ការចាប់ស្ទាបឃើញដុំគ្រាប់នៅកអាចកើតមានបានគ្រប់ភេទគ្រប់វ័យ ហើយអាចបណ្តាលមកពីមូលហេតុជាច្រើន។ ការសង្កេតឃើញភាពមិនប្រក្រតី និងជួបវេជ្ជបណ្ឌិតដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឱ្យបានឆាប់រហ័ស គឺជារឿងសំខាន់ ព្រោះមិនត្រឹមតែជួយបន្ថយភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺទេ ថែមទាំងជួយបន្ថយហានិភ័យនៃផលវិបាក ធ្វើឱ្យមានទំនុកចិត្តក្នុងការរស់នៅ និងថែរក្សាសុខភាពបានត្រឹមត្រូវ និងទាន់ពេលវេលាផងដែរ
ដុំគ្រាប់នៅកគឺជាអ្វី
ដុំគ្រាប់នៅក (Neck Mass) គឺជាដុំគ្រាប់ដែលអាចចាប់ស្ទាបឃើញ ឬមើលឃើញបាននៅតំបន់ផ្សេងៗនៃក ដូចជា ខាងក ក្រោមចង្កា ក្រោមត្រចៀក តំបន់ផ្លែប៉ោមក (Adam’s apple) មានទំហំចាប់ពីតូចដល់ធំ អាចជួបបានគ្រប់វ័យ។ ភាគច្រើនដុំគ្រាប់នៅកមិនមានរោគសញ្ញា និងមិនគំរាមដល់ជីវិត ប៉ុន្តែមានដុំខ្លះអាចជាសញ្ញាបង្ហាញជំងឺ ដែលចាំបាច់ត្រូវជួបវេជ្ជបណ្ឌិតជាបន្ទាន់
ដុំគ្រាប់នៅកកើតពីអ្វី
ដុំគ្រាប់នៅកអាចកើតឡើងពីមូលហេតុជាច្រើន រួមមាន៖
- ដុំក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត (Thyroid Nodule) ជួបញឹកញាប់នៅមនុស្សពេញវ័យ ដុំស្ថិតនៅផ្នែកខាងមុខក មិនឈឺ ពេលលេបអាហារដុំនឹងផ្លាស់ទីឡើងចុះ ជាធម្មតាជាដុំមិនមែនសាហាវ ប៉ុន្តែខ្លះអាចមានហានិភ័យជាមហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត។ បើដុំឈឺ ធំលឿន លេបលំបាក ចាំបាច់ត្រូវទទួលការពិនិត្យបន្ថែមឱ្យបានឆាប់រហ័ស
- កូនកណ្តុររីកធំ (Lymphadenitis) ដុំភាគច្រើនជួបនៅខាងក ក្រោមថ្គាម ឬលើឆ្អឹងក្លាវីគុលា (collarbone) មានលក្ខណៈរឹង មិនឈឺ អាចជួបបានច្រើនដុំព្រមគ្នា ជាធម្មតាធំឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ ប្រសិនបើឃើញដុំធំលឿន រួមជាមួយមានក្តៅខ្លួន ស្រកទម្ងន់ ឬអស់កម្លាំង អាចជាសញ្ញាមហារីក គួរពិគ្រោះវេជ្ជបណ្ឌិតដើម្បីទទួលរោគវិនិច្ឆ័យភ្លាមៗ
- ស៊ីស្តនៅតំបន់ក (Neck Cyst) មានលក្ខណៈជាថង់ទឹក សារធាតុរាវ ឬខ្លាញ់ដែលកើតឡើងនៅតំបន់ក អាចរលាកបាន។ អាចជួបបានតាំងពីកំណើត ឬបន្ទាប់ពីការឆ្លងមេរោគ ក្រពេញខ្លាញ់ស្ទះ ក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតមិនប្រក្រតី។ ភាគច្រើនជួបនៅមនុស្សវ័យក្មេង
- ដុំសាច់ប្រភេទមិនសាហាវ ដូចជា ដុំខ្លាញ់ (Lipoma) ដុំមកពីក្រពេញទឹកមាត់ ជាធម្មតាធំយឺត និងមិនមានរោគសញ្ញា
- មហារីកក្បាល និងក ដុំគ្រាប់នៅកធំឡើងបន្តបន្ទាប់ មិនឈឺ មានរបួសក្នុងមាត់រ៉ាំរ៉ៃ សំឡេងខ្សែ/ស្អករ៉ាំរ៉ៃ លេបលំបាក ទោះបីឱកាសជួបមានតិចក៏ដោយ ប៉ុន្តែបើមានរោគសញ្ញាគួរជួបវេជ្ជបណ្ឌិតឱ្យបានឆាប់រហ័ស ព្រោះអាចរីករាលដាលធ្ងន់ធ្ងរ
ចាប់ស្ទាបឃើញដុំគ្រាប់នៅកបែបណាគួរជួបវេជ្ជបណ្ឌិត
- ចាប់ស្ទាបឃើញដុំគ្រាប់នៅកជាលើកដំបូង
- ដុំគ្រាប់នៅកធំឡើងលឿន
- ដុំគ្រាប់នៅករឹង និងផ្លាស់ទីតិច
- ឈឺដុំគ្រាប់នៅក ឬចុចហើយឈឺ
- សំឡេងស្អករ៉ាំរ៉ៃ
- លេបអាហារលំបាក
- ដកដង្ហើមលំបាក
- កូនកណ្តុររីកធំ
- ស្រកទម្ងន់ដោយមិនដឹងមូលហេតុ
ការពិនិត្យដុំគ្រាប់នៅកឱ្យបានឆាប់ នៅពេលចាប់ស្ទាបឃើញតាំងពីដំណាក់កាលដំបូង នឹងជួយឱ្យដឹងមូលហេតុ និងរៀបចំផែនការថែទាំបានសមស្រប
ចាប់ស្ទាបឃើញដុំគ្រាប់នៅកមានហានិភ័យមហារីកឬទេ
ដុំគ្រាប់នៅកជាញឹកញាប់ត្រូវបានចាប់ស្ទាបឃើញដោយចៃដន្យ ហើយធ្វើឱ្យកើតការព្រួយបារម្ភថាជាដុំក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ឬមហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ប៉ុន្តែការឃើញដុំគ្រាប់នៅកមិនចាំបាច់មានន័យថាជាមហារីកជានិច្ចទេ អាចបណ្តាលមកពីក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត កូនកណ្តុរ ស៊ីស្ត ឬដុំសាច់ប្រភេទមិនសាហាវ។ ទោះយ៉ាងណា បើចាប់ស្ទាបឃើញដុំគ្រាប់នៅក គួរជួបវេជ្ជបណ្ឌិតឱ្យបានឆាប់រហ័ស ដើម្បីរកមូលហេតុ និងថែទាំព្យាបាលឱ្យសមស្រប
ពិនិត្យរោគវិនិច្ឆ័យដុំគ្រាប់នៅកយ៉ាងដូចម្តេច
- សួរប្រវត្តិ និងពិនិត្យរាងកាយ រយៈពេលដែលឃើញដុំ រោគសញ្ញារួម ជំងឺប្រចាំកាយ ប្រវត្តិគ្រួសារ វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងពិនិត្យចាប់ស្ទាបដុំតំបន់កយ៉ាងលម្អិត
- ពិនិត្យអ៊ុលត្រាសោនក និងក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ដោយរលកសំឡេងប្រេកង់ខ្ពស់ ដើម្បីពិនិត្យទីតាំងដុំ ទំហំ លក្ខណៈដុំ ចំនួនដុំ ដើម្បីវាយតម្លៃជំងឺ និងពិនិត្យហានិភ័យមហារីក
- ពិនិត្យឈាម បើសង្ស័យជំងឺក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត វេជ្ជបណ្ឌិតអាចពិនិត្យកម្រិតអ័រម៉ូន ដូចជា TSH, Free T4, Free T3 ដើម្បីវាយតម្លៃមុខងារក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត និងពិនិត្យភាពគ្រប់គ្រាន់នៃកោសិកាឈាម
- ចាក់បូមកោសិកាដោយម្ជុលតូច Fine Needle Aspiration (FNA) ក្នុងករណីវេជ្ជបណ្ឌិតសង្ស័យដុំសាច់ ឬមហារីក នឹងចាក់បូមយកកោសិកាពីដុំដោយម្ជុលតូច ដើម្បីពិនិត្យបែបបាតុភូតវិទ្យា (pathology) ឱ្យបានច្បាស់
- ពិនិត្យ CT Scan ដើម្បីវាយតម្លៃទំហំ ទីតាំង និងការរីករាលដាលរបស់ដុំ
- ពិនិត្យរលកម៉ាញេទិច (MRI) ក្នុងករណីមានសូចនាករថាដុំបានលុកលុយទៅតំបន់ស្មុគស្មាញ
- ពិនិត្យជាលិកា (Excisional Biopsy) ដើម្បីបញ្ជាក់ភាពមិនប្រក្រតី ក្នុងករណីដែលមិនអាចធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យបានច្បាស់លាស់ដោយវិធីផ្សេងៗ
ប្រសិនបើដុំគ្រាប់នៅកជាដុំក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត តើអាចព្យាបាលយ៉ាងដូចម្តេច
ប្រសិនបើដុំគ្រាប់នៅកត្រូវបានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យថាជាដុំក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត វេជ្ជបណ្ឌិតអាចព្យាបាលដោយ
- តាមដានរោគសញ្ញា (Active Surveillance)
- ព្យាបាលដោយថ្នាំ ក្នុងករណីពាក់ព័ន្ធនឹងភាពមិនប្រក្រតីនៃអ័រម៉ូន
- ចុចបំផ្លាញដុំក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត (Thyroid Ablation)
- ព្យាបាលដោយវិធី PEI (Percutaneous Ethalnol Injection) ក្នុងករណីជាស៊ីស្តទឹកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ដោយចាក់សារធាតុអេតាណុលចូលទៅក្នុងថង់ទឹកនៃក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ដើម្បីជួយឱ្យដុំរួញតូច ដោយមិនចាំបាច់វះកាត់
- វះកាត់ក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ក្នុងករណីដុំគ្រាប់នៅកមានទំហំធំ បង្ហាប់សរីរាង្គជិតខាង ឬសង្ស័យមហារីក
- ព្យាបាលដោយអ៊ីយ៉ូឌីនវិទ្យុសកម្ម ក្នុងអ្នកជំងឺដែលមានសូចនាករ
តើដុំគ្រាប់នៅកគ្រប់ដុំត្រូវវះកាត់ទាំងអស់ឬទេ
ដុំគ្រាប់នៅកមិនចាំបាច់ត្រូវវះកាត់ជានិច្ចទេ អាស្រ័យលើមូលហេតុ និងរោគសញ្ញាដែលវាយតម្លៃដោយវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសជាចម្បង។ ប្រសិនបើមិនធ្ងន់ធ្ងរច្រើន អាចពិនិត្យតាមដានដោយអ៊ុលត្រាសោនជារយៈពេល។ ប្រសិនបើចាប់ផ្តើមធ្ងន់ធ្ងរ វេជ្ជបណ្ឌិតអាចចុចបំផ្លាញដុំក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត (Thyroid Ablation) ឬវះកាត់ ដើម្បីឱ្យរោគសញ្ញាល្អប្រសើរឡើង
តើដុំគ្រាប់នៅកអាចជាសះស្បើយដោយខ្លួនឯងបានឬទេ
ដុំគ្រាប់នៅកអាចរួញតូច/បាត់ទៅដោយខ្លួនឯងបាន អាស្រ័យលើមូលហេតុជាចម្បង។ ប្រសិនបើរលាក ឬឆ្លងមេរោគ ដូចជា កូនកណ្តុរហើម អាចរួញដោយខ្លួនឯងបាន។ ប៉ុន្តែក្នុងករណីបណ្តាលមកពីភាពមិនប្រក្រតីនៃក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ស៊ីស្ត ឬដុំសាច់ គួរទទួលការវាយតម្លៃដោយវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេស ដើម្បីទទួលការព្យាបាលត្រឹមត្រូវឱ្យបានឆាប់រហ័ស
មន្ទីរពេទ្យដែលមានជំនាញក្នុងការថែទាំ និងព្យាបាលជំងឺក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត
THYROID COMPLETE CARE មជ្ឈមណ្ឌលទឹកនោមផ្អែម ក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត និងអង់ដូគ្រីន Bangkok Hospital ថែទាំគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរឿងក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ដោយក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសច្រើនផ្នែក (Multidisciplinary Thyroid Team) ដែលមានបទពិសោធន៍ខ្ពស់ បច្ចេកវិទ្យាទំនើប និងក្រុមសហវិស័យដែលត្រៀមខ្លួនរៀបចំផែនការថែទាំព្យាបាល និងផ្តល់ការពិគ្រោះយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ចាប់ពីការពិនិត្យរោគវិនិច្ឆ័យ ការព្យាបាល រហូតដល់ការតាមដានរយៈពេលវែង ព្រមទាំងស្តារគុណភាពជីវិតល្អឱ្យអ្នកជំងឺអាចត្រឡប់មករស់នៅដោយទំនុកចិត្តម្ដងទៀត
វេជ្ជបណ្ឌិតដែលមានជំនាញក្នុងការថែទាំ និងព្យាបាលជំងឺក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត
វេជ្ជបណ្ឌិត Natthanon Maneesathien វេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសជំងឺអង់ដូគ្រីន និងមេតាបូលីសម (Endocrinology and Metabolism) Bangkok Hospital
អាចចុចទីនេះដើម្បីធ្វើការណាត់ជួបដោយខ្លួនឯងបាន
