Hội chứng CKM Bệnh tim, thận, chuyển hóa Mối nguy hiểm thầm lặng của người thời hiện đại

Hiện nay, y học đã phát hiện mối liên hệ quan trọng giữa nhóm bệnh mạn tính mà người Thái mắc nhiều, gồm: béo phì, đái tháo đường, bệnh thận và bệnh tim. Các bệnh này không xảy ra riêng lẻ mà có mối liên quan sâu sắc như một hệ thống duy nhất gọi là CKM Syndrome (Cardiovascular – Kidney – Metabolic Syndrome) được xem là “mối nguy thầm lặng” đe dọa sức khỏe của người hiện đại.

CKM Syndrome là gì

CKM Syndrome là nhóm rối loạn liên quan với nhau của 3 hệ thống chính trong cơ thể bao gồm:

1. Hệ tim mạch (Cardiovascular) bao gồm bệnh động mạch vành hẹp, suy tim và đột quỵ
2. Hệ thận (Kidney) tình trạng suy thận mạn ảnh hưởng đến việc lọc chất thải và duy trì cân bằng nước và điện giải
3. Hệ chuyển hóa (Metabolic) hệ chuyển hóa của cơ thể như béo bụng đái tháo đường tăng huyết áp và mỡ máu cao

Tình trạng này thường bắt đầu từ “những chuyện nhỏ” như tích tụ mỡ trong ổ bụng quá mức, dẫn đến viêm mạn mức độ thấp và đề kháng insulin, tác động liên tục đến mạch máu, thận và tim theo dạng một vòng xoắn khiến bệnh nặng dần

CKM Syndrome nguy hiểm đến mức nào

Cơ chế gây nguy hiểm của CKM Syndrome khi các cơ quan suy giảm mà không hay biết. Điều đáng lo nhất của CKM Syndrome là cơ quan có thể đã bắt đầu bị tổn thương dù người bệnh chưa có triệu chứng rõ ràng. Mối liên hệ của từng hệ thống có thể giải thích như sau:

• Từ chuyển hóa đến tim: đường huyết cao mạn tính do đái tháo đường sẽ phá hủy thành mạch, làm mạch máu xơ cứng và hẹp tắc, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim
• Từ huyết áp đến thận: tăng huyết áp không được kiểm soát sẽ làm tổn thương các mao mạch ở thận, khiến thận suy nhanh hơn
• Từ thận đến tim: khi thận suy và không thể thải nước hoặc chất thải bình thường, tim phải làm việc nặng hơn rất nhiều để bơm máu, dẫn đến suy tim cấp
• Từ mỡ máu đến toàn hệ thống: mỡ máu cao sẽ bám vào thành mạch khắp cơ thể, bao gồm mạch vành, mạch não và mạch thận, gây hẹp tắc và viêm

Phân giai đoạn bệnh CKM Syndrome và định hướng điều trị

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) đã phân mức độ nặng của CKM Syndrome thành 5 giai đoạn (Stage 0 – 4) để có thể lập kế hoạch phòng ngừa và điều trị phù hợp như sau:

Những ai thuộc nhóm nguy cơ CKM Syndrome

Người có các yếu tố sau đây nên đi khám đánh giá nguy cơ CKM Syndrome

• Béo phì hoặc thừa cân (BMI ≥ 25 hoặc người châu Á ≥ 23)
• Béo bụng (vòng eo nam ≥ 90 cm., nữ ≥ 80 cm.)
• Người bị đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường
• Người bị tăng huyết áp hoặc mỡ máu cao
• Người bị bệnh thận mạn
• Người bị gan nhiễm mỡ
• Người từ 40 tuổi trở lên
• Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim hoặc bệnh thận

Định hướng điều trị CKM Syndrome chủ động bảo vệ nhiều hệ thống cùng lúc

Điểm cốt lõi trong điều trị CKM Syndrome hiện nay không chỉ là chữa từng bệnh riêng lẻ, mà là chăm sóc theo “Continuum of Care” hay chăm sóc liên tục, toàn diện và không gián đoạn, tập trung vào 4 lĩnh vực chính gồm:

1. Điều chỉnh lối sống (nền tảng quan trọng nhất) kiểm soát chế độ ăn, giảm ngọt, béo, mặn và tập thể dục ít nhất 150 phút/tuần
2. Điều trị bằng thuốc hiện đại (Multi – Organ Protection) bác sĩ có thể cân nhắc dùng nhóm thuốc mới có thể chăm sóc nhiều hệ thống cùng lúc, như thuốc giúp thải đường qua nước tiểu giúp giảm gánh nặng cho tim và làm chậm suy thận, hoặc thuốc giúp giảm cân và đồng thời bảo vệ mạch máu
3. Theo dõi chức năng thận đều đặn kiểm tra mức lọc cầu thận (eGFR) và xét nghiệm protein niệu định kỳ, đồng thời tránh các thuốc gây hại cho thận
4. Phòng ngừa bệnh tim mạch khám sức khỏe tim theo khuyến cáo của bác sĩ và kiểm soát nghiêm ngặt mỡ máu cũng như huyết áp

Bệnh viện chuyên điều trị CKM Syndrome

Phòng khám Nội khoa, Bangkok Hospital sẵn sàng cung cấp dịch vụ chăm sóc người bệnh CKM Syndrome với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa đa lĩnh vực (Multidisciplinary Team) gồm bác sĩ tim mạch, thận và nội tiết, phối hợp đánh giá nguy cơ chuyên sâu, lập kế hoạch điều trị cá thể hóa và ứng dụng công nghệ điều trị hiện đại, nhằm giúp kiểm soát bệnh, làm chậm suy giảm chức năng cơ quan và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài

Đừng chờ đến khi triệu chứng trở nên rõ ràng, vì CKM Syndrome
là mối nguy thầm lặng có thể phòng ngừa nếu bắt đầu chăm sóc từ hôm nay

Bác sĩ chuyên điều trị CKM Syndrome

BS. Chayapon Cheetanom Bác sĩ Nội khoa Bangkok Hospital

Bạn có thểnhấp vào đâyđể tự đặt lịch hẹn

Tài liệu tham khảo:

• Ndumele CE, et al. A Synopsis of the Evidence for the Science and Clinical Management of Cardiovascular-Kidney-Metabolic (CKM) Syndrome: A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation. 2023.