โรคที่พบบ่อยที่สุดในถุงน้ำดี คือ นิ่วในถุงน้ำดี สาเหตุที่แท้จริงของการเกิดนิ่วชนิดนี้ยังไม่ทราบแน่นอน แต่เมื่อเกิดขึ้นแล้วจะทำให้ผู้ป่วยมีอาการแตกต่างกันออกไป ขึ้นอยู่กับว่าเป็นการอักเสบชนิดเฉียบพลันหรือชนิดเรื้อรัง นอกจากนิ่วแล้ว อาจมีโรคชนิดอื่นๆ ที่เกิดกับถุงน้ำดีได้ เช่น เนื้องอกทั้งชนิดที่เป็นมะเร็งและไม่เป็นมะเร็งแต่เนื้องอกของถุงน้ำดีนั้น เป็นโรคที่พบได้ไม่บ่อยนัก ไม่ว่าจะเป็นนิ่วหรือเนื้องอกชนิดใดในถุงน้ำดีก็ตามวิธีการรักษาที่ดีที่สุด คือ การผ่าตัดเอาถุงน้ำดีออก
การผ่าตัดถุงน้ำดี
เป็นการผ่าตัดที่ศัลยแพทย์ได้ทำกันมานานกว่าร้อยปีแล้วปัจจุบันพบว่าเป็นการผ่าตัดที่บ่อยที่สุดชนิดหนึ่ง จึงเป็นการผ่าตัดที่ศัลยแพทย์ทั่วไปคุ้นเคย และทำได้อย่างปลอดภัยมากโดยเฉพาะการผ่าตัด ในขณะที่ถุงน้ำดีไม่มีการอักเสบเฉียบพลันแต่ในกรณีที่ต้องผ่าตัดในขณะที่มีอาการอักเสบเฉียบพลันรุนแรงก็จะมีอัตตราเสี่ยงสูงขึ้นหลายเท่า วิธีการผ่าตัดที่ทำกันมาในสมัยก่อน คือ การใช้มีดกรีดบริเวณหน้าท้องใต้ชายโครงข้างขวาตัดกล้ามเนื้อท้องส่วนหนึ่ง เพื่อเปิดเข้าไปในช่องท้องแล้วทำการตัดเอาถุงน้ำดีออกมาก่อนที่จะเย็บแผลปิด การผ่าตัดวิธีนี้ผู้ป่วยจะต้องพักฟื้นอยู่ที่โรงพยาบาลประมาณ 4 วัน ภายหลังการผ่าตัดถ้าไม่มีอาการแทรกซ้อนใดๆ เกิดขึ้น และต้องพักฟื้นหลังจากออกจากโรงพยาบาลอีกประมาณ 2-3 สัปดาห์
การผ่าตัดชนิดนี้ดีอย่างไร
เนื่องจากไม่มีการตัดกล้ามเนื้อหน้าท้องและเส้นประสาทเป็นเพียงแค่การเจาะผ่านช่องท้องเท่านั้น จึงทำให้ผู้ป่วยเสียเลือดน้อย การปวดแผลหลังการผ่าตัดน้อย แผลเป็นมีขนาดเล็กหรือแทบจะไม่มีรอย ระยะเวลาที่ใช้ในการพักฟื้นก็จะสั้นกว่าหากแผลเกิดการอักเสบก็สามารถดูแลรักษาได้ง่ายกว่าไม่มีอาการชา ปวดแสบร้อนที่ผิวหนังบริเวณแผลผ่าตัด
ผู้ที่ไม่สามารถทำการผ่าตัด โดยใช้วิธีส่องกล้อง
– โรคมะเร็งหรือเนื้องอกของถุงน้ำดีมีขนาดใหญ่
– มีอาการตาเหลือง ตัวเหลืองร่วมด้วย
– เคยมีอาการถุงน้ำดีอักเสบซ้ำแล้วซ้ำอีก ทำให้อวัยวะที่อยู่รอบข้างมารวมกันอยู่ที่ถุงน้ำดีจนไม่สามารถแยกออกไปจากถุงน้ำดีได้
– เคยได้รับการผ่าตัดที่ช่องท้องบริเวณเหนือสะดือมาก่อนซึ่งมักจะทำให้เกิดพังผืดขึ้นในช่องท้อง การมีพังผืดมากเกินไปจะทำให้ไม่สามารถแยกออกจากถุงน้ำดีได้
สภาพที่ไม่เหมาะสมแก่การผ่าตัดชนิดนี้ดังกล่าวข้างต้นบางอย่างนั้นอาจทราบได้ตั้งแต่ก่อนทำการผ่าตัด แต่ในบางกรณีก็ไม่สามารถทราบได้เลยจนกว่าจะใช้กล้องส่องดูภายในท้องเสียก่อนฉะนั้น ถ้าแพทย์ทราบตั้งแต่ก่อนทำการผ่าตัดว่าผู้ป่วยมีสาเหตุแห่งความไม่เหมาะสมดังกล่าว แพทย์ก็จะเลือกวิธีการผ่าตัดแบบเปิดแผลมาใช้แทนแต่ในรายที่ไม่ทราบล่วงหน้าศัลยแพทย์อาจจะต้องเปลี่ยนวิธีหลังจากที่ได้ ทำการเจาะรูและเอากล้องส่องดูภายในช่องท้องแล้ว
ถุงน้ำดีทำหน้าที่เป็นที่พักเก็บน้ำดีซึ่งสร้างจากตับและทำให้น้ำดีเข้มข้น โดยการดูดซึมน้ำและเกลือแร่บางชนิดออกเพื่อให้พร้อมสำหรับการย่อยอาหารประเภทไขมัน ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดถุงน้ำดีก็ยังจะมีน้ำดีจากตับออกมาย่อยอาหารได้ตามปกติแต่อาจจะรู้สึกท้องอืดหรืออาการไม่ย่อยบ้างถ้ารับประทานอาหารที่มีไขมันมาก
