Vấn đề phụ khoa bên trong của chị em không phải là chuyện xa lạ, đặc biệt là u xơ tử cung—một bệnh thường gặp ở phụ nữ và chỉ khoảng 20 – 30% có biểu hiện triệu chứng. Đến khi nhận ra, kích thước khối u có thể đã tăng lên đến mức ảnh hưởng các cơ quan lân cận, khiến triệu chứng nặng hơn hoặc việc điều trị phức tạp hơn. Vì vậy, chú ý các dấu hiệu cảnh báo và hiểu rõ căn bệnh này là điều không nên bỏ qua.
Tìm hiểu u xơ tử cung là gì?
U xơ tử cung (Myoma Uteri hoặc Uterine Fibroids) là bệnh do sự tăng trưởng bất thường của các tế bào cơ trơn của tử cung, tạo thành khối u ở tử cung có thể phát triển trong buồng tử cung hoặc phát triển thành khối lồi ra khỏi thân tử cung. Khối u này có thể lớn lên chậm hoặc giữ nguyên kích thước; kích thước, vị trí và số lượng khối u sẽ khác nhau ở từng người bệnh.
Bệnh này thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản khoảng 30 – 40 tuổi. Dù hiện nay vẫn chưa biết rõ nguyên nhân chính xác, nhưng y học ghi nhận rằng hormone estrogen và progesterone do buồng trứng tạo ra có phần kích thích khối u tăng kích thước. Đồng thời, khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh hoặc mãn kinh, kích thước khối u cũng có thể nhỏ lại.
Các loại u xơ tử cung
Các loại u xơ tử cung được phân theo vị trí như sau
- U xơ dưới thanh mạc (Subserosal Fibroid): nếu kích thước lớn nhiều có thể chèn ép các cơ quan khác hoặc gây đau dữ dội.
- U xơ trong cơ tử cung hoặc trong thành tử cung (Intramural Fibroid): là loại thường gặp; thường gây đau bụng kinh, rong kinh/kinh ra nhiều, khó có con; tùy theo kích thước và vị trí khối u.
- U xơ dưới niêm mạc (Submucosal Fibroid): gây kinh nhiều, bất thường, đau bụng kinh, khó có con và có nguy cơ sảy thai và trong một số trường hợp, khối u có cuống dài thò qua cổ tử cung xuống, người bệnh có thể sờ thấy một khối giống u trong âm đạo; cần bác sĩ thăm khám chẩn đoán để phân biệt bệnh.
U xơ tử cung có nguy hiểm không, có thể thành ung thư không?
Khi phát hiện có khối u, nhiều phụ nữ thường lo lắng và đặt câu hỏi: u xơ tử cung có nguy hiểm không, có trở thành ung thư không. Thực tế, đa số khối u được phát hiện là u lành tính, không phải u ác, và rất ít khả năng tiến triển thành ung thư; 80% không phải ung thư. Ngay cả biến chứng do u xơ tử cung gây ra cũng không gặp thường xuyên. Nếu gặp, thường là trường hợp u xơ tử cung chèn ép cơ quan lân cận như niệu quản, có thể gây bệnh thận.
Tuy nhiên, biến chứng của bệnh này cũng có thể nguy hiểm, ví dụ: nếu u xơ tử cung lớn đến mức chèn ép niệu quản có thể gây suy giảm chức năng thận; hoặc nếu khối u lồi ra ngoài thành tử cung bị xoắn cuống sẽ gây đau bụng dữ dội cấp tính, được xem là tình trạng cấp cứu.
Triệu chứng u xơ tử cung: dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý
Người bị u xơ tử cung có thể có triệu chứng hoặc không có triệu chứng; có thể có một khối hoặc nhiều khối; hoặc có thể phối hợp nhiều loại. Những triệu chứng quan trọng không nên bỏ qua gồm:
- Đau bụng kinh dữ dội hoặc đau âm ỉ vùng bụng dưới
- Kinh nguyệt thưa, ra thường xuyên bất thường hoặc ra nhiều đến mức có thể gây thiếu máu
- Tiểu nhiều, tiểu khó
- Táo bón, đau tức vùng trực tràng
- Sờ thấy khối vùng chậu hoặc ổ bụng trong trường hợp u lớn hoặc có nhiều u
- Đau cấp kèm sốt và buồn nôn nếu u phát triển ra ngoài tử cung và xảy ra xoắn cuống khối u
Chẩn đoán u xơ tử cung
Phát hiện bệnh sớm sẽ giúp việc điều trị dễ dàng hơn. Bác sĩ sản phụ khoa có thể chẩn đoán thông qua khám phụ khoa kết hợp siêu âm (Ultrasound), giúp thấy rõ chi tiết khối u, kích thước và vị trí. Ngoài ra, trong một số trường hợp có thể sử dụng nội soi buồng tử cung hoặc nội soi ổ bụng để chẩn đoán chính xác hơn.
Phương pháp điều trị u xơ tử cung
Điều trị u xơ tử cung thực hiện bằng phẫu thuật, mức độ khó phụ thuộc vào kích thước, số lượng và vị trí, gồm:
1. Phẫu thuật bóc tách chỉ khối u (Myomectomy)
Phương pháp này phù hợp với người bệnh vẫn còn mong muốn có con. Bác sĩ sẽ bảo tồn tử cung và chỉ lấy khối u ra. Có thể thực hiện bằng nhiều cách, cả mổ mở bụng và phẫu thuật nội soi (Laparoscopic Myomectomy). Trước đây, nếu u có kích thước lớn hơn 5 cm thường phải mổ mở bụng.
Nhưng hiện nay, tiến bộ y học giúp có thể mổ nội soi ngay cả khi khối u lớn, giúp vết mổ nhỏ, giảm nguy cơ mất máu nhiều và thời gian hồi phục không lâu. Tuy nhiên, khoảng 25–30% người bệnh có thể có nguy cơ u phát triển trở lại, vì vậy cần theo dõi với bác sĩ đều đặn.
2. Phẫu thuật cắt tử cung (Hysterectomy)
Phương pháp này thường được khuyến nghị cho người bệnh có triệu chứng nặng, u rất lớn, hoặc người bệnh đã mãn kinh và không còn nhu cầu sinh con. Có thể thực hiện bằng:
- Cắt tử cung qua đường âm đạo (Vaginal Hysterectomy)
- Cắt tử cung qua nội soi ổ bụng (Laparoscopic Hysterectomy)
- Cắt tử cung qua đường bụng với vết mổ nhỏ hơn hoặc bằng 6 cm (Minilaparotomy Hysterectomy)
- Cắt tử cung qua đường bụng (Abdominal Hysterectomy)
- Cắt tử cung bằng phẫu thuật có robot hỗ trợ (Robot-Assisted Surgery)
Trung tâm Sức khỏe Phụ nữ, Bangkok Hospital sẵn sàng chăm sóc mọi vấn đề sức khỏe của phụ nữ
Các vấn đề sức khỏe phụ khoa là vấn đề nhạy cảm cần được chăm sóc một cách thấu hiểu. Trung tâm Sức khỏe Phụ nữ, Bangkok Hospital sẵn sàng cung cấp dịch vụ chẩn đoán và điều trị u xơ tử cung cùng các tình trạng phụ khoa khác, được chăm sóc bởi đội ngũ bác sĩ sản phụ khoa chuyên khoa giàu kinh nghiệm, cùng với công nghệ phẫu thuật nội soi ít xâm lấn (Minimally Invasive Surgery) như một lựa chọn chăm sóc điều trị giúp người bệnh hồi phục nhanh, ít tổn thương và có thể tự tin trở lại sinh hoạt hằng ngày.
Tóm tắt bài viết
U xơ tử cung là bệnh mà nhiều phụ nữ có thể đang mắc mà không biết, do thường không biểu hiện triệu chứng ở giai đoạn đầu. Thường xuyên quan sát các bất thường của kinh nguyệt, triệu chứng đau bụng dưới, và đi khám phụ khoa cùng siêu âm định kỳ hằng năm là “lá chắn” tốt, giúp có thể ứng phó và điều trị bệnh kịp thời.
Câu hỏi thường gặp (FAQ) về u xơ tử cung
1. U xơ tử cung có thể tự teo hoặc tự biến mất không?
Thông thường u xơ tử cung sẽ không tự biến mất trong độ tuổi sinh sản. Nhưng khi người bệnh bước vào giai đoạn mãn kinh (tuổi tiền mãn kinh/mãn kinh), nồng độ hormone sinh dục nữ giảm xuống, khiến đa số khối u thường sẽ từ từ teo lại và tự nhỏ đi.
2. Bị u xơ tử cung có thể mang thai không?
Có thể mang thai, nhưng tùy thuộc vào kích thước và vị trí khối u. Nếu khối u nằm trong buồng tử cung có thể cản trở sự làm tổ của phôi, gây khó có con hoặc tăng nguy cơ sảy thai. Người bệnh có kế hoạch mang thai nên tham khảo bác sĩ sản phụ khoa để đánh giá mức độ sẵn sàng trước luôn.
3. Mổ u xơ tử cung vết mổ có lớn không, hồi phục có lâu không?
Tùy thuộc vào phương pháp phẫu thuật. Nếu là mổ mở bụng, vết mổ sẽ lớn tương tự mổ lấy thai và thời gian hồi phục lâu. Nhưng hiện nay, nếu chọn phẫu thuật nội soi, vết mổ chỉ nhỏ khoảng 0.5 – 1 cm, giúp ít đau, ít mất máu và thường chỉ cần nằm viện 1–3 ngày.
4. Sờ thấy khối ở vùng âm đạo, có phải u xơ tử cung không?
Khối lồi ra trong âm đạo có thể là u xơ dưới niêm mạc có cuống dài thò qua cổ tử cung xuống (Prolapsed Myoma), hoặc cũng có thể là polyp, sa cổ tử cung, hoặc các bệnh khác. Vì vậy không nên tự chẩn đoán và nên nhanh chóng gặp bác sĩ để khám phụ khoa phân biệt bệnh một cách đúng đắn.
