ไข้ชักในเด็กคืออะไร?

“ไข้ชัก” หรือ Febrile Seizure คือภาวะที่เด็กมีอาการชักร่วมกับมีไข้ตั้งแต่ 38°C ขึ้นไป โดยไม่ได้เกิดจากโรคลมชักหรือการติดเชื้อของสมอง 

พบได้บ่อยในเด็กอายุ 6 เดือน–5 ปี โดยเฉพาะช่วงอายุ 12–18 เดือน และพบได้ประมาณ 2–5% ของเด็กไทย

ข่าวดีคือ เด็กส่วนใหญ่หายดี และไม่มีผลต่อพัฒนาการหรือสติปัญญาในระยะยาว

ไข้ชักในเด็กเกิดจากอะไร?

หลายคนเข้าใจว่าเกิดจาก “ไข้สูง” แต่ความจริงแล้ว เกิดจากสมองของเด็กบางคนไวต่อการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิร่างกาย โดยเฉพาะช่วงที่ไข้กำลังขึ้นเร็ว

อาการไข้ชักในเด็ก

อาการที่พบได้ ได้แก่

• หมดสติ

• ตัวเกร็ง

• แขนขากระตุก

• ตากลอก

• เรียกไม่รู้สึกตัว

• บางรายมีปัสสาวะหรืออุจจาระราด

เมื่อลูกไข้ชัก ต้องทำอย่างไร?

นี่คือสิ่งที่ควรทำทันที

• ตั้งสติ
• จับเวลาเริ่มชัก
• จัดเด็กนอนตะแคง
• เอาของแข็งหรือของมีคมออกจากบริเวณรอบตัว
• คลายเสื้อผ้าให้หลวม
• 
ถ่ายวิดีโออาการชัก หากทำได้อย่างปลอดภัย

สิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาด 


• ห้ามงัดปาก

• ห้ามเอาช้อน ผ้า นิ้ว หรือวัตถุใดใส่ปาก

• ห้ามกรอกน้ำ นม หรือยา

• ห้ามจับแขนขาไว้แน่น

การทำสิ่งเหล่านี้อาจทำให้เด็กบาดเจ็บหรือสำลักได้

 

เมื่อไรควรรีบไปโรงพยาบาล?  ควรรีบพบแพทย์ทันที 

• ชักนานเกิน 5 นาที

• ชักซ้ำภายใน 24 ชั่วโมง

• หายใจลำบาก ตัวเขียว

• หลังหยุดชักยังไม่รู้สึกตัว

• ชักเฉพาะแขนหรือขาข้างเดียว

• เด็กอายุน้อยกว่า 6 เดือน

• มีคอแข็ง ปวดศีรษะมาก อาเจียนพุ่ง

• เป็นการชักครั้งแรก

ไข้ชักในเด็กอันตรายไหม?

ส่วนใหญ่ไม่อันตราย

เด็กกว่า 95% มีพัฒนาการและสติปัญญาเป็นปกติ

อาการชักจากไข้แบบธรรมดา ไม่ได้ทำให้สมองเสีย ไม่มีผล่อ IQ และไม่ใช่โรคลมชัก



ไข้ชักกับโรคลมชักเหมือนกันหรือไม่?

หลายคนเข้าใจผิด คิดว่าไข้ชักและลมชักคือสิ่งเดียวกัน จริงๆแล้วไม่เหมือนกัน



ไข้ชัก

• เกิดเฉพาะเวลามีไข้

• พบในเด็กเล็ก

• ส่วนใหญ่หายเมื่อโตขึ้น



โรคลมชัก

• ชักได้แม้ไม่มีไข้

• ต้องได้รับการรักษาต่อเนื่อง

เด็กที่เคยไข้ชักส่วนใหญ่ ไม่ได้กลายเป็นโรคลมชัก

ไข้ชักจะเป็นซ้ำไหม?

ประมาณ 30–40% ของเด็กที่เคยไข้ชัก อาจมีโอกาสเป็นซ้ำ

ความเสี่ยงจะสูงขึ้น 

• ชักครั้งแรกอายุน้อยกว่า 18 เดือน

• คนในครอบครัวเคยมีไข้ชัก

• ชักหลังเริ่มมีไข้ไม่นาน

• ตอนชักมีไข้ไม่สูงมาก

     แม้อาการไข้ชักจะทำให้ผู้ปกครองตกใจ แต่ในความเป็นจริง ไข้ชักส่วนใหญ่ไม่อันตราย และเด็กสามารถเจริญเติบโตได้ตามปกติ สิ่งสำคัญคือ การปฐมพยาบาลอย่างถูกต้อง การสังเกตอาการ และรีบพบแพทย์เมื่อมีข้อบ่งชี้ เพื่อให้เด็กได้รับการดูแลที่ปลอดภัยและเหมาะสม

     หากบุตรหลานมีอาการไข้ร่วมกับชัก หรือมีข้อสงสัยเกี่ยวกับไข้ชัก สามารถเข้ารับการประเมินโดยกุมารแพทย์ได้ที่โรงพยาบาลกรุงเทพสนามจันทร์ เพื่อรับการวินิจฉัยและคำแนะนำที่เหมาะสมกับเด็กแต่ละราย

ข้อมูลสุขภาพโดย

พญ.ฉันทนัทธ์ วรานุชิตกุล กุมารแพทย์