การมีไข้เป็นปฏิกิริยาของร่างกายที่ตอบสนองต่อการติดเชื้อหรือการอักเสบ โดยเฉพาะในเด็กเล็ก การมีไข้อาจทำให้พ่อแม่รู้สึกกังวลและไม่สบายใจ เพราะหากลูกมีไข้สูงก็ยิ่งเพิ่มความกังวลว่าลูกอาจมีภาะวะชักจากไข้สูง การดูแลลูกน้อยเมื่อมีไข้เป็นสิ่งที่สำคัญเพื่อให้ลูกน้อยรู้สึกสบายขึ้นและฟื้นตัวได้เร็วขึ้นบทความนี้จะให้คำแนะนำและวิธีการปฏิบัติที่เหมาะสมในการดูแลลูกน้อยเมื่อมีไข้
1. การวัดอุณหภูมิ
การวัดอุณหภูมิของลูกน้อยเป็นขั้นตอนแรกที่สำคัญในการประเมินความรุนแรงของไข้ อุณหภูมิปกติของร่างกายอยู่ที่ประมาณ 36.5-37.5 องศาเซลเซียส ถ้าวัดอุณหภูมิได้เกิด 37.5 องศาเซลเซียสทางปาก รักแร้ หู หรือ เกิน 38 องศาเซลเซียสทางทวารหนักก็จะถือว่ามีไข้
2. การให้ยา
- ยาลดไข้ : ยาพาราเซตามอลหรือไอบูโพรเฟนเป็นยาลดไข้ที่ใช้ได้ผลดีสำหรับเด็ก ควรให้ยาในปริมาณที่แพทย์แนะนำและตามเวลาที่กำหนด
- ควรระมัดระวัง การใช้ยาลดไข้สูงหรือไอบูโพรเฟน ในกรณีที่ยังไม่ทราบว่าผู้ป่วยเป็นไข้เลือดออกหรือไม่ เพราะเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะเลือดออกอย่างรุนแรงได้
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาผสม: หลีกเลี่ยงการใช้ยาที่มีส่วนผสมของหลายๆ ตัวยาเพราะอาจทำให้ลูกน้อยได้รับยาเกินขนาด
3. การดูแลสภาพร่างกาย
- การให้น้ำ: ให้ลูกน้อยดื่มน้ำเพียงพอเพื่อป้องกันการขาดน้ำ การดื่มน้ำเกลือแร่หรือซุปอ่อนๆ ก็เป็นทางเลือกที่ดีเพื่อชดเชยน้ำส่วนที่ร่างกายสูญเสียเพิ่มขึ้นในระหว่างที่มีไข้
- การอาบน้ำอุ่น: การอาบน้ำอุ่นหรือน้ำเช็ดตัวช่วยลดไข้ได้ ไม่ควรใช้น้ำเย็นหรือแอลกอฮอล์เพราะอาจทำให้ร่างกายลูกน้อยหนาวสั่นและไม่สบาย
- การพักผ่อน: ให้ลูกน้อยพักผ่อนในที่ที่เงียบและสบาย ใส่เสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดีและไม่หนาเกินไป
4. การเช็ดตัวลดไข้
การเช็ดตัวเป็นวิธีการที่ช่วยลดอุณหภูมิร่างกายลูกน้อยอย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ วิธีการเช็ดตัวที่ถูกต้องมีดังนี้
- เตรียมอุปกรณ์
1.อ่างใส่น้ำอุ่น (ประมาณ 29-32 องศาเซลเซียส ไม่เกิน 40 องศาเซลเซียส)
2. ผ้าขนหนูผืนเล็ก 2-4 ผืน
3. ผ้าเช็ดตัวแห้งผืนใหญ่
- วิธีการเช็ดตัว
1. ถอดเสื้อผ้าลูกน้อยออก ในห้องที่มีอุณหภูมิไม่ร้อนหรือเย็นเกินไป
2. ใช้ผ้าขนหนูผืนเล็กชุบน้ำ
– เช็ดบริเวณสำคัญ: เริ่มเช็ดบริเวณที่มีหลอดเลือดมาก เช่น หน้าผากใบหน้าแล้วพักไว้ที่ซอกคอ,
เช็ดแขนขาทั้งสองข้างโดยเริ่มจากปลายแขนเข้าหาลำตัวเพื่อย้อนรูขุมขนช่วยระบายความร้อนจากนั้นพักผ้าไว้ที่ รักแร้, ข้อพับแขน, ข้อพับขา
เช็ดด้านหลังโดยการตะแคงตัวเด็กแล้วเช็ดย้อนจากก้นถึงลำคอ
3. ระยะเวลาการเช็ด: เช็ดตัวประมาณ 10-15 นาที หรือจนกว่าอุณหภูมิร่างกายจะลดลง
4. ใช้ผ้าเช็ดตัวแห้งเช็ดให้แห้งแล้วสวมเสื้อผ้าโปร่งที่ระบายอากาศได้ดี
5. เปลี่ยนน้ำใหม่ ถ้าน้ำในอ่างเย็นลง
6. วัดอุณหภูมิร่างกายซ้ำ หลังจากเช็ดตัวเสร็จ 30 นาที
5. การสังเกตอาการ
การสังเกตอาการรุนแรง : หากลูกน้อยมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น อาเจียน ท้องเสีย หายใจลำบาก ผื่นขึ้น ซึมลง รับประทานไม่ได้ ปัสสาวะน้อยลงหรือมีสีเข้ม ควรพาไปพบแพทย์ทันที
การติดตามอุณหภูมิ : ควรตรวจวัดอุณหภูมิของลูกน้อยเป็นระยะๆ เพื่อดูการเปลี่ยนแปลงและตอบสนองตามความจำเป็น
6. การปรึกษาแพทย์
หากลูกน้อยมีไข้สูงหลังจากดูแลอย่างดีถึง 48 ชั่วโมงแล้วไข้ยังไม่ลด หรือมีอาการที่น่ากังวล ควรปรึกษาแพทย์หรือพาลูกน้อยไปพบแพทย์เพื่อรับการตรวจและการรักษาที่เหมาะสม
สรุป
การดูแลลูกน้อยเมื่อมีไข้เป็นสิ่งที่ต้องใส่ใจและปฏิบัติอย่างถูกต้อง การให้ยาลดไข้ การดูแลสภาพร่างกาย การเช็ดตัว และการสังเกตอาการเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่ช่วยให้ลูกน้อยฟื้นตัวได้เร็วขึ้น ควรปรึกษาแพทย์หากมีข้อสงสัยหรือหากอาการของลูกน้อยไม่ดีขึ้น
ข้อมูลสุขภาพโดย
พญ. มิญชญา รุจิโรจน์อำไพ
ความชำนาญ:กุมารเวชศาสตร์
