ဦးနှောက်သွေးကြောဆိုင်ရာ မူမမှန်ခြင်းသည် အသက်အန္တရာယ်ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် AVM ကဲ့သို့သော ဦးနှောက်သွေးကြောများ၏ မွေးရာပါ မူမမှန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ရောဂါများသည် ရောဂါလက္ခဏာ မပြတတ်ပါ။ အဲဒါကို မသိခင်မှာ မကြာခဏ ကြမ်းတမ်းလာတယ်။ ထို့ကြောင့် ရောဂါကို သတိနှင့် ရှုမှတ်ခြင်းသည် လျစ်လျူမရှုသင့်ပေ။
AVM ဆိုတာဘာလဲ။
Arteriovenous Malformation (AVM) သို့မဟုတ် AVM သည် မွေးကတည်းက တွေ့ရလေ့ရှိသော ရောဂါဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ထိုဧရိယာရှိ ဦးနှောက်တစ်ရှူးများ၏ သွေးစီးဆင်းမှုနှင့် အောက်ဆီဂျင်ကို ထိခိုက်စေသော သွေးလွှတ်ကြောများနှင့် သွေးပြန်ကြောများ ပုံမှန်မဟုတ်သော ချိတ်ဆက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာကာ AVMs များသည် နေရာများစွာတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ အမျိုးသားတွေမှာ အမျိုးသမီးတွေထက် ပိုအဖြစ်များပါတယ်။ အဖြစ်များဆုံး အသက် အပိုင်းအခြား သည် 20 နှစ် မှ 30 နှစ် အတွင်း ဖြစ်ပြီး မိသားစု ရာဇဝင် ရှိသူများ တွင် တွေ့ရ သည် ။
AVM ရဲ့ လက္ခဏာတွေက ဘာတွေလဲ။
AVM ၏ရောဂါလက္ခဏာများ လူနာတစ်ဦးစီအတွက် မတူညီနိုင်ပါ။ ၎င်းသည် AVM ၏ အရွယ်အစား ၊ တည်နေရာနှင့် သွေးလွှတ်ကြော aneurysm ရှိနေခြင်းအပေါ် မူတည်သည်။ လူနာကို ဆရာဝန်ဆီ ခေါ်ဆောင်လာတဲ့ လက္ခဏာတွေပါ။ ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း ၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း ၊ တက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် AVM ပေါက်ပြဲခြင်း၏ လက္ခဏာများအဖြစ် ခွဲခြားနိုင်သည် ။
- ဦးနှောက်အတွင်းရှိ သွေးကြောများ ကျိုးခြင်း။ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ လက်နှင့် ခြေထောက်များ အားနည်းခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း ပြင်းထန်ပြီး သေဆုံးစေနိုင်သည်။
- ဦးနှောက်မျက်နှာပြင် သို့မဟုတ် ဦးနှောက်အပြင်ဘက်တွင် ကွဲနေသော သွေးကြောများ ဖမ်းမိခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဦးနှောက်အတွင်း ပုံမှန်မဟုတ်သော လျှပ်စစ်စီးကြောင်းများ
- သွေးကြောတစ်ခုသည် arachnoid အမြှေးပါးအောက်ရှိ ဦးနှောက်မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ပေါက်ပြဲသည်။ (Subarachnoid hemorrhage: SAH) သည် စကားပြောရခက်စေသည်။ ပြင်းထန်စွာ မူးဝေခြင်း၊ ခြေလက်များ ထုံကျင်ခြင်း၊ အမြင်အာရုံ ဆုံးရှုံးခြင်း စသည်
AVM အတွက် အစပျိုးချက်များကား အဘယ်နည်း။
- မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း- မိသားစုတွင် တစ်စုံတစ်ယောက်တွင် ဤရောဂါရှိနေပါက၊ ၎င်းတို့သည်လည်း ဤရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ရှိပါသည်။
- သွေးတိုး သွေးကြောများပေါက်ပြဲနိုင်သည်။
- အချိန်အတော်ကြာအောင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် တွန်းအားပေးတယ်။ သွေးကြောများကို ကွဲစေနိုင်သည်။
- သွေးစီးဆင်းမှုကျဆင်း ဦးနှောက်သည် သွေးထောက်ပံ့မှု ချို့တဲ့နိုင်ပြီး တက်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။
ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန်နဲ့ ပြသသင့်လဲ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် AVM သည် မကြာခဏ ရောဂါလက္ခဏာ မပြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း သို့မဟုတ် အမြင်အာရုံ မှုန်ဝါးခြင်း 3 ရက်ထက် ပိုနေပါက ဆေးသောက်ပြီးနောက် ပျောက်မသွားပါ။ စေ့စေ့စပ်စပ်စစ်ဆေးရန် ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်သည်။
AVM ကို ဘယ်လိုအတည်ပြုပါသလဲ
ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများသည် တစ်ဦးချင်းစီအတွက် သင့်လျော်သော စမ်းသပ်မှုနည်းလမ်းများကို အသုံးပြု၍ AVM ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ Spetzler – Martin Grading Scale ကို အသုံးပြု၍ အကဲဖြတ်မည်-
- အသေးစိတ်သမိုင်းကိုမေးပါ။ အထူးသဖြင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုများနှင့် ပတ်သတ်၍
- ကွန်ပြူတာဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (CT Scan) သည် ဦးနှောက်အတွင်း၌ သိသိသာသာ ပုံမှန်မဟုတ်သော အသေးစိတ်များကို စစ်ဆေးရန်။
- ဦးနှောက်သံလိုက်ပဲ့တင်ရိုက်ခတ်မှုပုံရိပ်ဖော်ခြင်း (MRI – Magnetic Resonance Imaging) သည် ဦးနှောက်တစ်ရှူးများတွင် ပြောင်းလဲမှုများကို စစ်ဆေးရန်နှင့် AVM ရောဂါ၏တည်နေရာကို ဖော်ပြနိုင်သည်။
- မော်နီတာပေါ်ရှိ ဦးနှောက်ဆဲလ်များ၏ လျှပ်စစ်လှိုင်းများမှ ဦးနှောက်ဆဲလ်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို စစ်ဆေးရန် အီလက်ထရွန်းနစ်ဖလိုဂရမ် (EEG – Electroencephalogram) ကို စစ်ဆေးပါ။ လေဖြတ်ခြင်း၊ ဝက်ရူးပြန်ရောဂါ စသည်တို့ကို ရောဂါရှာဖွေပြီး အကဲဖြတ်ပါ။
- သွေးကြောများအတွင်း သွေးစီးဆင်းမှုပုံစံ၊ အမြန်နှုန်းနှင့် အကွာအဝေးကို စစ်ဆေးရန် သံလိုက်ပဲ့တင်ရိုက်ခတ်မှုပုံရိပ်ဖော်စက် (MRA – Magnetic Resonance Angiography) ကို အသုံးပြု၍ သွေးကြောများကို စစ်ဆေးပါ။
- ဦးနှောက်သွေးကြောများကို စစ်ဆေးရန် Bi-plane DSA သို့မဟုတ် Biplane Digital Subtraction Angiography ကို အသုံးပြု၍ သွေးကြောရောဂါကို ရှာဖွေပါ။ ၎င်းသည် အနာ၏အရွယ်အစားကို အကဲဖြတ်ရန် စံစစ်ဆေးမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကုသမှုနည်းလမ်းများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် သွေးကြောပေါက်ပြဲနိုင်ခြေကို အကဲဖြတ်ပါ။ AVM ကို ကုသရန် အခြားနည်းလမ်းတစ်ခု ပါဝင်သည်။
AVM ကို ဘယ်လိုကုသမလဲ။
AVM အတွက် ကုသမှုသည် ဦးနှောက်သွေးယိုစီးမှုနှင့် ၎င်း၏နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ကာကွယ်ရန်ဖြစ်ပြီး လူနာတွင် ဒဏ်ရာကြီးပါက၊ ကုသမှုနည်းလမ်းများ ပေါင်းစပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ လူနာ၏ရောဂါလက္ခဏာများပေါ်တွင်မူတည်သည်။ ဆရာဝန်၏အကဲဖြတ်မှုရလဒ်များ ကုသပေးနေသည့် ဆရာဝန်သည် ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို အသုံးပြုပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်များချရန်အတွက် Spetsler – Martin Grading Scale ကို အသုံးပြုမည်ဖြစ်သည်။ ကုသမှု၏အဓိကနည်းလမ်းများပါဝင်သည်:
- သွေးကြောပိတ်ခြင်း။ Embolization သည် AVM ကို ကုသရန် သွေးလွှတ်ကြောပိတ်ဆို့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဆရာဝန်သည် ပြွန်ငယ်တစ်ခုအား ပြဿနာဧရိယာထဲသို့ ထည့်သွင်းသည်။ သေးငယ်သော stent, ကော်, သို့မဟုတ် balloon ကိုအသုံးပြုသည်ထို့နောက်ဆရာဝန်အပေါ်အများကြီးမူတည်သည်။ သွေးကြောများဝင်ရောက်ခြင်းနှင့်ပိတ်ဆို့ခြင်း။ သွေးစီးဆင်းမှုကျဆင်း
- ပုံမှန်မဟုတ်သော သွေးကြောများကို ဖယ်ရှားရန် ခွဲစိတ်ခြင်း။ ဤနည်းလမ်းသည် အလွန်နက်နဲသော AVM များကို ကုသရန်အတွက် သင့်လျော်ပါသည်။ အန္တရာယ်အဆင့်နိမ့်သည်။ အလွန်နက်လျှင် အန္တရာယ် တိုးလာသည်။
- ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး ဓါတ်ရောင်ခြည်သည် ပုံမှန်မဟုတ်သော သွေးကြောနေရာသို့ ပေးသည်။ ဒါမှ ဒဏ်ရာတွေ တဖြည်းဖြည်း ကျဉ်းလာမယ်။
AVM ကို ထပ်ခါတလဲလဲ လုပ်နိုင်သလား။
AVM ရောဂါသည် ပျောက်ကင်းပြီးပါက ပြန်ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။ ဒါပေမယ့် ဒီလိုဖြစ်နိုင်ခြေက နည်းပါတယ်။ သွေးကြောများ လုံးဝ သိမ်မသွားခြင်းကဲ့သို့သော ကုသမှုရလဒ်များ စီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း မဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ အလွန်ကြီးမားသောဒဏ်ရာ ထို့ကြောင့် ကျွမ်းကျင်သော အထူးကုဆရာဝန်နှင့် အတွေ့အကြုံများစွာရှိသော ဘက်ပေါင်းစုံမှ အဖွဲ့ဖြင့် ကုသမှုခံယူရန် ရွေးချယ်ပါ။ ထို့အပြင် ခေတ်မီစက်ကိရိယာများနှင့် ကိရိယာများပါရှိသော ဆေးရုံသည် အရေးကြီးပါသည်။
AVM ကို တားဆီးနိုင်ပါသလား။
AVM ကို တားဆီး၍မရပါ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အများအားဖြင့် မွေးရာပါ ဖြစ်တတ်လို့ပါ။ ဒါပေမယ့် ကုသမှုခံယူပြီးရင် ပြန်မလာအောင် တားဆီးနိုင်ပါတယ်။ သင့်သွေးပေါင်ချိန်ကို မြန်မြန်မတက်စေရန် သတိထားပါ။ အရမ်းမတွန်းပါနဲ့။ လေးလံတဲ့အရာတွေကို ရှောင်ပါ။ ဖမ်းမိခြင်းများကို ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်ပါ။ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း ဆေးသောက်ပါ။ လုံလောက်အောင် အိပ်ပါ။ အရက်သောက်ခြင်းနှင့် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပါ။ စိတ်ဖိစီးမှုကို ကောင်းစွာ စီမံခန့်ခွဲခြင်း အပါအဝင်။
ဦးနှောက်သွေးကြော (AVM) ကို ကုသရာတွင် အထူးပြုသော ဆရာဝန် ။
ဒေါက်တာ သီတီမ ဣသီသင်း အာရုံကြောခွဲစိတ်မှု အထူးပြုဆရာဝန် အရိုးနှင့် ဦးနှောက်ဆေးရုံ
ဦးနှောက်သွေးကြော (AVM ) ကုသရေး အထူးပြု ဆေးရုံ၊
ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောစနစ်စင်တာ အရိုးနှင့် ဦးနှောက်ဆေးရုံ ကျယ်ပြန့်သောအတွေ့အကြုံနှင့် ခေတ်မီနည်းပညာများဖြင့် အထူးပြုဆရာဝန်များအဖွဲ့ဖြင့် ဦးနှောက်သွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ (AVM) အတွက် ကုသမှုပေးရန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေပါပြီ ။ ကောင်းမွန်သော ဘဝအရည်အသွေးကို တစ်ဖန်ပြန်လည်ရရှိရန်
