ၏ တစ်ဦးချင်း ရေးဆွဲထားသော ကုသမှုအစီအစဉ် ( Customize Service) Bangkok International Hospital မှ ခွဲစိတ်မှု အစီအစဥ် အဆင့်မှ ပြုစုပေးပါသည်။ လူနာများတွင် မတူညီသောအခြေအနေများရှိသောကြောင့်၊ အစီအစဉ်ကိုကူညီရန် ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်တစ်ခုဖြစ်သော Digital Template ကိုအသုံးပြုသည်။ လူနာအတွက် သင့်တော်သော ဒူးဆစ်အတု အရွယ်အစားကို ရှာပါ။ လှီးဖြတ်ရမယ့် အရိုးထူတွေ အပါအဝင် ဘယ်လောက်ကြီးလဲ။ ဘယ်ထောင့်မှာ စောင်းရမည်နည်း။ အထူးသဖြင့် ပြင်းထန်သော ပုံသဏ္ဍာန် ချို့ယွင်းမှု များတွင် ဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ် ယခင်က အရိုးကျိုးခြင်း သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ဖူးပါက၊
ပထမအဆင့် ပြီးသည်နှင့်၊ သင်သည် စံအလေ့အကျင့်တစ်ခုအဖြစ် Total Knee Pathway သို့ ဆက်သွားပါမည်။ ခွဲစိတ်မှုမပြုလုပ်မီ အမှားများကို ကာကွယ်ပါ။ ကျန်းမာရေးအချက်အလက်၊ လူနာ၏ မူမမှန်မှုအမျိုးမျိုး၊ ခွဲစိတ်မှုမပြုလုပ်မီနှင့် အပြီးတွင် မည်သည့်ဆေးဝါးများ ပေးရမည် စသည့် စစ်ဆေးရမည့်စာရင်းများ ရှိပါသည်။ ဘယ်လို စက်ပစ္စည်းအမျိုးအစားကို သင့်လျော်စွာ အသုံးပြုသင့်လဲ။
ဒူးကို ခွဲစိတ်ပြီးနောက် အနည်းငယ် နာကျင်ခြင်း ၊ အမြန်ပြန်ကောင်းလာသည်။
ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့…
- ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းမရှိဘဲ တစ်သျှူးများကို ထိန်းသိမ်းပေးသည့် ခွဲစိတ်နည်းများ တစ်သျှူးများကို မလောင်မလောင်ဖြစ်စေသော ရေဒီယိုကြိမ်နှုန်း လှုံ့ဆော်ပေးသည့် စက် (Aquamantys) ကို အသုံးပြုခြင်းလည်း ရှိပါသည် ။ နှင့် နာကျင်ကိုက်ခဲမှုကို လျှော့ချပေးသော ဆေးဝါးစီမံခန့်ခွဲမှုစနစ် ခွဲစိတ်မှုအများစုသည် နာကျင်မှုကို ရှောင်ရှားရန် ကျောရိုးမေ့ဆေးကို အသုံးပြုပြီး နာကျင်မှုကို သက်သာစေပြီး အမြန်ပြန်ကောင်းလာစေရန် လူနာများကို ကူညီပေးသည်။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် လူနာအား Adductor Canal Block ဖြင့် ထုံဆေးဖြင့် ဒူးအထက် အာရုံကြောထဲသို့ ထိုးသွင်းပြီး ကြိုးကို ကိုင်ထားခြင်းဖြင့် လူနာအား နာကျင်မှု ကင်းစင်စေပါသည်။ သို့မှသာ နောက်တစ်ကြိမ် ဆေးကို ဖြည်းညှင်းစွာနှင့် အလိုအလျောက် ပေး၍ နာကျင်မှုမရှိစေပါ။ ဒါပေမယ့် ကြွက်သားတွေက အလုပ်မလုပ်နိုင်သေးဘူး။ ခွဲစိတ်မှုဟာ ဒူးတစ်ဖက်စီရဲ့ ရှုပ်ထွေးမှုပေါ်မူတည်ပြီး ၁ နာရီကနေ ၂ နာရီအထိ ကြာနိုင်ပါတယ်။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် အချို့သောလူနာများ အထူးသဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် တစ်ပိုင်း ICU ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအခန်းတွင် တစ်ညတာနေထိုင်နိုင်ပြီး ပုံမှန်အခန်းသို့ ပြောင်းရွှေ့နိုင်သည်။ ကာယကုထုံးပညာရှင်က သင့်ခြေထောက်တွေကို လှုပ်ပြီး ကွေးပြီး ဒူးတွေကို ဆန့်နည်းသင်ပေးပါလိမ့်မယ်။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ၂၄ နာရီအတွင်း မတ်တပ်ရပ်ပြီး လမ်းလျှောက်ခြင်းကို လေ့ကျင့်ပါ။ (ရလဒ်များသည် လူတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကွဲပြားနိုင်သည်)
- ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအဖွဲ့မှ အနီးကပ်ကြီးကြပ်မှုဖြင့် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ဒူးကြွက်သားများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး Alter-G (Anti Gravity Treadmill) သို့မဟုတ် ဒြပ်ဆွဲအားဆန့်ကျင် ပြေးစက်ဖြင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကုထုံးကို ပြုလုပ်ပါ။ ၎င်းသည် လူနာဝင်သွားသည့်အခါ ကာယကုထုံးကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်ကို မြှင့်တင်ပေးမယ့် စနစ်က လေကို တွန်းပို့ပါတယ်။ မီးပုံးပျံထဲမှာ လမ်းလျှောက်တာနဲ့တူတယ်။ လူနာက လမ်းလျှောက်ရဲတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကိုယ်အလေးချိန်တက်နေချိန်မှာ မထိခိုက်ပါဘူး။ ကာယကုထုံးဆရာက လုပ်မယ်။ လူနာသည် တဖြည်းဖြည်း အလေးချိန်တိုးလာစေရန် ချိန်ညှိနိုင်စေရန် ကမ္ဘာ့ဆွဲငင်အားကို အကြီးဆုံးမှ အနိမ့်ဆုံးသို့ ချိန်ညှိပါ။ မြန်မြန်ပြန်ကောင်းလာဖို့ ကူညီပေးတယ်။ ပထမနေ့တွင် သင်သည် အစီအစဉ်အတိုင်း 5 ရက်အကြာတွင် လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ လူနာအများစုသည် အိမ်သို့လမ်းလျှောက်နိုင်ပြီး ၎င်းတို့၏နေ့စဉ်ဘဝများကို ဖြတ်သန်းနိုင်ကြသည်။ သို့သော် ပြေးခြင်း သို့မဟုတ် ခုန်ခြင်း 90% ကျော်သည် ကြမ်းပြင်ပေါ်တွင် ထိုင်နိုင်ပြီး သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် ဂေါက်ရိုက်ခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်း သို့မဟုတ် ရေကူးခြင်းကဲ့သို့ ပေါ့ပါးသော အားကစားများကို ကစားနိုင်သည်။
ခွဲစိတ်မှု နှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ချိန်အတွင်း ရှုပ်ထွေးမှုများကို ကာကွယ်ရန် စနစ်
ခွဲစိတ်မှုအတွင်း တစ်သျှူးများကို မလောင်ကျွမ်းစေသော ရေဒီယိုကြိမ်နှုန်း လှုံ့ဆော်ပေးသည့် စက် (Aquamantys) ကို အသုံးပြုမည်ဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် သွေးဆုံးရှုံးမှုကိုလည်း လျှော့ချပေးသည်။ နှင့် အနည်းဆုံး ထိုးဖောက်ခွဲစိတ်သည့် နည်းစနစ်များ အာကာသယာဉ်မှူး၏ ဝတ်စုံကဲ့သို့ အထူးခွဲစိတ်ခန်းဝတ်စုံကို အသုံးပြုခြင်းနှင့်အတူ၊ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ကူးစက်မှုနှုန်းကို လျှော့ချပေးပါလိမ့်မယ်။ အခြားဘေးထွက်ဆိုးကျိုးမှာ deep vein thrombosis ပါဝင်သည်။ အဆုတ်တွင် သွေးခဲများ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ပိုပြင်းထန်ပြီး အန္တရာယ်များပြီး သေစေနိုင်ပါတယ်။ အကြောင်းရင်းမှာ လူနာသည် နာကျင်နေပြီး လှုပ်ရှားရန် ငြင်းဆန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ နှင့် သွေးခဲစေသော ပစ္စည်းများ ဖန်တီးရန် ခန္ဓာကိုယ်၏ ကိုယ်ပိုင် ယန္တရား။ ၎င်းသည် လူနာ၏ ယခင်ရောဂါများဖြစ်သည့် အဝလွန်ခြင်း၊ ကင်ဆာ သို့မဟုတ် အချို့သော ဟော်မုန်းပမာဏ မြင့်မားခြင်းနှင့် ထိတွေ့ခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်တတ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် တတ်နိုင်သမျှ မြန်မြန်ထပြီး လှုပ်ရှားခြင်းသည် ဤအခြေအနေကို ကာကွယ်နိုင်သည်။ သွေးစီးဆင်းမှု အဆင်ပြေစေရန် ဖိသိပ်ထားသော လေအိတ်များကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ပေါင်းစပ်ပါ။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် သွေးခဲခြင်းကို ကာကွယ်ရန် ဆေးများနှင့်အတူ ပြီးပြီးချင်း ၂ ပတ်အထိ အိမ်မှာပဲ ဆက်စားပါ။
လူတိုင်း ခွဲစိတ်ဖို့ မလိုပါဘူး။
အရိုးအဆစ်ရောင်ခြင်းအတွက် ကုသမှုသည် လူနာ၏လိုအပ်ချက်အပေါ် အခြေခံသည်။ လူတိုင်း ခွဲစိတ်မှု နဲ့ အဆုံးသတ်ရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ osteoarthritis အဆင့်အလိုက် ကုသမှုကို အလေးထားပါ။ အကယ်၍ သင်သည် အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါဖြင့် အသက်ရှင်နေသေးပါက၊ အသုံးပြုသည့်နည်းလမ်းကို ပြောင်းလဲရန် အကြံပြုထားသည်။
- ဒူးထောက် သို့မဟုတ် ထိုင်ထမလုပ်ပါနှင့်။
- အားကစားလုပ်တဲ့အခါ ရေကူးတာ၊ ခပ်သွက်သွက် လမ်းလျှောက်တာ၊ စက်ဘီးစီးတာလိုမျိုး ပေါ့ပါးတဲ့ အမျိုးအစားတွေကို ရွေးချယ်သင့်ပါတယ်။ ဒူးကို အပြည့်အဝဆန့်နိုင်စေရန်
- နေ့စဉ်ဘဝကို ချိန်ညှိပါ။ ဒူးတွေ အရမ်းမညွှတ်ပါနဲ့။ ခြေထောက်ရှေ့ရှိ ကြွက်သားများကို ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။ အချိန်အကြာကြီး ထိုင်ပြီး အလုပ်လုပ်တဲ့အခါ မောပန်းနွမ်းနယ်နေတတ်ပါတယ်။ ခြေထောက်များကို မတ်မတ်ထိုင်အနေအထားဖြင့် မတ်မတ်ထားပြီး ခြေထောက်ရှေ့ရှိ ကြွက်သားများကို သန်မာစေရန် ၁ မှ ၁၀ အထိ ရေတွက်ခြင်းဖြင့် ဒူးများကို အနားယူသင့်သည်။ ဒူးတွေ ပိုတည်ငြိမ်လာမယ်။ တည်ငြိမ်လာတဲ့အခါ နာကျင်တာတွေ သက်သာလာမယ်။
- ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းပါ။
- သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် လိုအပ်သလို လှေကားအတက်အဆင်းလုပ်ရန် ကြိုးစားကြသည်။
ဒူးအရိုးအဆစ်ရောင်ခြင်း မပြင်းထန်ပါက ရောဂါလက္ခဏာများအလိုက် ဆေးဖြင့် ကုသနိုင်ပါသည်။ ဒူးဆစ်အပေါ် ပွတ်တိုက်မှုကို လျှော့ချရန် အဆစ်အတုထဲသို့ အရည်များ ထိုးသွင်းခြင်း။ အလုပ်မဖြစ်သေးပါက၊ သင်သည် စတီးရွိုက်ထိုးဆေးပမာဏ အကန့်အသတ်ကို ရနိုင်သည်။ ဒါပေမယ့် အထက်ဖော်ပြပါ ကုသမှုအားလုံး မထိရောက်ဘူးဆိုရင် ခွဲစိတ်ကုသဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ကုသမှုသည် လူနာ၏ လိုအပ်ချက်အတိုင်း အမှန်တကယ်ဖြစ်လိမ့်မည်။
ဘဝကို ရှေ့ဆက်ဖို့ အဆင်သင့်ဖြစ်နေပါစေ…
